Kazimierz Roman Woźnicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kazimierz Roman Woźnicki, fr. Casimir de Woznicki (ur. 28 lutego 1878 w Osieku pod Płockiem, zm. 1 listopada 1949 w Paryżu) – literat, publicysta, działacz emigracyjny, dyplomata, bibliotekarz, bibliograf, bibliofil, kolekcjoner grafiki.

W latach 19041906 pomocnik biliotekarza Wacława Karczewskiego w bibliotece Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu. 19061919 kierownik Biura Informacyjno-Prasowego w Paryżu (Agence Polonaise de Presse) prowadzonego przez Galicyjską Radę Narodową we Lwowie. W latach 1907–1908 blisko współpracował z Henrykiem Sienkiewiczem, prowadząc i koordynując zorganizowaną przez noblistę głośną międzynarodową akcję propagandową, tzw. Ankietę Pruską. Podczas Konferencji Pokojowej w Paryżu sekretarz delegata Komitetu Narodowego Polskiego przy rządzie francuskim prof. Erazma Piltza. Od 1919 r. attaché prasowy Poselstwa Polskiego w Paryżu, od 1924 r. II sekretarz Ambasady Polskiej w Paryżu. Współzałożyciel Komitetu Francusko-Polskiego (późniejszy Komitet „France-Pologne”) i inicjator wzniesienia w Paryżu pomnika Adama Mickiewicza dłuta Emile’a-Antoine’a Bourdelle’a (1929). Po przewrocie majowym w 1927 roku opuścił służbę dyplomatyczną. Pozbawiony prawa do emerytury poświęcił się niemal wyłącznie kolekcjonerstwu, pracy literackiej, translatorskiej i publicystyce. Współpracował z ponad sześćdziesięcioma polskimi i francuskimi tytułami, m.in. z „Tygodnikiem Ilustrowanym”, „Gazetą Lwowską”, „La Pologne”, „Le Journal des débats”. Od września 1939 do czerwca 1940 roku – sekretarz wicepremiera i ministra propagandy prof. Stanisława Strońskiego w rządzie gen. Władysława Sikorskiego.

Członek Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Książki w Paryżu. Zgromadził cenną bibliotekę (ok. 30 tysięcy woluminów) oraz obszerny zbiór rycin, którego część o tematyce polsko-francuskiej (ok. 1,5 tysiąca rycin) w latach 1924–1931 podarował Muzeum Narodowemu w Warszawie. Obszerne archiwum korespondencji i rękopisów Woźnickiego znajduje się w Bibliotece Polskiej w Paryżu. Pochowany na cmentarzu w Montmorency pod Paryżem. Odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1927), francuskim orderem Legii Honorowej: Krzyżem Kawalerskim (1920) oraz Krzyżem Oficerskim (1926).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Długosz, Woźnicki Kazimierz [w:] Słownik pracowników książki polskiej; pod red. I. Treichel. Warszawa, Łódź 1972, s. 988
  • D. Płygawko, Listy Henryka Sienkiewicza do Kazimierza Woźnickiego, „Przegląd Zachodni” 1985, nr 5/6, s. 87–93
  • F. Ziejka, Paryż młodopolski, Kraków 1993
  • D. Płygawko, Prusy i Polska – Ankieta Henryka Sienkiewicza, Poznań 1994
  • D. Płygawko, Listy Stefana Dąbrowskiego do Kazimierza Woźnickiego w zbiorach Biblioteki Polskiej w Paryżu Część I, s. 65–133; Część II – 1906–1937, „Akta THL w Paryżu”, t. III, Paryż 1996, s. 149–202.
  • D. Płygawko, Listy Władysława hr. Zamoyskiego do Kazimierza Woźnickiego (1908–1923) ze zbiorów Biblioteki Polskiej w Paryżu, „Scripta Minora”, t. 1, Poznań 1996, s. 281–300
  • G. Leszczyński, Młodopolanie u bram Paryża. Z archiwum Kazimierza Woźnickiego, „Akta THL w Paryżu”, t. III, 1996, s. 113–147
  • G. P. Bąbiak, Listy Zenona Przesmyckiego do Kazimierza Woźnickiego, „Młoda Polonistyka” R. IV, No 4, Warszawa 2001, s. 248–251
  • G. P. Bąbiak, Na quai de la Tourelle już zapewne wiosenno zaczyna być przed oknami... Zapomniane listy Zenona Przesmyckiego do Kazimierza Woźnickiego, [w:] Wyznanie czy dialog. W kręgu dokumentu osobistego. Praca zbiorowa pod red. D. Knysz-Tomaszewskiej i A. Zalewskiej, Warszawa 2001, s. 177–190
  • M. Romeyko-Hurko, Kazimierz Woźnicki (1878–1949), [w:] Miłośnicy grafiki i ich kolekcje w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, Warszawa 2006, s. 194–234
  • Strona wystawy: „Miłośnicy grafiki i ich kolekcje w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie”