Kazimierz Swoszowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kazimierz Swoszowski
Ilustracja
porucznik pilot porucznik pilot
Data i miejsce urodzenia 10 lub 12 września 1893
Osławica, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 4 lutego 1920
Berezowica Wielka, Polska
Przebieg służby
Siły zbrojne c. i k. Armia,
Wojsko Polskie
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska,
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

Kazimierz Stanisław Swoszowski (ur. 10 lub 12 września 1893 w Osławicy, zm. 4 lutego 1920 w Berezowicy Wielkiej) – porucznik pilot Wojska Polskiego.

Nagrobek Kazimierza Swoszowskiego w Sanoku

Życiorys[edytuj]

Urodził się 10[1] lub 12[2] września 1893 w Osławicy. Był synem Franciszka (stały nauczyciel szkoły 5-klasowej w Tłumaczu, zajmujący tymczasową posadę w 4-klasowej szkole męskiej połączonej z wydziałową w Sanoku, zmarły 11 listopada 1903 w wieku 36 lat[3][4]) i Anastazji Floriany z domu Biesiakiewicz[2]. W 1911 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Stanisław Biega, Stefan Lewicki, Jan Polański, Józef Premik, Edward Zegarski)[5][6]. Następnie rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Był członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” od 1913[7].

W 1914, po wybuchu I wojny światowej, powołany został do Armii Austro-Węgier. W czasie wojny został skierowany do szkoły obserwatorów i pilotów wojennych w Wiener Neustadt, którą ukończył w 1916. Skierowany na front włoski walczył jako obserwator w K.u.k. Luftfahrtruppen. W Cesarskiej i Królewskiej Armii awansował do stopnia kapitana.[potrzebny przypis]

W grudniu 1918 po powrocie z frontu włoskiego zgłosił się do służby w lotnictwie polskim. Uczestniczył w wojnie polsko-ukraińskiej w szeregach Lwowskiej Grupy Lotniczej w stopniu porucznika jako obserwator[8]. Przydzielony został do grupy obrońców Lwowa kapitana Bastyra7. Eskadry Myśliwskiej, gdzie latał w charakterze pilota. Brał udział we wszystkich misjach grupy, odznaczając się wielkim męstwem i brawurą. W lutym 1919 podczas lotu zwiadowczego zmusił samolot ukraiński do lądowania[9][10]. Jako pilot uczestniczył w trwającej od 14 maja 1919 polskiej ofensywie[11].

Po zakończeniu walk z Ukraińcami w Galicji został przydzielony do 6 Eskadry Wywiadowczej stacjonującej w Tarnopolu, której w lipcu 1919 został mianowany dowódcą[10].

Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920. Służąc w stopniu porucznika 4 lutego 1920 poniósł śmierć w Berezowicy Wielkiej[12], gdy pełniąc misję wywiadowczą nad frontem polsko-bolszewickim został zestrzelony wraz ze swoim towarzyszem porucznikiem obserwatorem Feliksem Błaszkiewiczem.

Po zakończeniu wojny został powtórnie pochowany w części „Rymanowski Stary” Cmentarza Centralnego w Sanoku.

27 lipca 1922 pośmiertnie został odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari V kl. (nr 8126), Polową Odznaką Pilota i Obserwatora.

Opiekę nad nagrobkiem Kazimierza Swoszowskiego podjęli harcerze z Hufca Ziemi Sanockiej im. ks. hm. Zdzisława Peszkowskiego[13].

Historyk Andrzej Olejko zadedykował kpt. pil Kazimierzowi Swoszowskiemu swoją publikację pt. Lotnicze tradycje Bieszczadów z 2011[14].

Przypisy

  1. Bieszczadzki As. W: Andrzej Olejko: Lotnicze tradycje Bieszczadów. Krosno: Ruthenus, 2011, s. 33. ISBN 978-83-7530-141-0.
  2. a b Bukowsko Baptisms, Volume X, 1893–1940 (ang.). semanchuk.com. [dostęp 2016-05-24].
  3. Wiadomości osobiste. Zmarli. „Dziennik Urzędowy C. K. Rady Szkolnej Krajowej w Galicyi”, s. 564, Nr 36 z 16 grudnia 1903. 
  4. Kronika. Zmarli. „Nowa Reforma”, s. 4, Nr 282 z 10 grudnia 1903. 
  5. XXX. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1910/11. Sanok: Fundusz Naukowy, 1911, s. 40.
  6. Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2016-03-23].
  7. Paweł Sebastiański, Bronisław Kielar: Wykazy członków Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku. W: 125 lat sanockiego „Sokoła” 1889–2014. Sanok: Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Sanoku, 2014, s. 150. ISBN 978-83-939031-1-5.
  8. Teodor Cybulski: Udział lotnictwa w kampanii polsko-ukraińskiej. W: Album Dziesięciolecia Lotnictwa Polskiego. Poznań: Lotnik, 1930, s. 84.
  9. Teodor Cybulski: Udział lotnictwa w kampanii polsko-ukraińskiej. W: Album Dziesięciolecia Lotnictwa Polskiego. Poznań: Lotnik, 1930, s. 86.
  10. a b Krzysztof Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa 1991, ​ISBN 83-206-0985-2​, s. 35, 41.
  11. Teodor Cybulski: Udział lotnictwa w kampanii polsko-ukraińskiej. W: Album Dziesięciolecia Lotnictwa Polskiego. Poznań: Lotnik, 1930, s. 95.
  12. Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918-1920. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1934, s. 56, 848.
  13. Rozkaz L. 12/2013 z 14 września. zhpsanok.pl, 14 września, 2013. [dostęp 24 marca 2015].
  14. Andrzej Olejko: Lotnicze tradycje Bieszczadów. Krosno: Ruthenus, 2011, s. 1. ISBN 978-83-7530-141-0.

Bibliografia[edytuj]