Kazimierz Szpotański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Szpotański

Kazimierz Tadeusz Szpotański (ur. 16 grudnia 1887 we Włocławku, zm. 10 lipca 1966 w Warszawie) – polski inżynier elektryk, pionier przemysłu aparatów elektrycznych.

Był absolwentem Wydziału Elektrycznego Politechniki w Charlottenburgu, a po studiach pracował w firmie AEG w Berlinie, potem w Rydze, gdzie od podstaw zbudował i zorganizował dział budowy aparatów elektrycznych, oraz w oddziale tej firmy w Charkowie.

W listopadzie 1918 założył w Warszawie, w dwupokojowym lokalu przy ulicy Mirowskiej, Fabrykę Aparatów Elektrycznych K. Szpotański i Spółka i zaczął od produkcji włączników do światła. Warsztat ten, początkowo zatrudniający 2 ludzi, po przeniesieniu na Kamionek (w kwadrat obecnych ulic Kałuszyńskiej, Rybnej, Drewnickiej i Gocławskiej) bardzo szybko się rozrósł i stał się największym w przedwojennej Polsce przedsiębiorstwem produkującym aparaturę elektryczną. Inżynier Szpotański mówił, że produkcja w jego fabryce musi odpowiadać systemowi IEEN (jakości, ekonomii, estetyce i nowoczesności).

Tabliczka fabryki K. Szpotańskiego

W 1919 był w gronie współzałożycieli Stowarzyszenia Elektryków Polskich (prezes w latach 1938-1939 i 1939-1946).

11 listopada 1937 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski „za zasługi na polu pracy społecznej”[1].

W 1938 niektóre oddziały fabryki zostały przeniesione do Międzylesia, co możliwe było dzięki zamówieniom dla Centralnego Okręgu Przemysłowego. Przed wojną fabryka zatrudniała 1200 pracowników, w tym 100 inżynierów. Fabryka liczników funkcjonowała też w czasie okupacji, jednak 20 października 1944 została przejęta pod przymusowy zarząd tymczasowy.

Po II wojnie światowej został dyrektorem Państwowej Fabryki Aparatów Elektrycznych – fabryki otwartej na bazie znacjonalizowanej fabryki Szpotańskiego, późniejszych Zakładów Wytwórczych Aparatury Wysokiego Napięcia ZWAR w Warszawie i Międzylesiu). Fabryka ta zajmowała się głównie produkcją do byłego ZSRR i po roku 1990 została sprzedana firmie ABB pod nazwą ABB ZWAR.

Pod naciskiem władz komunistycznych Kazimierz Szpotański opuścił założony przez siebie, znacjonalizowany zakład.

Urządzenia z fabryki Szpotańskiego są nadal w użyciu, pomimo upływu lat. Oprócz Muzeum Techniki w Warszawie i różnych obiektów energetycznych, tablicę rozdzielczą Szpotańskiego można oglądać m.in. w latarni morskiej na Rozewiu [1]. Jego imieniem została nazwana ulica w Warszawie, w dzielnicy Wawer (przemianowano fragment ulicy Patriotów od ul. Żegańskiej do ul. Lucerny).

Obecnie na terenie fabryki znajduje się prywatny Uniwersytet SWPS.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik polskich pionierów techniki (pod redakcją Bolesława Orłowskiego), Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 1984

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]