Kazuar mniejszy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kazuar mniejszy
Casuarius bennetti[1]
Gould, 1858
Kazuar mniejszy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd paleognatyczne
Rząd kazuarowe
Rodzina kazuarowate
Rodzaj Casuarius
Gatunek kazuar mniejszy
Podgatunki
  • C. b. bennetti Gould, 1858
  • C. b. westermanni P. L. Sclater, 1874
  • C. b. papuanus Schlegel, 1871
  • C. b. picticollis Sclater, 1874
  • C. b. hecki Rothschild, 1899
  • C. b. claudii Ogilvie-Grant, 1911
  • C. b. googfellowi Rothschild, 1914
  • C. b. shawmayeri Rothschild, 1937
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kazuar mniejszy (Casuarius bennetti) – gatunek ptaka z rodziny kazuarowatych (Casuariidae). Najmniejszy z kazuarów, wysokość 80 cm (do poziomu grzbietu), kask niezbyt wysoki, spłaszczony w części przedniej i tylnej, brak fałdów skórnych.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Kazuary (Casuariidae) są nielotami zaliczanymi do grupy największych ptaków na świecie[3]. Na głowie posiadają charakterystyczny dla rodziny tak zwany kask lub hełm zbudowany z kości. Pierwotnie twierdzono, że służy on do przedzierania się przez gęsty las. Niedawne badania jednak wykazały, że używają go do przekopywania piasku i gruzu w poszukiwaniu pożywienia[4]. Posiadają silne nogi, dzięki którym mogą biegać z prędkością nawet do 50 km/h i skakać do 5 m. Ich stopy mają zakończone pazurami 3 palce, z których środkowy jest najdłuższy[3]. Większość ciała kazuarów jest pokryta czarnymi piórami, jednak w okresie młodocianym mają one barwę brązową. Na szyi osobników dorosłych znajdują się kolorowe, pozbawione piór fałdy skórne zwane koralami. Samice nieco różnią się od samców. Są większe, bardziej kolorowe i charakteryzują się większym rozmiarem hełmu[3][5]. Casuarius bennetti jest najmniejszym gatunkiem z rodziny Casuariidae[6]. Nie posiada on charakterystycznych dla kazuarów korali na szyi, a jego hełm jest spłaszczony[3].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje głównie w górskich lasach Nowej Gwinei, na Nowej Brytanii i wyspie Yapen w Indonezji[7][8]. Casuarius bennetti jako jedyny spośród kazuarów zamieszkuje lasy górskie, nawet do 3000 m n.p.m. Odnotowano także jego obecność na niżej położonych terenach, w przypadku gdy w pobliżu nie występują inne gatunki z rodziny Casuariidae[3].

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Ptak ten żyje zwykle samotnie. Wyjątek stanowi okres rozmnażana kiedy osobniki dorosłe łączą się w pary[9]. Wraz z nadejściem sezonu lęgowego, samiec wyznacza teren, na którym czeka na samice. Kiedy się pojawi, zbliża się do niej, strosząc pióra na grzbiecie, dopóki nie zostanie zaakceptowany. Następnie samiec krąży wokół samicy, wydając charakterystyczne dla kazuarów dźwięki. Gdy samica jest gotowa, kuca, a samiec dziobie ją po grzbiecie, po czym dochodzi do kopulacji. Ptaki te żyją razem przez kilka tygodni. W tym czasie samica składa od 3 do 5 jaj w gnieździe przygotowanym wcześniej przez samca. Po złożeniu jaj samica opuszcza gniazdo w poszukiwaniu nowego partnera. Samiec natomiast wysiaduje jaja przez 7-8 tygodni. Po wykluciu piskląt wraz z młodymi odchodzi z gniazda. Przez następne 9 miesięcy towarzyszy swoim dzieciom, pomagając im znajdywać pożywienie i chroniąc je przed różnymi zagrożeniami takimi jak drapieżniki. Kazuary osiągają dojrzałość płciową w wieku 3,5 lat[3].

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Dieta Casuarius bennetti składa się głównie z dużych owoców, ale w skład ich pożywienia wchodzą również owady, rośliny, grzyby, a nawet małe kręgowce takie jak jaszczurki czy żaby[5][10][11].

Znaczenie w ochronie środowiska[edytuj | edytuj kod]

Kazuar karłowaty pomaga w roznoszeniu nasion wielu gatunków drzew poprzez zjadanie ich owoców. Pełni on też ważną rolę w rozsiewaniu diaspor mniejszych roślin. Pomimo faktu, że wiele z tych nasion jest toksycznych, ptaki z rodziny Casuariidae mogą je spożywać, ponieważ cechują się szybkim metabolizmem[11]. Casuarius bennetti nie jest zagrożony wyginięciem. Ostatnie badania wykazały, że polowania na osobniki tego gatunku nie zmniejszają znacznie ich liczebności[7].

Znaczenie dla gospodarki[edytuj | edytuj kod]

Kazuary karłowate są trzymane w niewoli jako zwierzęta hodowlane. Poluje się na nie również dla mięsa[12]. Odnotowano ataki Casuarius bennetti na człowieka. Szczególnie w okresie rozmnażania samica staje się bardzo agresywna i potrafi zaatakować każdą istotę jaką napotka na swojej drodze. Dlatego też powszechnie ten gatunek uważany jest za bardzo niebezpieczny[8].

Aktualne kierunki badań naukowych[edytuj | edytuj kod]

Badania przeprowadzone na wszystkich gatunkach rodzaju Casuarius dotyczą wykorzystania przez te ptaki hełmu znajdującego się na czubku ich głów[13]. Natomiast Casuarius bennetti był badany głównie pod kątem diety[14].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono poszczególne podgatunki C. bennetti[6]:

  • kazuar mniejszy (C. bennetti bennetti)
  • kazuar wspaniały (C. bennetti westermanni)
  • kazuar karłowaty (C. bennetti bennetti)
  • C. bennetti papuanus
  • C. bennetti picticollis
  • C. bennetti hecki
  • C. bennetti claudii
  • C. bennetti googfellowi
  • C. bennetti shawmayeri

Przypisy

  1. Casuarius bennetti, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Casuarius bennetti. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f Joseph del Hoyo, Andrew Elliott, J Sargatal, Handbook of the Birds of the World. Vol. 1, Barcelona, Spain: Lynx Edicions, 1992.
  4. Bruce Cambell, Elizabeth Lack, A Dictionary of Birds, Waterhouses, UK: T&A D Poyser, 1985.
  5. a b Thomas Gilliard, Living Birds of the World, Garden City, New York: Doubleday & Company, Inc., 1958.
  6. a b B.M. Beehler, T.K. Pratt, Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics, Princeton, USA: Princeton University Press, 2016.
  7. a b Casuarius bennetti (Dwarf Cassowary), www.iucnredlist.org [dostęp 2017-03-25].
  8. a b C.M. Perrins, Ilustrowana encyklopedia ptaków, Warszawa: MUZA S.A., 1993.
  9. A. Minelli, Wielki ilustrowany leksykon zwierząt, Wrocław: PiK s.c., 1993.
  10. T.K. Pratt, Diet of the Dwarf Cassowary Casuarius bennetti picticollis at Wau, Papua New Guinea, „Royal Australian Ornithologists Union. 82 (5): 283 – 285”, 1982.
  11. a b Casuarius bennetti (dwarf cassowary), Animal Diversity Web [dostęp 2017-03-25] (ang.).
  12. M. Hutchins, J. Jackson, D. Olendorf, Grzimek's Animal Life Encyclopedia, Vol. 8, 2nd Edition, Farmington Hills, USA: Gale, 2003.
  13. D. Naish, R. Perron, Structure and function of the cassowary's casque and its implications for cassowary history, biology and evolution, „Historical Biology: An International Journal of Paleobiology. 28 (4): 507-518.”, 2014.
  14. D.D. Wright, Diet, Keystone Resources and Altitudinal Movement of Dwarf Cassowaries in Relation to Fruiting Phenology in a Papua New Guinean Rainforest, „Tropical Fruits and Frugivores. 205-236.”, 2005.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Animal Diversity Web, 2016. http://animaldiversity.org/accounts/Casuarius_bennetti/
  • Beehler B.M., Pratt T.K., 2016. Birds of New Guinea: Distribution, Taxonomy, and Systematics. Princeton University Press, Princeton, USA.
  • Cambell B., Lack E., 1985. A Dictionary of Birds. T&A D Poyser, Waterhouses, UK.
  • George Bennett (1860), Gatherings of a naturalist in Australasia, John Van Voorst London.
  • Gilliard E.T., 1958. Living Birds of the World. Doubleday & Company, Inc., Garden City, New York.
  • del Hoyo J., Elliott A., Sargatal J., 1992. Handbook of the Birds of the World. Vol 1. Lynx Edicions, Barcelona, Spain.
  • Hutchins M., Jackson J., Olendorf D., 2003. Grzimek's Animal Life Encyclopedia, Vol. 8, 2nd Edition. Gale, Farmington Hills, USA.
  • IUCN Red List of Threatened Species, 2016. http://www.iucnredlist.org/details/22678111/0
  • Minelli A., 1993. Wielki ilustrowany leksykon zwierząt. PiK s.c., Wrocław.
  • Naish D., Perron R., 2014. Structure and function of the cassowary's casque and its implications for cassowary history, biology and evolution. Historical Biology: An International Journal of Paleobiology. 28 (4): 507-518.
  • Perrins C.M., 1993. Ilustrowana encyklopedia ptaków. MUZA S.A., Warszawa.
  • Pratt T.K., 1982. Diet of the Dwarf Cassowary Casuarius bennetti picticollis at Wau, Papua New Guinea. Royal Australian Ornithologists Union. 82 (5): 283 – 285.
  • Wright D.D., 2005. Diet, Keystone Resources and Altitudinal Movement of Dwarf Cassowaries in Relation to Fruiting Phenology in a Papua New Guinean Rainforest. Tropical Fruits and Frugivores. 205-236.