Kenzaburō Ōe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kenzaburō Ōe
大江 健三郎
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 31 stycznia 1935
Ōse
Narodowość japońska
Język japoński
Alma Mater Uniwersytet Tokijski
Dziedzina sztuki powieść, esej

Kenzaburō Ōe (jap. 大江 健三郎 Ōe Kenzaburō, ur. 31 stycznia 1935 w Ōse)japoński prozaik i eseista, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1994[1], aktywista ruchu antynuklearnego[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w wiosce Ōse (ob. część miasta Uchiko) na wyspie Sikoku. W 1954 roku ukończył liceum w Matsuyamie i jeszcze tego samego roku przeniósł się do Tokio, aby studiować (w latach 1954–1959) literaturę francuską na Uniwersytecie Tokijskim.

W czasie studiów debiutował opowiadaniem Kimyō na shigoto (Dziwne zajęcie, 1957), a potem również wydał Shisha no ogori (Hojność umarłych).

Jego twórczość w latach 60. i 70. XX wieku jest naznaczona bolesnym doświadczeniem związanym z wychowaniem syna urodzonego z wadą mózgu. Wątek odpowiedzialności za bliskich, którzy wymagają pomocy, jest widoczny w: Kojinteki na taiken (Sprawa osobista, 1964), Man’en gannen no futtobōru (Futbol ery Manen, 1967), Sora no kaibutsu Aguii (Potwór z nieba Aguii, 1964). Natomiast w Kōzui wa waga tamashii ni oyobi (Powódź sięga mej duszy, 1973) porusza zagrożenia egzystencji w epoce atomowej, a w Dōjidai gēmu (Gry symultaniczne, 1979) przedstawia historię japońskiego społeczeństwa alternatywnego, które wybrało drogę harmonii z przyrodą[3].

W cyklu pięciu opowiadań «Rein-tsuri» o kiku onnatachi (Kobiety słuchające «Drzewa deszczowego», 1982) pisarz przybliża czytelnika do moralnej nicości zagrażającej bohaterom na Hawajach, w Japonii, Meksyku. To rzeczywiste, a zarazem metaforyczne drzewo, zostaje spalone wraz z przytułkiem dla umysłowo chorych na Hawajach. Ogień, który je pochłonął może wkrótce spalić cały świat[3].

W latach 90. Ōe opublikował swoje najobszerniejsze dzieło, trylogię Moeagaru midori no ki (Gorejące zielone drzewo, 1993–1995) i ogłosił, że nie będzie już pisać powieści. Już jednak w 1999 roku wydał Chūgaeri (Salto), a następnie Chenjiringu (lub Torikaeko – Odmieniec, 2000) oraz Ureigao no dōji (Chłopiec o ponurej twarzy, 2002)[3].

Uzasadnienie Komitetu Noblowskiego: „Kenzaburō Ōe jest pisarzem, który z poetycką siłą tworzy wyobrażony świat, w którym życie i mit łączą się, tworząc niepokojący obraz dzisiejszej ludzkiej sytuacji”[4].

Został laureatem Nagrody Asahi za 1994 rok[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. The Nobel Prize in Literature 1994 (ang.)
  2. A year on, frustration dominates in Fukushima
  3. a b c Mikołaj Melanowicz: Historia literatury japońskiej. Warszawa: PWN, 2012, s. 430-432. ISBN 978-83-01-17214-5.
  4. Kenzaburo Oe (ang.). Grove Atlantic, Inc, 2020. [dostęp 2020-01-31].
  5. The Asahi Prize, Asahi Shimbun [dostęp 2020-03-25] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Książki wydane w języku polskim:

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]