Keprník

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Keprník
Ilustracja
Skalisko szczytowe góry Keprník
Państwo  Czechy
Położenie Ostružná
Pasmo Wysoki Jesionik
(cz. Hrubý Jeseník)
(Sudety)
Wysokość 1423 m n.p.m.
Wybitność 410[1] m
Położenie na mapie Sudetów
Mapa konturowa Sudetów, po prawej nieco na dole znajduje się czarny trójkącik z opisem „Keprník”
Ziemia50°10′15,1″N 17°06′59,2″E/50,170861 17,116444

Keprník (niem. Kepernik, Köppernik lub Glaserberg[2]) – szczyt (góra) o wysokości 1423 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1422 m n.p.m.[3], 1422,8 m n.p.m.[4] lub 1423,0 m n.p.m.[5]) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na historycznej granicy Śląska i Moraw, w obrębie gminy Ostružná, oddalony o około 12,7 km na północny zachód od szczytu góry Pradziad (cz. Praděd)[6][7][8]. Rozległość góry (powierzchnia stoków) szacowana jest na około 7,5 km²[9], a średnie nachylenie wszystkich stoków wynosi około 12°[6].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Widok z okolicy źródła Vřesová studánka w kierunku góry Keprník

Góra Keprník położona jest w północno-zachodnim rejonie całego pasma Wysokiego Jesionika, leżąca w części Wysokiego Jesionika, niemalże w centralnym obszarze (mikroregionu) o nazwie Masyw Keprníka (cz. Keprnická hornatina), leżąca na jego grzbiecie głównym, biegnącym od przełęczy Červenohorské sedlo do przełęczy Ramzovskiej (cz. Ramzovské sedlo)[6][10]. Jest szczytem dobrze rozpoznawalnym poprzez swoje charakterystyczne szczytowe skalisko, położone w dodatku na odlesionej połaci szczytowej wśród roślinności wysokogórskiej[11], będącym na pierwszy rzut „oka” najwyższym w tej części pasma Wysokiego Jesionika i jest głównym, centralnym szczytem Masywu Keprníka[6]. Jest bardzo dobrze widoczna i rozpoznawalna z drogi okalającej połać szczytową góry Pradziad[12] (widoczna na prawo od szczytu góry Vozka), a z innego charakterystycznego punktu widokowego – z drogi okalającej szczyt góry Dlouhé stráně[13] jest również bardzo dobrze widoczna i rozpoznawalna, położona na prawo od szczytu Vozka. Jest piątym co do wysokości szczytem Wysokiego Jesionika (po szczytach: Pradziad, Vysoká hole, Vysoká hole–JZ i Petrovy kameny).

Górę ograniczają: od północy przełęcz Sedlo pod Keprníkem w kierunku szczytu Šerák, od północnego wschodu doliny potoków o nazwach Keprnický potok i Bystrý potok, od wschodu mało wybitna przełęcz (najwyższa w Masywie Keprníka) o wysokości 1344 m n.p.m. w kierunku szczytu Žalostná, od południowego wschodu dolina potoku Rudohorský potok i przełęcz Sedlo pod Vřesovkou w kierunku szczytu Červená hora–S, od południa dolina potoku Hučivá Desná[14], od południowego zachodu przełęcz Sedlo Trojmezí w kierunku szczytu Vozka i dolina potoku Jelení potok[15] oraz od północnego zachodu dolina potoku Klepáčský potok[6]. W otoczeniu góry znajdują się następujące szczyty: od północnego wschodu Šumný, Šumný–JV, Nad Výrovkou i Domašovský kopec (szczyt leży w paśmie o nazwie Góry Opawskie (cz. Zlatohorská vrchovina)), od wschodu Žalostná, od południowego wschodu Bršť (szczyt leży w paśmie Góry Opawskie), Točník, Červená hora–S, Červená hora i Šindelná hora, od południa Spálený vrch–SV, od południowego zachodu Vozka, Polom, Troják i Troják–SZ, od zachodu Černava–JZ oraz od północnego zachodu Černava, Mračná hora, Mračná hora–V i Šerák[6].

Stoki[edytuj | edytuj kod]

W obrębie góry można wyróżnić siedem następujących zasadniczych stoków[16][6]:

  • północny
  • północno-wschodni o nazwie V Žalostné
  • wschodni o nazwie Příčná
  • południowo-wschodni o nazwie Vlčinec
  • południowy
  • południowo-zachodni o nazwie Trojmezí
  • zachodni o nazwie Jelení stráň

Stoki mniej więcej od wysokości (1260–1390) m n.p.m. w dół są zalesione w zdecydowanej większości borem świerkowym[17][18]. Powyżej zgodnie z piętrowym układem stref klimatyczno-roślinnych dominują hale wysokogórskie, pokryte łąką i łanami nasadzanej kosodrzewiny[17][18]. Na stokach występują wszystkie typy zalesienia: bór świerkowy, las mieszany[a] oraz las liściasty[17][18]. Na stokach północno-wschodnim, wschodnim i zachodnim poza borem świerkowym, występują wraz z obniżaniem wysokości niewielkie obszary lasu mieszanego, a na stoku wschodnim nawet nieznaczne połacie lasu liściastego[17][18]. Niemalże wszystkie stoki charakteryzują się znaczną zmiennością wysokości zalesienia, z występującymi znacznymi polanami i przerzedzeniami, a nawet ogołoceniami[18]. Na stoku północnym, blisko połaci szczytowej występuje pojedyncze większe skalisko, natomiast na stokach: północno-wschodnim, wschodnim i zachodnim występują liczne grupy skalne[6]. Ponadto na stoku zachodnim blisko przełęczy Sedlo pod Keprníkem występuje obszar pokryty gruzem skalnym[6].

Stoki mają stosunkowo niejednolite i zróżnicowane nachylenia[6]. Średnie nachylenie stoków waha się bowiem od 6° (stok wschodni) do 17° (stok południowo-wschodni)[6]. Średnie nachylenie wszystkich stoków góry (średnia ważona nachyleń stoków) wynosi około 12°[6]. Maksymalne średnie nachylenie stoku wschodniego, na wysokościach około 1150 m n.p.m., na odcinku 50 m nie przekracza 40°[6]. Stoki pokryte są siecią dróg oraz na ogół nieoznakowanych ścieżek i duktów[6][18]. Przemierzając je zaleca się korzystanie ze szczegółowych map, z uwagi na zawiłości ich przebiegu, zalesienie oraz zorientowanie w terenie.

Szczyt główny[edytuj | edytuj kod]

Pomnik (Kámen) na szczycie góry Keprník

Na szczyt główny nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny[6]. Przez połać szczytową przebiega grzbietowa ścieżka główna oraz zlokalizowany na niej czerwony szlak turystyczny Szlak czerwony i zielona ścieżka dydaktyczna Ścieżka edukacyjna zielona.svg, prowadząca m.in. do drugorzędnego szczytu Keprník–JV[19][6]. Przy ścieżce tej znajduje się skrzyżowanie turystyczne o nazwie (cz. Keprník (vrchol))[20] z podaną na tablicy informacyjnej wysokością 1423 m[6]. Szczyt góry znajduje się na odkrytym skalisku o długości około 20 m, który jest jednocześnie wybitnym punktem widokowym[18]. Roztaczają się z niego dalekie perspektywy[21]. Widoczne są m.in. szczyty gór: Černava, Šerák, Šumný, Červená hora i Troják oraz dalsze pasma górskie jak: Karkonosze ze Śnieżką, Masyw Śnieżnika, Beskidy, Mała Fatra, a nawet słowackie Tatry[22]. Ponadto na skalisku tym umieszczono niewielki pachołkowaty pomnik tzw. Kámen z zatartym napisem okolicznościowym[23]:

KÁMEN
SLEZSKÝ KÁMEN, a.s.
JESENÍK
NAVRHL
Mgr.LADISLAV HAJNÝ
CHKO JESENÍKY

Na wierzchu tego pomnika zaznaczono kreskami z przynależnymi nazwami widoczne szczyty. Na połaci szczytowej znajduje się punkt geodezyjny, oznaczony na mapach geodezyjnych numerem (22.), o wysokości 1422,80 m n.p.m. oraz współrzędnych geograficznych (50°10′15,42″N 17°06′59,08″E/50,170950 17,116411)[17], oddalony o około 10 m na północ od szczytu. Państwowy urząd geodezyjny o nazwie (cz. Český úřad zeměměřický a katastrální (CÚZK)) w Pradze podaje jako najwyższy punkt góry – szczyt – o wysokości 1423,3 m n.p.m. i współrzędnych geograficznych (50°10′15,1″N 17°06′59,2″E/50,170861 17,116444)[17].

Dojście do szczytu następuje ze ścieżki głównej oraz skrzyżowania turystycznego Keprník (vrchol)[20], od którego biegnie ścieżka o długości około 30 m z umieszczonymi po jej bokach drewnianymi barierkami[24][18].

Szczyt drugorzędny[edytuj | edytuj kod]

Keprník jest górą o podwójnym szczycie[6]. W odległości około 1,66 km na południowy wschód od szczytu głównego można wyróżnić drugorzędny szczyt określony jako Keprník–JV o wysokości 1286 m n.p.m. i współrzędnych geograficznych (50°09′23,4″N 17°07′22,5″E/50,156500 17,122917), oddzielony od szczytu głównego mało wybitną przełęczą o wysokości 1280 m n.p.m., położony w odległości około 25 m od grzbietowej ścieżki głównej i czerwonego szlaku turystycznego Szlak czerwony [17][6]. Szczyt drugorzędny Keprník–JV położony jest wśród zalesienia boru świerkowego i z tego powodu nie jest on punktem widokowym oraz nie ma na nim punktu geodezyjnego[17][18].

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Pod względem geologicznym masyw góry Keprník należy do jednostki określanej jako kopuła Keprníka[25] i zbudowany jest ze skał metamorficznych, głównie: gnejsów (biotytów), ortognejsów, erlanów, mylonitów, blasto-mylonitów, migmatytów, łupków łyszczykowych oraz skał magmowych, głównie meta-granitów[26]. W strukturze geologicznej występują również częściowo domieszki minerałów szlachetnych takich jak np.: staurolit, andaluzyt, granat czy sillimanit[26]. Na szczycie występują terasy krioplanacyjne oraz progi skalne – klify mrozowe, powstałe w plejstocenie, w mroźnym klimacie peryglacjalnym. Wtedy też prawdopodobnie istniał na południowo-wschodnim stoku niewielki lodowiec górski, po którym pozostał tzw. Keprnický kar[27].

Wody[edytuj | edytuj kod]

Grzbiet główny (grzebień) góry Pradziad, biegnący od przełęczy Skřítek do przełęczy Červenohorské sedlo oraz dalej do przełęczy Ramzovskiej (cz. Ramzovské sedlo) jest częścią granicy Wielkiego Europejskiego Działu Wodnego, dzielącej zlewiska Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego[5].

Góra leży na tej granicy, na zlewiskach Morza Bałtyckiego (dorzecze Odry) na stokach: północno-wschodnim, wschodnim i południowo-wschodnim oraz Morza Czarnego (dorzecze Dunaju) na stokach: południowo-zachodnim i zachodnim[5]. Ze stoków bierze swój początek kilka potoków: Jelení potok[15] ze stoku południowo-zachodniego, Klepáčský potok ze stoku zachodniego, Keprnický potok ze stoku północno-wschodniego i Rudohorský potok ze stoku południowo-wschodniego[16]. Na stoku południowo-zachodnim i południowym występują na wysokościach około (1320 i 1300) m n.p.m. niewielkie obszary bagienne[6].

Wodospady[edytuj | edytuj kod]

Atrakcją dla miłośników pięknych krajobrazów są wodospady, rozsiane na stokach góry na niemal wszystkich potokach[6]. Dojście do nich jest trudne, wymaga posłużeniem się szczegółowymi mapami[6][18].

Italian traffic signs - icona cascata.svg Wodospady na stokach góry Keprník
Lp. Wodospad Potok Lokalizacja Wysokość bezwzględna
m n.p.m.
Wysokość wodospadu
m
1 Jelení vodopády[28] Jelení potok[15] stok zachodni, około 1,3 km na zachód od szczytu 1015–1110 4,5; 9; 4+2; 3; 2,5; 4,5
2 Keprnické vodopády[29] Keprnický potok stok północno-wschodni, około 960 m na północny wschód od szczytu 1115 8
3 Rudohorské vodopády[30] Rudohorský potok około 1,2 km na południowy wschód od szczytu 850–1075 3; 3; 5; 4; 2; 7,2; 4; 2,5; 6; 8,5; 2
4 Vodopády Bystrého potoka[31] Bystrý potok około 1,4 km na północny wschód od szczytu 1000–1020 6,5; 5
5 Vodopády pod Morickou[32] nienazwany dopływ potoku Klepáčský potok stok zachodni, około 1,4 km na północny zachód od szczytu 1015–1120 5; 3; 3,5
6 Vodopád Ve Stržích[33] nienazwany dopływ potoku Klepáčský potok około 1,2 km na północny zachód od szczytu 1115–1160 4; 3; 3,5

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Klimatogram dla Keprníka
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
 
 
38
 
-6
-11
 
 
35
 
-5
-10
 
 
51
 
0
-7
 
 
58
 
6
-3
 
 
100
 
11
2
 
 
101
 
14
5
 
 
115
 
16
7
 
 
91
 
17
7
 
 
66
 
12
3
 
 
38
 
7
-1
 
 
46
 
0
-6
 
 
38
 
-4
-9
Temperatury w °C
Opad całkowity w mm
Źródło: Klimat Keprník. meteoblue.com

Na wierzchołku panują surowe warunki klimatyczne (średnia roczna temperatura wynosi około 2,2 °C, średnia roczna suma opadów około 1200 mm, a pokrywa śnieżna w obrębie góry utrzymuje się przez około 180 dni w roku)[34].

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Roślinność na szczycie Keprníka

Połać szczytowa oraz części wszystkich stoków znajdują się w obrębie narodowego rezerwatu przyrody Šerák-Keprník (cz. Národní přírodní rezervace Šerák-Keprník), będącego częścią wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (cz. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky), a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt[35][36][37]. Na stokach nie utworzono żadnych obiektów nazwanych pomnikami przyrody[6].

Wzdłuż czerwonego szlaku turystycznego Szlak czerwony utworzono ścieżkę dydaktyczną o nazwie (cz. NS S Koprníčkem na výlet Keprnickými horami) na trasie[6]:

Ścieżka edukacyjna zielona.svg Červenohorské sedloRamzová (z 13 stanowiskami obserwacyjnymi)[19]

Narodowy rezerwat przyrody Šerák-Keprník[edytuj | edytuj kod]

Narodowy rezerwat przyrody Šerák-Keprník położony jest na wysokościach (852–1423) m n.p.m.[38], ma powierzchnię 794,30 ha[39] (z ochronną strefą buforową nawet 1169,83 ha) oraz został utworzony 31 grudnia 1933 roku[39] w celu ochrony szeregu zachowanych formacji skalnych i glebowych, powstałych w wyniku surowego klimatu epoki lodowcowej, jakimi są: terasy krioplanacyjne, zręby mrozowe i tzw. tufury[34] oraz znajdującej się na ich obszarze flory i fauny[39][11]. Rezerwat jest udostępniony dla turystów[6]. Biegną w jego obrębie szlaki zarówno turystyczne, jak i szlak rowerowy oraz ścieżka dydaktyczna[6]. Z uwagi jednak na ochronę cennego ekosystemu głębsze penetrowanie rezerwatu nie jest zalecane.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W obrębie góry nie ma żadnego schroniska lub hotelu górskiego[6]. Góra Keprník to miejsce licznie odwiedzane, przede wszystkim przez miłośników turystyki pieszej. Położona jest ona bowiem pomiędzy kluczowymi ośrodkami turystycznymi w Masywie Keprníka. Do najbliższej osady Filipovice, z hotelem Stará pošta[40] jest od szczytu około 4 km w kierunku południowo-wschodnim, do miejscowości Ostružná z bazą turystyczną hoteli i pensjonatów[41] oraz jej części Ramzová z bazą hoteli i pensjonatów jest od szczytu około 4,5 km w kierunku północno-zachodnim, do miejscowości Bělá pod Pradědem z bazą pensjonatów[42] 5,5 km w kierunku wschodnim, a do bazy turystycznej na przełęczy Červenohorské sedlo z hotelem górskim Červenohorské Sedlo jest od szczytu również około 5,5 km w kierunku południowo-wschodnim[6]. Ponadto w odległości około 2 km od szczytu w kierunku północno-zachodnim, na stoku góry Šerák znajduje się schronisko turystyczne chata Jiřího[6]. Na stoku tej góry, w odległości około 1800 m od szczytu góry Keprník, zlokalizowano górną stację kolejki linowej Šerák (lanovka) na trasie Ramzová – góra Šerák[6].

Kluczowym punktem turystycznym jest skrzyżowanie turystyczne położone w odległości około 1,2 km na północ od szczytu, o nazwie (cz. Pod Keprníkem)[43] z podaną na tablicy informacyjnej wysokością 1282 m, położone na przełęczy Sedlo pod Keprníkem, od którego rozchodzą się dwa szlaki turystyczne, szlak rowerowy, ścieżka dydaktyczna i trasy narciarstwa biegowego[6][44].

Chaty łowieckie[edytuj | edytuj kod]

Bysterská chata

Na stokach góry położone są cztery chaty, ale nie mają one charakteru typowych schronisk turystycznych, a które zalicza się do tzw. chat łowieckich[6].

Home font awesome.svg Chaty na stokach góry Keprník
Lp. Chata Odległość od szczytu
m
Lokalizacja Współrzędne geograficzne
1 Bysterská chata[45] 1840 na północny wschód stok północno-wschodni, blisko potoków Keprnický potok i Bystrý potok 50°11′01,0″N 17°07′59,1″E/50,183611 17,133083
2 Jelení chata (2)[b][c][47] 1360 na południowy zachód stok zachodni, blisko potoku Jelení potok 50°10′01,7″N 17°05′53,9″E/50,167139 17,098306
3 Moricka[48] 950 na zachód stok zachodni 50°10′18,4″N 17°06′11,5″E/50,171778 17,103194
4 Na Příčné (Kvedlena)[49] 1790 na południowy wschód stok wschodni, niedaleko szczytu Keprník–JV 50°09′26,9″N 17°07′48,2″E/50,157472 17,130056

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Klub Czeskich Turystów (cz. Klub Českých Turistů) wytyczył cztery szlaki turystyczne na trasach[6]:

Szlak czerwony Červenohorské sedlo – góra Červená hora – źródło Vřesová studánka – przełęcz Sedlo pod Vřesovkou – Keprník–JV – Trojmezí – szczyt Keprník[50][51] – przełęcz Sedlo pod Keprníkem – góra Šerák – Mračná hora – góra Černava – Ramzová
Szlak żółty Branná – Tři kameny – góra Troják – przełęcz Volská louka – góra VozkaTrojmezí
Szlak zielony Branná – góra Pekelec – szczyt Pekelec–SV – przełęcz Alojzovské louky – góra Troják–JZ – dolina potoku Hučava – góra Troják – szczyt Vozka – przełęcz Sedlo pod Vřesovkou[52]
Szlak niebieski Lipová-lázně – góra Sněhulák – góra Sněhulák–JV – góra Obří skály – góra Šerák – przełęcz Sedlo pod Keprníkem – góra Šumný – góra Točník – Filipovice

Szlaki rowerowe i trasy narciarskie[edytuj | edytuj kod]

Niewielkim fragmentem u podnóża stoku północno-wschodniego biegnie jedyny wyznaczony szlak rowerowy na trasie[6]:

Stripe-marked biketrail red.svg Spojená cesta – góra Ztracený vrch – góra Zaječí hora – Nad Borovým–JV – góra Nad Borovým–J – góra Nad Borovým – dolina potoku Borový potok – Bělá pod Pradědem – góra Žalostná – góra Šumný – przełęcz Sedlo pod Keprníkem – góra Šerák – Mračná hora – góra Černava – Ostružná – Petříkov[53]

W okresach ośnieżenia wzdłuż szlaków turystycznych i rowerowych (oprócz zielonego szlaku turystycznego Szlak zielony ), poprowadzono trasy narciarstwa biegowego m.in. z trasą o nazwie tzw. (cz. Jesenická magistrála)[54][44]. W obrębie góry nie wyznaczono żadnej trasy narciarstwa zjazdowego[44].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Drzewostan całego Obszaru Chronionego Krajobrazu Jesioniki obejmuje: świerk pospolity 84%, buk zwyczajny 10%, modrzew europejski 1,5%, klon jawor 1,1%, brzoza 1%, olsza czarna 0,8%, kosodrzewina 0,4%, olsza szara 0,3% (jodła pospolita, jesion wyniosły i lipa) 0,2%, sosna zwyczajna 0,1%, pozostałe (sosna błotna, dąb, grab, klon zwyczajny, wiąz, jarząb, olsza zielona, topola osika, topola i wierzba iwa) 0,2% (→ Analýza vlivu lesního hospodaření na lesní ekosystémy v CHKO Jeseníky. hnutiduha.cz ↓).
  2. Oznaczenie indeksowane w odróżnieniu od znajdujących się w tym samym paśmie dwóch innych chat o tej samej nazwie: Jelení chata (1) położonej na stoku góry Vysoká hole i Jelení chata (3) położonej na stoku góry Orlík.
  3. W chacie Jelení chata (2) na stoku góry Keprník przebywała i nocowała podczas swego pobytu w Wysokim Jesioniku Cesarzowa Austrii Elżbieta Bawarska (Sisi)[46].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jeseníky (cz.). ultratisicovky.cz. [dostęp 2018-12-22].
  2. Geographische Namen in den Böhmischen Ländern. Wörterbuch. (K – Keprník) (niem.). waltersperling.de. [dostęp 2015-11-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-23)].
  3. Jeseníky – Praděd, Králický Sněžník. Turistická mapa ↓.
  4. Jan Ondryáš: Přehled nejvyšších vrcholů Hrubého Jeseníku (cz.). lipova-lazne.cz, 2006-01-31. [dostęp 2021-07-18].
  5. a b c Hrubý Jeseník (mapa). dudisoft.eu ↓.
  6. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah Keprník (mapa turystyczna) 1:12 000. pl.mapy.cz. [dostęp 2015-11-29].
  7. Keprník (cz.). keprnik.ceskehory.cz. [dostęp 2015-11-29].
  8. Hrubý Jeseník – Keprník (1423 m.n.m.) – nejvyšší hora v Keprnické hornatině (cz.). turistika.cz. [dostęp 2015-11-29].
  9. Pomiar (Keprník) 1:24 000. pl.mapy.cz. [dostęp 2021-07-18].
  10. Luboš Moravec: Keprník (cz.). itras.cz. [dostęp 2015-11-29].
  11. a b Tomáš Urfus: Botanické poklady Hrubeho Jeseníku (cz.). prirodovedci.cz, 2015-06-09. [dostęp 2015-11-29].
  12. View. heywhatsthat.com ↓, Praděd – Keprník.
  13. View. heywhatsthat.com ↓, Dlouhé stráně – Keprník.
  14. Hučivá Desná (cz.). turistika.cz. [dostęp 2021-07-19].
  15. a b c Jelení potok (cz.). turistika.cz. [dostęp 2015-11-29].
  16. a b Geoprohlížeč – ZÚ (Geoportal Czech). ags.cuzk.cz ↓.
  17. a b c d e f g h Geoprohlížeč – ZÚ (Geoportal Czech). ags.cuzk.cz ↓, Produkty → ZABAGED dle ZM10 (Měřítko mapy 1:1880).
  18. a b c d e f g h i j Keprník (mapa lotnicza) 1:12 000. pl.mapy.cz. [dostęp 2021-07-19].
  19. a b Naučná stezka S Koprníčkem na výlet Keprnickými horami (cz.). sumperk.cz. [dostęp 2015-11-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-08)].
  20. a b Keprník (vrchol), rozcestník (cz.). turistika.cz. [dostęp 2015-11-29].
  21. Robert J: Góra Ještěd widziana z Keprníka (pol.). W: Dalekie obserwacje [on-line]. dalekieobserwacje.eu, 2011-06-28. [dostęp 2015-11-29].
  22. Keprník (cz.). geocaching.com. [dostęp 2015-11-29].
  23. Keprník (HLV 12; 1423 m). tisicovky.cz ↓.
  24. Otakar Brandos: Keprník (cz.). treking.cz, 2014-04-30. [dostęp 2015-11-29].
  25. Cymerman 1998 ↓, s. 531 (mapa).
  26. a b Geologická mapa. mapy.geology.cz ↓, geologická jednotka 9, 13, 1000, 1001, 1002, 1007, 1010, 1012 i 1017.
  27. Bohuslav Fojt: Vyhledávání. Šerák-Keprník (cz.). W: Geologické lokality [on-line]. lokality.geology.cz, 1993-11-15. [dostęp 2015-11-29].
  28. Vodopády Jesníků a okolí. Jelení vodopády (cz.). vodopady.info. [dostęp 2015-11-29].
  29. Vodopády Jesníků a okolí. Keprnické vodopády (cz.). vodopady.info. [dostęp 2015-11-29].
  30. Vodopády Jesníků a okolí. Rudohorské vodopády (cz.). vodopady.info. [dostęp 2015-11-29].
  31. Vodopády Jesníků a okolí. Vodopády Bystrého potoku (cz.). vodopady.info. [dostęp 2015-11-29].
  32. Vodopády Jesníků a okolí. Vodopády pod Morickou (cz.). vodopady.info. [dostęp 2021-07-19].
  33. Vodopády Jesníků a okolí. Vodopád Ve Stržích (cz.). vodopady.info. [dostęp 2021-07-19].
  34. a b Rezerwaty przyrody. (NPR Šerák – Keprník) (pol.). W: Agentura ochrany přírody a krajiny České republiki [on-line]. jeseniky.ochranaprirody.cz. [dostęp 2015-11-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-13)].
  35. Národní přírodní rezervace Šerák-Keprník (cz.). turistika.cz. [dostęp 2018-05-17].
  36. Národní přírodní rezervace Šerák – Keprník (cz.). rymarovsko.cz. [dostęp 2015-11-29].
  37. Keprník (cz.). jeseniky.net. [dostęp 2015-11-29].
  38. Przegląd Rezerwatów przyrody. powiat.nysa.pl ↓, s. 114.
  39. a b c Národní přírodní rezervace Šerák-Keprník (cz.). W: Agentura ochrany přírody a krajiny České republiky [on-line]. ochranaprirody.cz. [dostęp 2018-05-17].
  40. Hotel Stará pošta – Bělá pod Pradědem, Filipovice (cz.). jeseniky.net. [dostęp 2021-07-19].
  41. Ubytování Ostružná (cz.). e-chalupy.cz. [dostęp 2021-07-19].
  42. Ubytování Bělá pod Pradědem (cz.). e-chalupy.cz. [dostęp 2021-07-19].
  43. Turistické rozcestí – Pod Keprníkem (cz.). turistika.cz. [dostęp 2021-07-19].
  44. a b c Keprník (mapa tras narciarskich) 1:12 000. pl.mapy.cz. [dostęp 2021-07-19].
  45. Zdeňka Jordanová: Lovecké chaty v Jeseníkách. Bysterská chata (cz.). lovecke-chaty-v-jesenikach.cz. [dostęp 2015-11-29].
  46. Martin Janoška: Vozka: pověstmi opředená hora v Jeseníkách (Keprník přirákal i Sisi) (cz.). idnes.cz. [dostęp 2015-11-29].
  47. Zdeňka Jordanová: Lovecké chaty v Jeseníkách. Jelení chata na Švycárském chodníku (cz.). lovecke-chaty-v-jesenikach.cz. [dostęp 2015-11-29].
  48. Zdeňka Jordanová: Lovecké chaty v Jeseníkách. Moricka (cz.). lovecke-chaty-v-jesenikach.cz. [dostęp 2015-11-29].
  49. Zdeňka Jordanová: Lovecké chaty v Jeseníkách. Chata Na Příčné (Kvedlena) (cz.). lovecke-chaty-v-jesenikach.cz. [dostęp 2015-11-29].
  50. Na vrchol Keprník 15.9.2012 (cz.). turistika.cz, 2012-09-15. [dostęp 2015-11-29].
  51. Góry bliskie sercu. Hrebenovka (pol.). sudeckiedrogi.wordpress.com, 2012-04-13. [dostęp 2015-11-29].
  52. Do tajemniczych skał Pasaku. W: Sudety – Góry bliskie sercu [on-line]. sudeckiedrogi.wordpress.com, 2013-07-21. [dostęp 2021-07-19].
  53. Cyklotrasa Bělá pod Pradědem – Šerák – Petříkov cč 6207 (cz.). turistika.cz. [dostęp 2015-11-29].
  54. Narciarstwo. Trasy biegowe. Jesenická magistrála (cz.). jeseniky.net. [dostęp 2015-11-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]