Kiełpin (Zielona Góra)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy dzielnicy Zielonej Góry. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.
Herb Zielonej Góry Kiełpin
Osiedle Zielonej Góry
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Miasto Zielona Góra
Dzielnica Nowe Miasto
W granicach Zielonej Góry od 1 stycznia 2015
Nr kierunkowy (+48) 068
Kod pocztowy 66-004
Tablice rejestracyjne FZI
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Kiełpin
Kiełpin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kiełpin
Kiełpin
Ziemia51°52′03″N 15°30′29″E/51,867472 15,508028
Portal Portal Polska

Kiełpin (niem. Külpenau)[1] – część miasta i osiedle administracyjne Zielonej Góry , będące jednostką pomocniczą miasta.

Do 31 grudnia 2014 roku wieś w gminie Zielona Góra.

Historia[edytuj]

Po raz pierwszy wieś została wspomniana w XVI wieku, gdzie jej właścicielami około 1555 roku byli Ernst von Knobelsdorf z Ochli Górnej i Ludwig von Rothenburg z Ochli Środkowej[1]. Rothenburgowie właścicielami dóbr kiełpińskich pozostawali zapewne długo, bowiem jeszcze w 1681 roku odnotowano ich przedstawiciela - Hansa. Własność ta należała już w 1723 roku do Christopha Georga von Unruha, a rodzina Unruhów była właścicielem tych dóbr do 1783 roku[1]. Wówczas to Kiełpin nabył baron Rudolph Gotthard von Kottwitz. Na terenie wsi około 1790 roku znajdowały się m.in. folwark, pałac, 2 młyny wodne i 54 gospodarstwa z 372 mieszkańcami. Majątek kiełpiński w 1808 roku nabył radca Neumann[1]. Kolejnymi właścicielami byli: rotmistrz. Adolph Neumann (około 1824-1845), podporucznik von Zimmermann ( 1845-1858) i Carl Haupt (1875-1883), a następnie majątek kupił minister von Friedenthal. Posiadłość po jego śmierci w 1889 roku przejęła siostra baronowa von Lancken-Wakenitz[1].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zielonogórskiego.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[2]:

  • pałac z XVIII wieku, klasycystyczny. Pozostałości założenia dworskiego czworobocznego podwórza z zabudową gospodarczą i dworem usytuowanym w jego południowej części dostrzeżemy na północnym skraju Kiełpina[1]. Z inicjatywy właścicielki dóbr, wdowy Theodory Ernestiny von Unruh został wzniesiony na fundamentach starszego dworu w latach 1786-1787[1]. W drugiej połowie XIX wieku doszło do remontu tego obiektu, prawdopodobnie z inicjatywy właściciela majątków w Otyniu i Zatoniu Rudolpha von Friedendthala[3]. Państwowe Gospodarstwo Rolne w 1955 roku dokonało remontu elewacji, a w latach siedemdziesiątych, po zawaleniu się części konstrukcji dachu, przeprowadziło jego naprawę. Powiększono dach, a ryzalit pozbawiono naczółka, co bardzo uszczupliło barokowy wygląd dworu. Murowany dwór, zbudowany w kształcie litery „L” jest piętrową budowlą nakrytą wysokim dachem wielospadowym[3]. Wskutek dziewiętnastowiecznej przebudowy, pierwotny układ pomieszczeń jest nieczytelny. Nowy otwór wejściowy znajduje się z tyłu budynku, a w elewacjach powiększone otwory okienne, do których wstawiono nową stolarkę[3].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f g Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 35.
  2. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 3.3.13]. s. 114.
  3. a b c Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 36.

Bibliografia[edytuj]

  • Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. Zielona Góra: Agencja Wydawnicza „PDN”, 2011, s. 33-35. ISBN 978-83-919914-8-0.