Kijūrō Shidehara

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kijūrō Shidehara
幣原 喜重郎
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

13 września 1872
Kadoma

Data śmierci

10 marca 1951

Minister spraw zagranicznych Japonii
Okres

od 1924
do 1927

Przynależność polityczna

bezpartyjny

Poprzednik

Keishirō Matsui

Następca

Giichi Tanaka

Minister spraw zagranicznych Japonii
Okres

od 1929
do 1931

Poprzednik

Giichi Tanaka

Następca

Tsuyoshi Inukai

Premier Japonii (tymczasowy)
Okres

od 14 listopada 1930
do 10 marca 1931

Poprzednik

Osachi Hamaguchi

Następca

Osachi Hamaguchi

Premier Japonii
Okres

od 9 października 1945
do 22 maja 1946

Poprzednik

książę Higashikuni Naruhiko

Następca

Shigeru Yoshida

podpis

Kijūrō Shidehara (jap. 幣原 喜重郎 Shidehara Kijūrō; ur. 13 września 1872 w Kadomie, zm. 10 marca 1951 w Tokio) – japoński polityk i dyplomata, który jako minister spraw zagranicznych (1924–1927 i 1929–1931) był zwolennikiem pojednania z Chinami i ekspansji gospodarczej, a nie militarnej. Po krótkim okresie urzędowania na stanowisku premiera (1945–1946) został przewodniczącym japońskiego parlamentu (od 1946).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1895 roku ukończył prawo w Tokio, po czym rozpoczął pracę w służbie dyplomatycznej. Przed I wojną światową pracował w placówkach w Europie i Stanach Zjednoczonych, a od 1915 roku do 1919 roku pełnił funkcję wiceministra spraw zagranicznych. Sprawując urząd ambasadora w Stanach Zjednoczonych, odegrał poważną rolę w japońskim sukcesie na konferencji w Waszyngtonie w latach 1921–1922, która dotyczyła zniwelowania zbrojeń na morzu i złagodzenia napięcia w stosunkach z Chinami. Na stanowisku ministra spraw zagranicznych popierał wypełnienie przez Japonię zobowiązań wobec Ligi Narodów oraz politykę neutralności w kwestiach Chin.

Koniec jego umiarkowanej polityki nastąpił w 1931 roku, kiedy podał się do dymisji w warunkach potęgowaniu się wpływów wojskowych dowódców. Składając urząd ministerialny, złożył jednocześnie protest przeciwko japońskiej okupacji Mandżurii. Do zakończenia II wojny światowej nie angażował się w politykę, po czym objął przywództwo Japońskiej Partii Postępowej, tworząc w październiku 1945 roku nowy rząd przy pomocy amerykańskiego generała Douglasa MacArthura. Jako konserwatywny reformator cieszył się poparciem okupacyjnych władz amerykańskich, które chętnie z nim współpracowały, szczególnie w sprawie rezygnacji z boskiej godności cesarza Hirohito i przy zachowaniu instytucji cesarza jako symbolu suwerenności i jedności Japonii. Shidehara to również autor artykułu 9 japońskiej konstytucji, który delegalizował wojnę i zobowiązywał Japonię do nieutrzymywania sił wojskowych. W kwietniu 1946 roku miały miejsce pierwsze po II wojnie światowej wybory w Japonii, w których Shidehara poniósł polityczną klęskę, bezskutecznie usiłując zapewnić poparcie społeczeństwa dla swej partii[1]. Objął jednak funkcję przewodniczącego parlamentu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Alan Palmer, Kto jest kim w polityce. Świat od roku 1860, Wydawnictwo Magnum, Warszawa, 1998, przeł. Wiesław Horabik, Tadeusz Szafrański, s. 353.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A. Iriye, After Imperialism: the Search for a New Order in the Far East, 1921-1931, Berkeley, Califfornia, 1965
  • Alan Palmer, Kto jest kim w polityce. Świat od roku 1860, Wydawnictwo Magnum, Warszawa, 1998, przeł. Wiesław Horabik, Tadeusz Szafrański, s. 352–353
  • Wielka Encyklopedia Polonica. Suplement, 2000, s. 1571