Kijany (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kijany
Kijany
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat łęczyński
Gmina Spiczyn
Liczba ludności (2011) 732[1]
Strefa numeracyjna 81
Kod pocztowy 21-077[2]
Tablice rejestracyjne LLE
SIMC 0391271
Położenie na mapie gminy Spiczyn
Mapa lokalizacyjna gminy Spiczyn
Kijany
Kijany
Położenie na mapie powiatu łęczyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu łęczyńskiego
Kijany
Kijany
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Kijany
Kijany
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kijany
Kijany
Ziemia51°20′10″N 22°46′40″E/51,336111 22,777778

Kijanywieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Spiczyn[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Kijany znajdują się na terenie Nadwieprzańskiego Parku Krajobrazowego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Spiczyn[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś notowana w XIV wieku stanowiła własność szlachecką w roku 1383 dziedzicem był Jakusz (Bończa), w latach zaś 1390-1401 Piotr z Kijan. Od Kijan biorą nazwisko Kijańscy z okresu 1477-1488 znany był Jan Kijański pisarz ziemski lubelski, pleban w Bystrzycy. W 1488 w Zbiorze dokumentów Małopolskich występuje Mikołaj Kijański łożny królewski[6].

Powinności dziesięcinne płaci wieś w połowie XV wieku plebanowi w Syrokomli (w powiecie radomskim) w roku 1529 dziesięcina z folwarku w wymiarze 1 grzywny, 1 fertona plebanowi w Łęcznej, z ról kmiecych dziesięcina w wymiarze 8 grzywien przysługuje plebanowi w Syrokomli (Liber Retaxationum 428, 436)[6].

Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego z roku 1883, Kijany stanowiły wieś w powiecie lubartowskim, gminie Spiczyn, parafii Kijany. Według noty wieś posiada kościół parafialny i cukrownię (Ludwików), obecnie przerobioną i rozszerzoną. Verdum [a] zastał tu w swej podróży w końcu XVII w. zamek ciężko zbudowany (sfer. 88 wyd. Liskego). Kościół parafialny erygował w roku 1599 Piotr Czerny dziedzic, a istniejący w XIX wieku – murowany wystawił w roku 1723 Atanazy Miączyński. Filię w Łaszczowie oddalonym o 3 i pół wiorsty erygował w roku 1742 Seweryn Rzewuski.

Kijany to w XIX wieku także dobra. Dobra Kijany składały się z folwarków Kijany, Stoczek i gruntami przy cegielni, wsi Kijany Bliższe, Kijany Dalsze, Januszówka, Wólka Kijańska Stara, Wólka Kijańska Nowa i Stoczek. Rozległość dominalna wynosiła 1279 mórg.[7]

Kościół i parafia[edytuj | edytuj kod]

W Kościele św. Anny w Kijanach znajduje się obraz Matki Boskiej Kijańskiej pochodzący z końca XVII wieku. Jedna z historii dotyczących kościoła jest związana z postacią Atanazego Miączyńskiego (podskarbi nadworny koronny, wojewoda wołyński, „hrabia Świętego Cesarstwa Rzymskiego”, wielokrotny poseł na sejm, wielki posiadacz ziemski – jego majątek liczył 426 wiosek i 22 miasta), który w 1683 r. – udając się, pod wodza króla Jana III Sobieskiego, z odsieczą Wiedniowi przeciw Turkom – złożył śluby przed cudownym obrazem M. B. Kijańskiej, że gdy szczęśliwie powróci, postawi w Kijanach murowany kościół i obraz Matki Bożej umieści w wielkim ołtarzu.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wpisane do rejestru zabytków nieruchomych:

  • kościół parafialny św. Anny, XVIII, 191 1, nr rej.: A/581 z 23.03.1972 w skład którego wchodzą:
    • dzwonnica
    • cmentarz kościelny
    • ogrodzenie
  • cmentarz rzymskokatolicki, nr rejestrowy: A/979 z 10.07.1989
  • zespół pałacowy nr rej.: A/759 z 17.06.1978 i z 24.05.1979
    • pałac z połowy XIX wieku, 1923
    • park z XIX wieku[8]

Neorenesansowy pałac z XIX wieku, wybudowany został około 1850 roku i przebudowany około 1880 roku przez Stanisława Sonnenberga. W arkadowo-filarowym portyku ustawiono posągi bogini Ateny i Demeter. Pałac otacza park dworski oraz aleja składająca się z 27 lip prowadząca do pałacu.

Ponadto we wsi istnieje Zespół Szkół Rolniczych, którego historia sięga 1913 roku – wtedy to ziemianin lubelski, Erazm Plewiński zapisał Lubelskiemu Towarzystwu Rolniczemu 10 tys. rubli oraz 328 morgów 240 prętów gruntu w majątku Felin, z przeznaczeniem na zorganizowanie szkoły i kursów rolniczych dla miejscowej ludności.

Urodzeni w Kijanach[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Ulryk von Verdun, który w roku 1672 będąc wysłannikiem króla francuskiego do Moskwy opisywał podróż w swoim dzienniku.

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp online].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. Jednostki pomocnicze gminy Spiczyn. Urząd Gminy Spiczyn. [dostęp 2016-08-25].
  6. a b Kijany [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu [online], Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
  7. Kijany 1 w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. IV: Kęs – Kutno. Warszawa 1883.
  8. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie. 30 września 2017; 3 miesiące temu.