King Kong kontra Godzilla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
King Kong kontra Godzilla
キングコング対ゴジラ
Gatunek science fiction,
komedia,
przygodowy
Data premiery Japonia 11 sierpnia 1962
Kraj produkcji  Japonia
 Stany Zjednoczone
Język japoński, angielski, mono-alu
Czas trwania 105 min
Reżyseria Ishirō Honda
Scenariusz Shinichi Sekizawa
Główne role Tadao Takashima
Yu Fujiki
Ichirō Arishima
Mie Hama
Kenji Sahara
Muzyka Akira Ifukube
Zdjęcia Hajime Koizumi
Scenografia Takeo Kita
Teruaki Abe
Montaż Reiko Kaneko
Produkcja Tomoyuki Tanaka
John Beck
Wytwórnia Tōhō
Dystrybucja Tōhō (Japonia)

Media Service (Polska)

Budżet 150 000 000 ¥
Przychody brutto 352 000 000 ¥
Poprzednik Godzilla kontratakuje
Kontynuacja Mothra kontra Godzilla
King Kong vs. Godzilla
Gatunek science fiction
Data premiery 26 kwietnia 1963
Kraj produkcji  Japonia
 Stany Zjednoczone
Język angielski, mono-alu
Czas trwania 97 minut
Reżyseria Ishirō Honda (oryginalne sceny)
Thomas Montgomery (sceny dokręcone)
Scenariusz Paul Mason
Bruce Howard
Główne role Michael Keith
Harry Holcombe
James Yagi
Muzyka Robert Emmett Dolan
Joseph Gershenson
Henry Mancini
Heinz Roemheld
Milton Rosen
Hans J. Salter
Herman Stein
Zdjęcia Masao Tamai
Scenografia Satoshi Chuko
Montaż Peter Zinner
Produkcja John Beck
Dystrybucja Universal-International
Budżet 15 500 USD

King Kong kontra Godzilla (jap. キングコング対ゴジラ Kingu Kongu tai Gojira) – japoński film science fiction w reżyserii Ishira Hondy z 1962 roku.

W Polsce wyszedł w 2007 roku na DVD wydanym przez Media Service[1].

Tło powstania filmu[edytuj | edytuj kod]

W roku 1958 Willis O’Brien, twórca efektów specjalnym w King Kongu, próbował stworzyć film King Kong vs. Frankenstein, w którym Carl Denham napotyka się w Afryce na wnuka doktora Frankensteina, który tworzy potwora z części ciała wielkich zwierząt. Carl Denham wpada na pomysł stworzenie meczu bokserskiego pomiędzy potworem Frakensteina a drugim Kongiem odkrytym w Afryce. Ostatecznie oba potwory walczą w San Francisco[2].

Pomysł spotkał się z uznaniem Johna Becka, który z George’em Worthingem Yatesem doszlifował skrypt O'Briena i przemianował na King Kong vs. Prometheus. Jednak wysokie koszta animacji poklatkowej zniechęcały potencjalne wytwórnie. Ostatecznie skryptem Becka zainteresowała się wytwórnia Tōhō, która od dawna chciała stworzyć film z King Kong i wykupiła od Amerykanów prawa do King Konga. Studio planowało przywrócić Godzillę na duży ekran, więc Shinichi Sekizawa przepisał skrypt i zmienił Frankensteina na Godzillę[3].

Tōhō uznało, że film jest idealny na świętowanie 30-lecia istnienia w branży. Zdecydowano się łagodniejszy ton w stosunku do poprzedników celem zwiększenia publiczności. Ishirō Honda chciał uczynić z filmu satyrę na japońską telewizję. W kwietniu 1962 roku, stacje telewizyjne i ich sponsorzy zaczęli tworzyć agresywne programy i kampanie reklamowe, by przyciągnąć uwagę widzów po tym, jak dwóch starszych widzów zmarło w domu, oglądając brutalny mecz wrestlingu w telewizji[4]. Wojna o podniesienie wyników oglądalności między stacjami i banalne programy, które nastąpiły po tym wydarzeniu, wywołały powszechną debatę nad tym, jak telewizja mogłaby wpłynąć na kulturę japońską, a dziennikarz Sōichi Ōya twierdził, że telewizja tworzyła „naród 100 milionów idiotów”[5].

Honda oświadczył: Ludzie przykładali uwagę do wskaźników oglądalności, ale mój własny ogląd programów telewizyjnych polega na tym, że nie traktują widza poważnie i przyjmowali publiczność za pewnik ... więc postanowiłem pokazać to poprzez mój film. Powód dla którego pokazałem bitwę potworów przez pryzmat wojny o wyniki oglądalności było zobarazowaniem ówczesnej rzeczywistości. Honda zobrazował to poprzez firmę farmaceutyczną sponsorującą program telewizyjny i przechodzącą do skrajności, by uzyskać najwyższe wyniki oglądalności, przechwytując gigantycznego potwora stwierdzajc Wszystko, co firma farmaceutyczna musiałaby zrobić, to produkować dobre leki, które znasz. Ale firmy tak nie myślą. Sądzą, że wyprzedzą swoich konkurentów, jeśli użyją potwora do promocji swojego produktu. Honda chętnie współpracował z Shinichi Sekizawą celem wplecienia satyry. Sekizawa w tamtym czasie pracował nad piosenkami pop i programami telewizyjnymi, więc znał środowisko telewizji od środka[4].

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Pan Tako, szef Pacific Pharmaceuticals jest niezadowolony z wyników oglądalności swego programu telewizyjnego. Gdy dr Makino mówi mu o odkryciu prymitywnego plemienia z wyspy Faro czczącego wielkiego wielkiego potwora. Widząc okazję do zwiększenia oglądalności pan Tako, wysyła w tym celu swych pracowników, Osamu i Kinsabura. Tymczasem amerykańska łódź podwodna Seahawk natrafia na lodowiec, w którym uwięziony jest Godzilla. Potwór wydostaje się z lodu i niszczy łódź podwodną oraz pobliską bazę wojskową na Arktyce.

Gdy Osamu i Kinsaburo badają wyspę Faro, wioska tubylców zostaje zaatakowana przez gigantyczną ośmiornicę. Chwilę potem rozprawia się tajemniczy potwór, którym jest wielki goryl nazywany przez tubylców Kongiem. Zostaje uśpiony czerwonymi jagodami i transportowany na tratwie do Japonii. W tym samym czasie Godzilla wiedziony instynktem dociera do Japonii siejąc popłoch wśród mieszkańców.

Pan Tako osobiście przybywa na statek transportujący Konga, jednak przybyłe Japońskie Siły Samoobrony rozkazują mu wypuścić Konga z powrotem na wyspie Faro. Kong budzi się jednak i dopływa do Hokkaido, gdzie napotyka się na Godzillę. Pan Tako ma plan obstawić zakłady, który z potworów wygra. Kong przegrywa starcie z Godzillą i oba potwory odchodzą w swe strony.

Wojsko próbuje bezskutecznie zatrzymać Godzillę przy liniach wysokiego napięcia. Kong z kolei dociera do Tokio, gdzie niszcząc linie energetyczne nabiera mocy elektrycznych wyładowań i porywa siostrę Osamu, Fumiko. Osatecznie zostaje uśpiony za pomocą czerwonych jagód z wyspy Faro i przetransportowany na spotkanie z Godzillą, Japońskie Siły Samoobrony liczą na to, że oba potwory pozabijają się w walce.

Pod górą Fuji Kong i Godzilla toczą ze sobą walkę, która kończy się upadkiem obu potworów do oceanu w trzęsieniu ziemi. Z wody wyłania się jedynie Kong, który odpływa prawdopodobnie w stronę wyspy Faro. Godzilli nie widać jednak wojsko wierzy, że żyje. Pan Tako i Japońskie Siły Samoobrony decydują się nie ścigać Konga i pozwalają mu wrócić do swej wyspy.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Wersja amerykańska:

  • Michael Keith – Eric Carter
  • Harry Holcombe – dr Arnold Johnson
  • James Yagi – Yataka Omura
  • Byron Morrow – Rodrigo Infanta
  • Les Tremayne
    • Narrator (głos),
    • kmdr Roberts (głos)
    • gen. Masami Shinzo (głos)

Wersja amerykańska[edytuj | edytuj kod]

John Beck dostał od Tōhō wyłączne prawo do produkcji wersji filmu na rynek nie-azjatycki. Jeszcze przed rozpoczęciem zdjęć był w stanie pozyskać dystrybutorów w postaci Warner Bros. i Universal-International. Beck, w towarzystwie dwóch przedstawicieli Warner Bros., udał na prywatną projekcję filmu w Tōhō, prze premierą w Japonii.

John Beck zlecił dwóm hollywoodzkim scenarzystom, Paulowi Masonowi i Bruce'owi Howard do napisania nowego scenariusza. Po konsultacji z Beckiem, scenarzyści współpracowali z montażystą Peterem Zinnerem, by zmontować film od nowa. Nowe sceny, nakręcone przez Thomasa Montgomery'ego, nakręcono w ciągu trzech dni. Beck sprzedał amerykańską wersję Universal-International, która premiera miała w roku 1963 roku[3][6].

Tak jak dwa poprzednie filmy z Godzillą, film silnie zmieniono na rynek amerykański. W tej wersji fabuła opiera przede wszystkim na telewizyjnym serwisie informacyjnym prowadzonym przez korespondenta ONZ Erica Cartera i jego rozmów z Yataką Omurą, japońskim dziennikarzem i doktorem Johnsonem, pełniącym rolę eksperta w walce z potworami. Oryginalną fabułę zmarginalizowano i wycięto z niej sporo scen. Zmieniono charakter doktora Shigezawy, oryginalnie o pokojowym nastawieniu, tu zwolennika użycia broni jądrowej w walce z potworami. Wątek amerykańskiej łodzi podwodnej uzupełniono o jej powiązanie z ONZ. Muzyka Ifukube została zastąpiona muzyką z amerykańskich filmów SF z lat 50. Film w wersji japońskiej miał konwencję komediową, natomiast w amerykańskiej zdecydowano na poważniejszy ton. W tej wersji zmieniono genezę potworów; oryginalnie przebywanie Godzilli w lodowcu wynikało z zakończenia Godzilla Raids Again, tutaj był zamrożony przez miliony lat i żył w tym samym czasie co King Kong. W oryginale King Kong był słabszy od Godzilli, tak tu jest tak samo silny. W filmie wykorzystano ujęcia z The Mysterians, m.in. wykorzystując sceny ze statkiem kosmicznym „grającym” międzynarodowy satelita komunikacyjny. Wersja amerykańska jest powszechnie znienawidzona przez fanów za usunięcie oryginalnej muzyki, zmiany w fabule, nieprzystającą do filmu powagę oraz obniżoną jakość w stosunku do wersji japońskiej[6].

Przez lata panowała plotka, iż w wersji japońskiej wygrywa Godzilla, a w amerykańskiej King Kong. Jednak w rzeczywistości w obu wersjach wygrywa King Kong. W tym samym czasie King Kong był dużo bardziej popularny w Japonii niż Godzilla, który wtedy był postacią negatywną. Plotka może mieć źródło w tym, że w wersji amerykańskiej King Kong jest tak samo silny jak Godzilla (gdy w wersji japońskiej jest od niego słabszy), zaś na końcu słychać ryk King Konga, gdy w wersji japońskiej były głosy obu potworów.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Debiut Godzilli i King Konga w filmie kolorowym oraz obrazie panoramicznym.
  • Film powstał wraz z Sanjūrō, samuraj znikąd, Chūshingura: Hana no Maki, Yuki no Maki, Hourou-ki i Kawa no hotori de na 30-letnie istnienia Tōhō.
  • Haruo Nakajima i Shoichi Hirose wcielający się w tytułowe potwory dostali wolną rękę od Eijiego Tsuburayi ws. choreografii potworów[3].
  • Eiji Tsuburaya nakazał Shoichiemu Hirose udać do zoo, żeby studiować zachowanie goryli celem lepszego odegrania roli King Konga. W późniejszych latach Hirose przyznał się, że nigdy nie poszedł do zoo i skłamał Tsuburayi, że podczas wizyty wyniósł duże doświadczenie[7].
  • Planowało nakręcić film w Sri Lance, jednak zrezygnowano gdy znaczna część budżetu poszła na zakup licencji do wykorzystania King Konga[8].
  • Akira Ifukube by nadać autentyzmu pieśniom mieszkańców wyspy Faro studiował języki tubylcze Wysp Salomona[9].
  • Ōdako, gigantyczna ośmiornica walcząca z King Kongiem na wyspie Faro, została zagrana przez cztery żywe ośmiornice, którą jedną z nich zjadł potem Eiji Tsuburaya[10][11]. Do tego pojedynku nawiązano w Kong: Wyspa Czaszki[12].
  • Graficy Piratów z Karaibów: Skrzyni umarlaka pracujący przy Davy'm Jonesie za materiał referencyjny wzięli Ōdako z tego filmu[13].
  • Jest to najbardziej dochodowy film z Godzillą z całej serii. Sprzedano 11,2 milionów biletów[8].
  • Tōhō widząc gigantyczny sukces filmu planowało zrobić kontynuację. Ostatecznie z tego zrezygnowano[14].
  • Następnym filmem z Godzillą miał być Frankenstein vs. Godzilla. Wg scenariusza Takeshiego Kimury dr James Bowen podczas badań efektów radiacji po zbombardowaniu Hiroszimy napotyka na jej ulicach młodego, zdziczałego chłopca. Odkrywa, że jest on potworem Frankensteina, który zregenerował się ze swego serca zmutowanego przez bombę atomową. Chłopiec zaczyna gwałtownie rosnąć żywiąc się zwierzętami. Japońskie Siły Samoobrony w obawie, że potwór zechce żywić się ludzkim mięsem, więc oswabadzają Godzillę z lodowcu na morzu Beringa i zwabić go do Japonii i zabić potwora. Tōhō uznało pomysł za bezsensowny i zdecydowała, by Mothra była przeciwnikiem Godzilli w następnym filmie. Tym samym otworzono furtkę do idei ścierania Godzilli z potworami z innych filmów Tōhō[15].
  • Film jest znany za jeden z najgorzej zachowanych filmów tokusatsu. W 1970 roku Ishirō Honda przygotował zmontowaną wersję filmu dla bloku filmowego dla dzieci Toho Champion Festival, z której wyciął 24 minuty z oryginalnego 35-milimetrowego negatywu filmu, w wyniku czego utracono najwyższą jakość źródła. Przez lata wszystko, co uważano za pozostające w niezedytowanej wersji z 1962 roku, pochodziło z wyblakłej, mocno zniszczonej taśmy 16-milimetrowej, z której wykonano kopie. W 1985 roku na rynek wideo połączono sceny z 16-milimetrowej kopii i 35-milimetrowej wersji z Toho Champion Festival, co doprowadziło do niespójności w jakości obrazu. W 1991 roku wydało film na Laserdisc z materiał z wyciętymi scenami z oryginalnego negatywu, które mimo lepszej jakości były dalekie od doskonałości[16]. W 2014 roku wydało film na Blu-Ray, gdzie skompilowało najlepszej jakości wycięte fragmenty z oryginalnego materiału, fragmenty wydania Laserdisc i wydania Blu-Ray wersji amerykańskiej filmu.
  • W latach 1992 roku Tōhō planowało zrobić na 60-lecie istnienia firmy remake filmu pt. Godzilla vs. King Kong. Według Shinijego Nishikawy King Kong miał zakochać z naukowczyni, która widziała w nim jedynie królika doświadczalnego i miała przerobić go na cyborga[17]. Do produkcji filmu nie doszło, ponieważ prawa autorskie do King Konga były niedostępne z powodu batalii prawnej pomiędzy Universal Pictures i Turner Entertainment o prawo do własności King Konga[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kolekcja 8xDVD Godzilla, Kaiju World [dostęp 2019-01-01].
  2. Steve Ryfle, Japan's Favorite Mon-star: The Unauthorized Biography of "The Big G", ECW Press, 1998, s. 80, ISBN 1-55022-348-8 [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  3. a b c d Eric Francisco, A History of Godzilla and King Kong's Blood Feud, Inverse, 13 marca 2017 [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  4. a b Steve Ryfle, Ed Godziszewski, Ishiro Honda: A Life in Film, from Godzilla to Kurosawa, Wesleyan University Press, 12 września 2017, s. 185-186, ISBN 978-0-8195-7741-2 [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  5. Jayson Makoto Chun, A Nation of a Hundred Million Idiots?: A Social History of Japanese Television, 1953-1973, Routledge, 2007, ISBN 0-415-97660-X (ang.).
  6. a b Steve Ryfle, Japan's Favorite Mon-star: The Unauthorized Biography of "The Big G", 87-91, ECW Press, 1998, ISBN 1-55022-348-8 [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  7. King Kong [Showa Series], Toho Kingdom [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  8. a b King Kong vs Godzilla, Watershed [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  9. Erik Homenick, Akira Ifukube Biography - Part X - To Conquer and Slay the Cause of Opposition, AKIRAIFUKUBE.ORG [dostęp 2019-01-01].
  10. Giant Octopus, Toho Kingdom [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  11. Oodako Behind the Scenes Footage (King Kong vs. Godzilla). Wikizilla
  12. Chris Mirjahangir, Interview: Jordan Vogt-Roberts, Toho Kingdom, 17 lutego 2017 [dostęp 2019-01-01].
  13. Adam Tyner, Behind The Scenes of Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest, DVD Talk [dostęp 2019-01-01].
  14. Lost Project: Continuation: King Kong vs. Godzilla, Toho Kingdom [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  15. Lost Project: Frankenstein vs. Godzilla, Toho Kingdom [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  16. Steve Ryfle, Japan's Favorite Mon-star: The Unauthorized Biography of „The Big G”, ECW Press, 1998, s. 86, ISBN 1-55022-348-8 (ang.).
  17. David Milner, Shinji Nishikawa Interview, Kaiju Conversations, grudzień 1995 [dostęp 2018-11-28].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]