Kinkażu żółty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kinkażu)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kinkażu żółty
Potos flavus[1]
(Schreber, 1774)
Kinkażu żółty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina szopowate
Rodzaj kinkażu
Gatunek kinkażu żółty
Podgatunki
  • P. f. chapadensis J. A. Allen, 1904
  • P. f. chiriquensis J. A. Allen, 1904
  • P. f. flavus (Schreber, 1774)
  • P. f. megalotus (Martin, 1836)
  • P. f. meridensis Thomas, 1902
  • P. f. modestus Thomas, 1902
  • P. f. nocturnus Wied-Neuwied, 1826
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kinkażu żółty[3], wikławiec, chwytacz (Potos flavus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny szopowatych (Procyonidae). Jednocześnie jedyny drapieżnik posiadający chwytny ogon.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Takson po raz pierwszy opisany przez Johanna Schrebera w 1774 roku pod nazwą Lemur flavus[4]. Jako miejsce typowe autor wskazał góry Jamajki[a][4], zmienione przez Oldfielda Thomasa na Surinam[5]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Potos utworzonego przez Étienne Geoffroy Saint-Hilaire'a i Frédérica Cuviera w 1795 roku[6].

Podstawowe dane[edytuj | edytuj kod]

  • Długość: 42–57 cm
  • Ogon: do 60 cm
  • Masa ciała: 1,5–4,5 kg
  • Długość życia: w niewoli do 40 lat, w naturze przeciętnie 29 lat[7]
  • Długość ciąży 112–118 dni
  • Liczba młodych: 1

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Ubarwienie futerka jest żółte lub brązowo-szare z szarym podkładem. Ma duże oczy i małe uszy. Krótkie nogi mają po 5 palcy każda. Każdy palec zakończony jest ostrym pazurem[8], [9].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Kinkażu występuje na wschodzie i południu gór Sierra Madres w Meksyku, w całej Ameryce Środkowej. Występują na wysokościach do 2500m n. p. m. Mieszkają w zamkniętych baldachimach lasów tropikalnych, od terenów nizinnych do lasów regla i lasu wtórnego. Wycinanie lasów jest potencjalnym zagrożeniem dla gatunku [10].

Behawior[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkuje tereny leśne. Prowadzi nadrzewny tryb życia. Kinkażu to nocne zwierzęta, szczyt ich aktywności przypada zwykle na godziny 19 – 24 oraz na godzinę przed świtem. W dzień śpią w dziuplach lub w zacienionych splotach liści. Unikają bezpośredniego kontaktu ze światłem słonecznym. Występuje samotnie, parami lub w małych grupkach. Zjada owoce, miód, nektar, jaja i pisklęta [11]. Owoce stanowią główny składnik ich diety (ok.90%). Spośród 78 zjadanych gatunków największy udział mają figowce (Ficus) z rodziny morwowate (Moraceae)[12]. Podobnie jak szopy, mają niezwykłe zdolności manipulatorskie. Mają krótkie włosy i w pełni chwytny ogon, którego używają jako piątej ręki w czasie wspinaczki po drzewach. Ogona nie używają do chwytania jedzenia. Mają gruczoły zapachowe w pobliżu ust, w gardle, na brzuchu pozwalają na oznaczenie terytorium i trasy podróży.[13].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się siedem podgatunków kinkażu[14]:

  • P. flavus chapadensis
  • P. flavus chiriquensis
  • P. flavus flavus
  • P. flavus megalotus
  • P. flavus meridensis
  • P. flavus modestus
  • P. flavus nocturnus

Uwagi

  1. W org. niem. „Er ist, der Sage nach, auf den Gebirgen in Jamaica einheimisch”.

Przypisy

  1. Potos flavus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Kays, R., Reid, F., Schipper, J. & Helgen, K. 2008. Potos flavus. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.2. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-08-15]
  3. Nazwa polska za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 164. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. 4,0 4,1 J. C. D. v. Schreber: Die Säugthiere in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen. Erlangen: Wolfgang Walther, 1774, s. ryc. 42, s. 187. (niem.)
  5. O. Thomas. On the geographical races of the kinkajou. „The Annals and Magazine of Nnatural History”. Seventh Series. 9, s. 266-270, 1902 (ang.). 
  6. É. Geoffroy Saint-Hilaire, F. Cuvier. Mammalogie. Mémoire sur une nouvelle division des Mammifères, et sur les principcs qui doivent servir de base dans cette sorte de travail, lu á la societe d'Histoire naturelle, le premier florèal de l'an troisième. „Magasin Encyclopédique”. 2, s. 187, 1795 (fr.). 
  7. Rehder, D. & L. Olson: Potos flavus (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2007. [dostęp 27 grudnia 2009].
  8. [Boitani, Luigi, Simon & Schuster's Guide to Mammals. Simon & Schuster/Touchstone Books. 1984. ISBN 978-0-671-42805-1].
  9. [Ford, L., R. Hoffmann. 1988. Potos flavus. Mammalian species, 321: 1-9]
  10. [Kays, R., Reid, F., Schipper, J. & Helgen, K. 2008. Potos flavus. In: IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species]
  11. [Glatston, A. R. 1994. The red panda, olingos, coatis, raccoons, and their relatives: status survey. IUCN. pp. 103. ISBN 978-2-8317-0046-5]
  12. Kays R. , Food Preferences of Kinkajous (Potos flavus): A Frugivorus Carnivore, Journal of Mammalogy, Vol. 80, No. 2, 1999, pp. 589-599
  13. [Menino, Holly, Klum, Mattias. "The Kinkajou". NationalGeographic.Com. National Geographic Society. dostęp 2013-05-22]
  14. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Potos flavus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 20 października 2009]

Linki zewnetrzne[edytuj | edytuj kod]

Kinkażu (Potos flavus Schreber, 1774) - opis hodowli w niewoli