Kistowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Odmiany herbu Kistowski
Herb Kistowski
Herb Kistowski II
Herb Kistowski III
Herb Drzewica II vel Kistowski

Kistowskikaszubski herb szlachecki. Według Przemysława Pragerta odmiana herbu Drzewica lub Księżyc.

Opis herbu[edytuj]

Herb występował przynajmniej w trzech wariantach. Opisy z wykorzystaniem zasad blazonowania, zaproponowanych przez Alfreda Znamierowskiego[1]:

Kistowski I (Essen-Kistowski, Essen, Drzewica odmienny, Księżyc odmienny): W polu błękitnym półksiężyc z twarzą srebrny, z gwiazdą złotą nad każdym rogiem. Klejnot: nad hełmem w koronie remię zbrojne z mieczem wzniesione do cięcia. Labry błękitne, podbite srebrem.

Według Uruskiego, herb ten przedstawiał się inaczej[2].:

Drzewica II (Kistowski): W polu błękitnym półksiężyc złoty między dwiema takimiż gwiazdami w słup. Klejnot: nad hełmem w koronie ramię zbrojne z mieczem wsparte na łokciu. Labry błękitne, podbite złotem.

Kistowski II (Essen-Kistowski, Księżyc odmienny): W polu zapewne błękitnym półksiężyc z twarzą srebrny, w lewo między dwiema gwiazdami złotymi w pas i trzecią takąż gwiazdą u dołu. Klejnot: nad hełmem w koronie pół lwa złotego, trzymającego miecz w prawej łapie. Labry błękitne, podbite srebrem.

Kistowski III (Księżyc odmienny): W polu zapewne błękitnym półksiężyc z twarzą złoty, nad którym trzy takież gwiazdy w pas, środkowa nieco wyżej. Klejnotu, hełmu i labrów brak, bezpośrednio nad tarczą korona.

Najwcześniejsze wzmianki[edytuj]

Wariant podstawowy wymieniany przez Ledebura (Adelslexikon der preussiche Monarchie von...), Nowego Siebmachera, Wincklera (Die nationalitaten Pomerellens) oraz Żernickiego (Der polnische Adel, Die polnischen Stamwappen). Herbu tego używała rodzina Kistowskich służąca w armii pruskiej w wiekach XVIII-XIX. Ma to być herb rodu von Essen, przybyłego do Prus w XIV wieku i w XVII wieku osiadłej w Inflantach. Wariant II wymieniany przez Żernickiego, wariant III przez Żernickiego i Siebmachera. Herb ten pochodzi z pieczęci z 1772.

Rodzina Kistowskich[edytuj]

Rodzina wywodząca się ze wsi Kistowo. Pierwsza wzmianka z 1608 (Wawrzyniec Kistowski), ale już w 1570 wymieniony został jeden z przydomków rodziny (Wawrzyniec Jarosz). Kolejne wzmianki z 1648 (pan Kistowski), 1662 (dwóch Kistowskich, Jan Kistowski), 1682 (Mikołaj, Mirosław, Jakub, Michał Kistowski), 1772 (Paweł Kistowski). Oprócz gniazdowego Kistowa, w wiekach XVIII i XIX rodzina posiadała też działy we wsiach: Borek, Chośnica, Częstkowo, Gostomie, Łączyno, Mściszewice, Podjazy, Orlik, Czerniewo, Miszewo.

Herbowni[edytuj]

Kistowski (Kisstowski). Rodzina nosiła w różnych gałęziach przydomki Essen i Jaroch, z tym że Jarochom przyporządkowano herb Drzewica z nieznaną odmianą. Niewykluczone, że chodzi tu po prostu o herb Kistowski I.

Tadeusz Gajl przypisuje Kistowskim herby Drzewica II (za Uruskim) lub Trzy Gwiazdy[2]. Zwraca uwagę podobieństwo godeł herbów Trzy Gwiazdy i Kistowski III. Gajl podaje ponadto jako herbownych Drzewicy II Gostkowskich i Duchnowskich[2]. W przypadku tej pierwszej rodziny jest to przekłamanie, Gostkowscy używali herbu Gostkowski, niemal identycznego, ale jednak odmiennego[3].

Przypisy

  1. Alfred Znamierowski, Paweł Dudziński: Wielka księga heraldyki. Warszawa: Świat Książki, 2008, s. 104-108. ISBN 978-83-247-0100-1.
  2. a b c Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007, s. 84,406-536. ISBN 978-83-60597-10-1.
  3. Przemysław Pragert: Herbarz rodzin kaszubskich. T. 3. BiT, 2009, s. 216. ISBN 978-83-927383-6-7.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]