Kiwajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kiwajny
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Górowo Iławeckie
Strefa numeracyjna (+48) 89
Tablice rejestracyjne NBA
SIMC 0474146
Położenie na mapie gminy wiejskiej Górowo Iławeckie
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Górowo Iławeckie
Kiwajny
Kiwajny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kiwajny
Kiwajny
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Kiwajny
Kiwajny
Położenie na mapie powiatu bartoszyckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bartoszyckiego
Kiwajny
Kiwajny
Ziemia54°22′20,6400″N 20°23′31,2360″E/54,372400 20,392010

Kiwajny (niem. Quehnen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W Narodowym Spisie Powszechnym z 1978 r. Kiwajny ujęto łącznie z miejscowością Garbniki.

Wieś leząca nad granica polsko-rosyjską (Obwód Kaliningradzki). We wsi jest szkoła podstawowa, sklep, przystanek autobusowy, świetlica i cmentarz żołnierzy radzieckich.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś wzmiankowana już w 1414 r., w dokumentach opisujących straty poniesione w wojnie polsko-krzyżackiej (zwanej wojna głodową). W tym czasie była to wieś pruska o nazwie Kywaynen. Kolejna wojna z lat 1454-1466 przyniosła następne zniszczenia a wieś wyludniła się całkowicie a pola leżały odłogiem. Zagospodarowano je dopiero w kolejnym stuleciu. Nowymi osadnikami byli w większości (lub całkowicie) Polacy (najprawdopodobniej z Mazowsza).

W 1939 r. w Kiwajnach było 207 mieszkańców.

W Kiwajnach w marcu 1945 r. pochowano trzech żołnierzy Armii Czerwonej: Nikołaja Siniczaka, Ignatija Kudriawcewa i Grigorija Sniegurowa (pochodzili z Rosji, Ukrainy i Krymu). Zginęli w czasie walk. Grób nie zachował się (albo w ramach powojennych ekshumacji ciała przeniesiono do zbiorowych mogił na któryś z cmentarzy wojskowych, albo uległy zapomnieniu i zarosły).

W 1983 r. wieś miała zwartą zabudowę i oświetlone ulice. Było tu 19 domów z 108 mieszkańcami. We wsi było 28 indywidualnych gospodarstw rolnych, uprawiajacych 218 ha ziemi rolnej. Hodowano 127 sztuk bydła (w tym 78 krów), 101 sztuk trzody chlewnej, 18 koni i 16 owiec. W tym czasie w Kiwajnach była biblioteka, klub oraz sala kinowa z 40 miejscami na widowni. Leśnictwo nosiło nazwę Kwenin (błędnie zapisana niemiecka nazwa Kiwajn). W 1983 roku Kiwajny zdobyły II miejsce w województwie olsztyńskim w ówczesnym konkursie "Wzorowa Wieś".

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • brukowana droga
  • kapliczka przydrożna.
  • cmentarz

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic. Wyd. drugie zmienione. Wyd. Pojezierze, Olsztyn 1987, 480 str., ​ISBN 83-7002-239-1
  • Kiwajny: Wieś tuż nad granicą [1]