Kiwity (województwo warmińsko-mazurskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kiwity
Kościół Świętych Piotra i Pawła w Kiwitach
Kościół Świętych Piotra i Pawła w Kiwitach
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat lidzbarski
Gmina Kiwity
Sołectwo Kiwity
Liczba ludności (2011) 409[1]
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 11-106
Tablice rejestracyjne NLI
SIMC 0478144
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Kiwity
Kiwity
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kiwity
Kiwity
Ziemia54°06′00″N 20°46′14″E/54,100000 20,770556

Kiwity (niem. Kiwitten) – wieś warmińska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Kiwity przy drodze wojewódzkiej nr 513. W Kiwitach ma siedzibę placówka Ochotniczej Straży Pożarnej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Kiwity.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś powstała w 1308, w roku 1311 zniszczona została przez oddział Witenesa. Wieś ponownie lokował w 1319 biskup warmiński Eberhard z Nysy. Z przywileju tego biskupa od 1308 funkcjonował tu młyn i karczma. Młyn znany był w XVIII w. w całej okolicy.

Po 1945 r. pierwszym wójtem w Kiwitach był Otton Sarnowski – Warmiak ze Skajbot. Z rodziny tej bardziej znany jest Franciszek Sarnowski.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kiwity, wnętrze kościoła Świętych Piotra i Pawła

We wsi znajduje się zabytkowy kościół parafialny pw. śś. Apostołów Piotra i Pawła, budowla gotycka wybudowana w latach 1350-1370, wieża z końca XIV w rozbudowana w XV w, zdobi ją sześć rzędów blend o różnej wielkości i kształcie[2]. Kościół gruntownie odnawiany był w 1862, ponownie konsekrowany w 1879. Ołtarz główny z 1762 r. z późnogotycką figurą Madonny z Dzieciątkiem z ok. 1500 r. Ambona późnobarokowa wykonana w warsztacie Jana Zachariasza Freya, z około 1790 r. W murze kościoła znajdował się do 1946 r. relief przedstawiający szkielet (tzw. Śmierć z Kiwit).

We wsi znajduje się kilka kapliczek.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Mieszkańcy: w roku 1818 – 278 osób, w 1939 – 434, w 1998 – 438.

Przystanek PKS, poczta, ośrodek zdrowia, restauracja, dom kultury, sklepy, jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, szkoła podstawowa oraz publiczne gimnazjum ze zrealizowanym projektem "Orlik 2012".

Na terenie gminy funkcjonuje stowarzyszenie o charakterze paramilitarnym będące w rzeczywistości zbiorem sympatyków sportów Air Soft Gun.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Strona polskawliczbach.pl
  2. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 92

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]