Kiwity (województwo warmińsko-mazurskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kiwity
Kościół Świętych Piotra i Pawła w Kiwitach
Kościół Świętych Piotra i Pawła w Kiwitach
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat lidzbarski
Gmina Kiwity
Sołectwo Kiwity
Liczba ludności (2011) 409[1]
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 11-106
Tablice rejestracyjne NLI
SIMC 0478144
Położenie na mapie gminy Kiwity
Mapa lokalizacyjna gminy Kiwity
Kiwity
Kiwity
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kiwity
Kiwity
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Kiwity
Kiwity
Położenie na mapie powiatu lidzbarskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lidzbarskiego
Kiwity
Kiwity
Ziemia54°06′00″N 20°46′14″E/54,100000 20,770556

Kiwity (niem. Kiwitten) – wieś warmińska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Kiwity przy drodze wojewódzkiej nr 513. W Kiwitach ma siedzibę placówka Ochotniczej Straży Pożarnej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Kiwity.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś powstała w 1308, w roku 1311 zniszczona została przez oddział Witenesa. Wieś ponownie lokował w 1319 biskup warmiński Eberhard z Nysy. Z przywileju tego biskupa od 1308 funkcjonował tu młyn i karczma. Młyn znany był w XVIII w. w całej okolicy.

Po 1945 r. pierwszym wójtem w Kiwitach był Otton Sarnowski – Warmiak ze Skajbot. Z rodziny tej bardziej znany jest Franciszek Sarnowski.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kiwity, wnętrze kościoła Świętych Piotra i Pawła

We wsi znajduje się zabytkowy kościół parafialny pw. śś. Apostołów Piotra i Pawła, budowla gotycka wybudowana w latach 1350-1370, wieża z końca XIV w rozbudowana w XV w, zdobi ją sześć rzędów blend o różnej wielkości i kształcie[2]. Kościół gruntownie odnawiany był w 1862, ponownie konsekrowany w 1879. Ołtarz główny z 1762 r. z późnogotycką figurą Madonny z Dzieciątkiem z ok. 1500 r. Ambona późnobarokowa wykonana w warsztacie Jana Zachariasza Freya, z około 1790 r. W murze kościoła znajdował się do 1946 r. relief przedstawiający szkielet (tzw. Śmierć z Kiwit).

We wsi znajduje się kilka kapliczek.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Mieszkańcy: w roku 1818 – 278 osób, w 1939 – 434, w 1998 – 438.

Przystanek PKS, poczta, ośrodek zdrowia, restauracja, dom kultury, sklepy, jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, szkoła podstawowa oraz publiczne gimnazjum ze zrealizowanym projektem "Orlik 2012".

Na terenie gminy funkcjonuje stowarzyszenie o charakterze paramilitarnym będące w rzeczywistości zbiorem sympatyków sportów Air Soft Gun.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Strona polskawliczbach.pl
  2. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 92

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]