Klan Bruce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bruce
Tartan klanu
Tartan klanu
Region

Lowlands

Naczelnik

Andrew Bruce, 11th Earl of Elgin

Zawołanie

Fuimus

Godło klanu
Godło klanu
Terytoria klanu
Terytoria klanu

Bruce, w pol. lit. hist. Brusowie (gael. Brùs, norm. de Brus) – klan szkocki pochodzenia normandzkiego z główną siedzibą w Kincardine w Lowlands. W XIV w. wypełniał rolę domu królewskiego w Szkocji (Robert I, Dawid II) i Irlandii (Edward).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Etymologia nazwiska Bruce wiąże je z flamandzkim Bruce, odnoszącym się do Brugii, skąd mieliby się wywodzić protoplaści rodu. Bardziej prawdopodobne jest powiązanie tego nazwiska z normandzkim miastem Brix (obecnie we Francji). Najwcześniej wzmiankowanym przedstawicielem rodu miałby być niejaki Robert de Brix, rycerz walczący u boku Wilhelma Zdobywcy podczas normandzkiego podboju Anglii (1066). Jednak historyczność Roberta nie jest pewna, gdyż jego imię pojawia się dopiero w anonimowych spisach osób rzekomo walczących w bitwie pod Hastings, redagowanych powszechnie w Anglii XIV i XV w. w celach nobilitacji wywodów genealogicznych.

Zarówno szkocka, jak i angielska linia rodu wywodzi się od Roberta de Brus (ok. 1070–1141), który przybył do Anglii w 1106, aby objąć urząd lorda Annandale. Od XIII w. ród Brusów zabiegał o przejęcie władzy królewskiej w Szkocji. Roszczenia do korony zgłosił już piąty z lordów, Robert Tanista (ok. 1215–1295), który ogłosił tanisturę po śmierci Aleksandra III (1286). Brusowie pozostawali w opozycji wobec prawowitej następczyni króla, Małgorzaty oraz popieranego przez Anglię Jana. W trwającej wojnie sukcesyjnej Edward I Długonogi, król angielski pozbawił ziem Brusów, jednak już w 1287 przyznał je ponownie Robertowi w zamian za złożony hołd lenny. Po śmierci Roberta pretensje do tronu zgłosiło niezależnie od siebie dwóch tanistów: John Comyn oraz kolejny naczelnik klanu, Robert. Ostatecznie koronował się na króla w 1306. Jednak zamach na życie swojego przeciwnika zmusił go do zbrojnej walki o umocnienie władzy, która trwała do zwycięskiej bitwy pod Bannockburn w 1314. Brusowie panowali w Szkocji do bezpotomnej śmierci Dawida II (1371) oraz przejściowo w Irlandii, kiedy Edward został ogłoszony wielkim królem wyspy (1316–1318).

W 1334 Tomasz Bruce wystąpił zbrojnie w Kyle przeciwko królowi Anglii w obronie prawa do następstwa tronu dla swojego ciotecznego brata, Roberta II Stewarta.

Genealogia[edytuj | edytuj kod]