Klasy senatorów Stanów Zjednoczonych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stany Zjednoczone
Godło USA
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Stanów Zjednoczonych

Portal:Stany Zjednoczone

Klasy senatorów Stanów Zjednoczonych – podział, przyporządkowanie senatorów Stanów Zjednoczonych. Liczba senatorów przyporządkowanych do klas jest możliwie równa (obecnie dwie klasy liczą 33 senatorów, jedna 34). Genezą powstania klas jest łatwy i prosty sposób określenia kiedy kończy się kadencja danego senatora (kadencja trwa sześć lat, przy czym co dwa lata wymienia się 1/3 składu). Dwoje senatorów z danego stanu jest przyporządkowanych do innych klas.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kadencje w pierwszych latach Kongresu[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wybory do Senatu USA odbyły się w 1788. Już wtedy zdecydowano, że pierwsze kadencje Kongresu USA będą niepełne (okres przejściowy). I tak:

  • senatorowie 1 klasy w 1788 zostali wybrani na dwuletnią kadencję, a od 1790 sześcioletnią
  • senatorowie 2 klasy w 1788 zostali wybrani na czteroletnią kadencję, a od 1792 sześcioletnią
  • senatorowie 3 klasy w 1788 zostali wybrani na dwuletnią kadencję, w 1790 czteroletnią i od 1794 sześcioletnią.

Obsadzanie opróżnionych miejsc[edytuj | edytuj kod]

W myśl Konstytucji USA (Art. I § 3) senatorów wybierały stanowe parlamenty. Gdy miejsce senatora zostało przedwcześnie opróżnione, stanowe parlamenty wybierały nowego senatora, który dokańczał kadencję poprzednika. Konstytucja dopuszczała, że w przypadku przerwy między sesjami stanowych parlamentów władzy wykonawczej (gubernatorom) przysługiwało prawo obsadzenia wakującego miejsca do czasu wznowienia sesji stanowego parlamentu i wyboru właściwego następcy.

Jednak 8 kwietnia 1913 weszła w życie 17. poprawka do Konstytucji. Stanowi ona, że wybory do Senatu stają się powszechnymi. Po opróżnienia miejsca przed upływem kadencji władza wykonawcza jest zobowiązana do przeprowadzania wyborów uzupełniających. Do czasu wyborów stanowy parlament może upoważnić władzę wykonawczą do obsadzania pustego miejsca w Senacie. Należy pamiętać, że wybory uzupełniające nie są przeprowadzane tak jak do polskiego Senatu (czyli możliwie najszybciej). Wybory w Stanach Zjednoczonych odbywają się zawsze we wtorek po pierwszym poniedziałku listopada roku parzystego. Tak więc osoba, która jest wyznaczona przez gubernatora, pełni urząd senatora do dwóch lat.

Przykład: Ted Stevens został mianowany senatorem 24 grudnia 1968 (kadencja senatora 2 klasy wygasała 3 stycznia 1973). Najbliższe wybory uzupełniające odbyły się w listopadzie 1970. Stevens wygrał je i sprawować urząd mógł tylko przez dwa lata. Wybory właściwe (na kadencję 6-letnią) odbyły się zgodnie z przynależnością do 2 klasy (w 1972).

Klasy[edytuj | edytuj kod]

1 klasa[edytuj | edytuj kod]

  • 33 senatorów
  • ostatnie wybory: 6 listopada 2012, objęcie urzędu 3 stycznia 2013
  • następne wybory: 6 listopada 2018, objęcie urzędu 3 stycznia 2019
  • wcześniejsze wybory odbywały się w latach: 1788, 1790, 1796, 1802, 1808, 1814, 1820, 1826, 1832, 1838, 1844, 1850, 1856, 1862, 1868, 1874, 1880, 1886, 1892, 1898, 1904, 1910, 1916, 1922, 1928, 1934, 1940, 1946, 1952, 1958, 1964, 1970, 1976, 1982, 1988, 1994, 2000, 2006

2 klasa[edytuj | edytuj kod]

  • 33 senatorów
  • ostatnie wybory: 4 listopada 2014, objęcie urzędu 3 stycznia 2015
  • następne wybory: 3 listopada 2020, objęcie urzędu 3 stycznia 2021
  • wcześniejsze wybory odbywały się w latach: 1788, 1792, 1798, 1804, 1810, 1816, 1822, 1828, 1834, 1840, 1846, 1852, 1858, 1864, 1870, 1876, 1882, 1888, 1894, 1900, 1906, 1912, 1918, 1924, 1930, 1936, 1942, 1948, 1954, 1960, 1966, 1972, 1978, 1984, 1990, 1996, 2002, 2008

3 klasa[edytuj | edytuj kod]

  • 34 senatorów
  • ostatnie wybory: 8 listopada 2016, objęcie urzędu 3 stycznia 2017
  • następne wybory: 8 listopada 2022, objęcie urzędu 3 stycznia 2023
  • wcześniejsze wybory odbywały się w latach: 1788 (2 lata), 1790 (4 lata), 1794, 1800, 1806, 1812, 1818, 1824, 1830, 1836, 1842, 1848, 1854, 1860, 1866, 1872, 1878, 1884, 1890, 1896, 1902, 1908, 1914, 1920, 1926, 1932, 1938, 1944, 1950, 1956, 1962, 1968, 1974, 1980, 1986, 1992, 1998, 2004, 2010
  • stany posiadające senatorów 3 klasy: Alabama, Alaska, Arizona, Arkansas, Dakota Południowa, Dakota Północna, Kalifornia, Kolorado, Connecticut, Floryda, Georgia, Hawaje, Idaho, Illinois, Indiana, Iowa, Kansas, Karolina Południowa, Kentucky, Luizjana, Maryland, Missouri, Nevada, New Hampshire, Nowy Jork, Karolina Północna, Ohio, Oklahoma, Oregon, Pensylwania, Utah, Vermont, Waszyngton i Wisconsin

Lista senatorów według klas[edytuj | edytuj kod]

  Klasa 1 Klasa 2 Klasa 3 Suma
Partia Demokratyczna 23 11 10 44
Partia Republikańska 8 22 24 54
Niezależni 2 0 0 2
Suma 33 33 34 100
Ostatnie wybory 2012 2014 2016
Następne wybory 2018 2020 2022

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]