Klasztor Esfigmenu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Klasztor Esfigmenu
Μονή Εσφιγμένου
Widok fasady Esphigmenou z pobliskiego nabrzeża
Widok fasady Esphigmenou z pobliskiego nabrzeża
Państwo  Grecja
Miejscowość Athos
Kościół Cerkiew prawosławna
Typ zakonu męski
Obiekty sakralne
Katolikon Wniebowstąpienia Pańskiego
Położenie na mapie Grecji
Mapa lokalizacyjna Grecji
Klasztor Esfigmenu
Klasztor Esfigmenu
Ziemia40°21′10″N 24°08′17″E/40,352689 24,138053

Klasztor Esfigmenu (grec.: Μονή Εσφιγμένου) – jeden z klasztorów na Górze Athos. Położony jest w północno-wschodniej części półwyspu. Zajmuje osiemnaste miejsce w atoskiej hierarchii 20 samodzielnych monasterów[1]. Jest to monaster cenobityczny[1].

Historia[edytuj]

Klasztor i jego główna cerkiew (katholikon) poświęcone zostały Wniebowstąpieniu Pańskiemu[1]. Jego budowa szacowana jest na X albo XI wiek, jednak według klasztornej tradycji jego fundatorką była cesarzowa bizantyńska Pulcheria, co oznaczałoby, że pierwsza wspólnota monastyczna na tym miejscu działała już w V stuleciu, przed uformowaniem się republiki mnichów na Athos w jej obecnym kształcie[1].

W średniowieczu klasztor został trzykrotnie splądrowany przez piratów, a w XIV wieku spalony[1]. Okres jego odnowy rozpoczął się w XVII stuleciu; świetności monasteru nie przerwały zniszczenia, jakich doznał w czasie wojny o niepodległość Grecji[1]. W 1990 w Esfigmenu żyło 42 mnichów[1].

Konflikt klasztoru z Patriarchatem Konstantynopolitańskim[edytuj]

Zakonnicy zamieszkujący klasztor Esfigmenu pozostają od 1972 w konflikcie z Patriarchatem Konstantynopolitańskim, który jest zwierzchnikiem klasztorów Athos. Powodem sporu jest zaangażowanie patriarchów w ruch ekumeniczny i prowadzenie dialogu z Kościołem katolickim[2]. Przedstawiciele Esfigmenu opuścili Świętą Wspólnotę Athos i ogłosili odrzucenie jurysdykcji patriarchy[2]. Zbuntowani mnisi odmówili jednak opuszczenia zabudowań monasteru, zaś za swoje hasło przyjęli Prawosławie albo śmierć[2]. W związku z tym 14 grudnia 2002 patriarcha Konstantynopola usunął ich z Cerkwi prawosławnej[3]. W styczniu 2003 mnisi ponownie odmówili opuszczenia klasztoru[4]. Pozostali w nim także po tym, gdy Najwyższy Sąd Administracyjny Grecji ponowił nakaz opuszczenia obiektów[5]. W 2008 zakonnicy zagrozili wysadzeniem w powietrze całego klasztoru[6].

W 2009 sąd w Salonikach uznał mnichów za winnych utrudniania kanonicznego życia monasteru Esfigmenu i skazał ich na rok więzienia w zawieszeniu[7].

Równolegle ze wspólnotą zbuntowanych mnichów istnieje wspólnota legalna, która w oczach kanonicznych Kościołów prawosławnych jest jedynym kontynuatorem tradycji klasztoru Esfigmenu. Z powodu okupacji budynków monasterskich przez mnichów usuniętych z Kościoła, grupa ta czasowo zamieszkuje w Karies[8].

Architektura[edytuj]

Katholikon klasztoru, który jest użytkowany w naszych czasach, został wzniesiony w pierwszym dziesięcioleciu XIX wieku. W latach 1811, 1818 i 1841 były w nim prowadzone prace nad dekoracją wewnętrzną (freski). Posiada dwie boczne kaplice: Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni oraz Świętych Archaniołów. Oprócz głównej cerkwi klasztor posiada piętnaście mniejszych kaplic usytuowanych w różnych miejscach kompleksu jego zabudowań[1]. Z katholikonem sąsiaduje fiala, zaś po jego zachodniej stronie wznosi się budynek refektarza[1].

Przypisy

  1. a b c d e f g h i The Monastery of Esfigmenou.
  2. a b c Prawosławie albo śmierć.
  3. Protocol Number 1110.
  4. Greece’s rebel monks in mountain stand-off.
  5. [pointer=6&tx_ttnews[tt_news]=2793&tx_ttnews[backPid]=58&cHash=c5d13261a8 Sz. Krzyszczuk, Koniec sporu o monaster Esphigmenou na Górze Athos?]
  6. [pointer=2&tx_ttnews[tt_news]=9512&tx_ttnews[backPid]=58&cHash=b7af0032d8 M. Kalina, Zbuntowani mnisi grożą wysadzeniem klasztoru].
  7. [pointer=1&tx_ttnews[tt_news]=11729&tx_ttnews[backPid]=58&cHash=1d689b1359 M. Kalina, Sąd skazał zbuntowanych mnichów].
  8. Председатель ОВЦС встретился с делегацией афонского монастыря Эсфигмен.

Linki zewnętrzne[edytuj]