Klaus Barbie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Klaus Barbie
Nikolaus Barbie
Kat Lyonu, Rzeźnik z Lyonu,
Klaus Altmann
ilustracja
Hauptsturmführer Hauptsturmführer
Data i miejsce urodzenia 25 października 1913
Bad Godesberg
Data i miejsce śmierci 25 września 1991
Lyon
Przebieg służby
Lata służby 1935–1945
Formacja Wehrmacht
III Rzesza SS
Jednostki Reichssicherheitshauptamt
Stanowiska Szef sekcji IV KdS Lyon
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca współpracownik służb USA, handlarz narkotykami
Odznaczenia
Wojenny Krzyż Zasługi z mieczami Wojenny Krzyż Zasługi z mieczami

Nikolaus „Klaus” Barbie (ur. 25 października 1913, zm. 25 września 1991) – niemiecki zbrodniarz wojenny, szef Gestapo w Lyonie i SS-Hauptsturmführer. W związku ze swoimi zbrodniami w okupowanej przez III Rzeszę Francji zyskał sobie przydomek „Rzeźnika z Lyonu” lub „Kata Lyonu”.

W 1988 ukazał się film dokumentalny Czasy i życie Klausa Barbiego. Film zdobył w 1989 Oscara w kategorii najlepszy film dokumentalny roku[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i początek kariery[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Bad Godesberg (obecnie dzielnica Bonn) w Nadrenii Północnej-Westfalii i kształcił się w Instytucie im. Fryderyka Wilhelma, należał do Hitlerjugend. Po ukończeniu uniwersytetu niezwłocznie wstąpił do SS, przydzioelony do Sicherheitsdienst przeszedł szkolenie w Bernau bei Berlin, pracował w Düsseldorfie. Do NSDAP wstąpił dopiero w 1937, po ponownym otwarciu list. Pod koniec 1938, przez trzy miesiące pełnił służbę w 39 Pułku Piechoty Wehrmachtu w stopniu podoficerskim, po powrocie do SS ukończył szkołę w Charlottenburgu, zostając oficerem Schutzstaffel[2].

Po ataku na Holandię Barbie służył w VI sekcji (wywiad zagraniczny) haskiej komendy, Sipo-SD pracując m.in. nad planami inwazji na Wielką Brytanię. Wkrótce został jednak przeniesiony do biura B4 (sprawy żydowskie) IV sekcji (Gestapo), aktywnie uczestniczył w działaniach przeciwko Żydom, masonom i niemieckim emigrantom. Po przejściu do komendy w Amsterdamie brał udział w akcji w miejscowym getcie, dowodząc plutonami egzekucyjnymi[3].

Między latem 1941 a wiosną 1942 prawdopodobnie przebywał na okupowanych terenach Związku Radzieckiego, gdzie służył w oddziale SS zwalczającym miejscową partyzantkę[4].

Służba w okupowanej Francji[edytuj | edytuj kod]

Wiosną 1942 znający język francuski SS-Ostuf Klaus Barbie został przeniesiony do leżącego ok. 10 km od granicy z neutralną Szwajcarią Gax. Jego zadaniem było porwanie Alexandra Foote'a, radzieckiego agenta w Genewie. Misja nigdy nie została zrealizowana, ponieważ Foote opuścił miasto[5]. W czerwcu 1942 Barbie został oddelegowany do KdS Dijon, skąd wysłano go jako agenta do Charbonnières-les-Bains w wolnej strefie.

Po rozpoczęciu okupacji Francji południowej powieszono mu szefostwo nad IV sekcją (Gestapo) w komendanturze Sipo-SD (KdS) na region Rodan-Alpy kierowanej początkowo przez SS-Stubaf Rolfa Mühlera (przeniesiony do Marsylii), a następnie SS-Ostubaf dr. Wernera Knaba. Jako szef Gestapo Barbie odpowiadał w miejscowej KdS za walkę z Ruchem Oporu, kontrwywiad, Holocaust, fałszerstwa oraz archiwa wywiadu[6], zaraz po komendancie oraz jego zastępcy SS-Ostuf Heinzu Fritzu Hollercie był najważniejszą personą hitlerowskich sił bezpieczeństwa w okupowanym Lyonie[7]. W swoich działaniach zasłyną z dynamiczności, bezkompromisowości i okrucieństwa, m.in. odpowiadał za deportację do obozu zagłady 44 żydowskich dzieci i 7 dorosłych z Izieu, rozstrzelał 22 zakładników, w tym kobiet i dzieci, w odwecie za atak na dwóch niemieckich policjantów, a także 70 Żydów w Bron i innych wśród 120 więźniów więzienia Montluc straconego w Saint-Genis-Laval. W pierwszej połowie 1944 uczestniczył w akcjach antypartyzanckich w Jurze i Ain pacyfikując tamtejsze miejscowości. Odpowiadał także pośrednio za akcje przeciwko maquis w innych częściach regionu, m.in. nad Azergues i na Vercors[8].

Pozycja Klausa Barbiego w Sipo-SD szczególnie wzrosła po rozpracowaniu i aresztowaniu Jeana Moulina ps. „Rex”, Przewodniczącego Krajowej Rady Ruchu Oporu i delegata Francji Walczącej na rzecz zjednoczenia podziemia. W swoich działach Barbie współpracował m.in. z szefem sekcji VI (wywiad zagraniczny) KdS Lyon SS-Ostuf Augustem Moritzem oraz Paulem Touvierem, komendantem faszystowskiej milicji w mieście. We wrześniu 1944, po wyzwoleniu Lyonu przez FFI, regularne wojska francuskie i U.S. Army, przeniesiono go do Wogezów, gdzie organizował akcje przeciwko partyzantom[9]. Po wyzwoleniu Francji pracował w Baden-Baden, Halle, Düsseldorfie, Essen i Wuppertal.

W sumie Klaus Barbie według dokładnych i udokumentowanych obliczeń jest współodpowiedzialny za deportację do obozów zagłady 7,5 tysiąca Żydów, zamordowanie 4342 ludzi oraz aresztowanie i torturowanie 14 311 bojowników ruchu oporu. W związku ze skalą popełnionych zbrodni otrzymał przydomek „Kata Lyonu” („Rzeźnika z Lyonu”).

Życie po II wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

W latach 1945–1955 był zatrudniony i chroniony przez Brytyjczyków i Amerykanów. Pracował w wywiadzie, zajmując się walką z lewicową opozycją wobec okupacji Niemiec przez zachodnich aliantów. W 1955, gdy Brytyjczycy i Amerykanie nie potrzebowali już jego usług, Barbie skorzystał z pomocy administracji watykańskiej (biskup Alois Hudal) i uciekł wraz z rodziną do Argentyny. Później przeniósł się do Boliwii i jako Klaus Altmann zamieszkał w La Paz, gdzie został narkotykowym bossem[10]. Według części źródeł w latach 60. brał udział w rozbiciu partyzanckiej Armii Wyzwolenia Narodowego oraz doradzał w sprawie schwytania argentyńskiego rewolucjonisty Ernesto „Che” Guevary[11]. Następnie brał udział w miejscowym zamachu stanu. W 1971 został wytropiony i rozpoznany przez poszukiwaczy nazistowskich zbrodniarzy wojennych Serge'a i Beate Klarsfeldów, ale dopiero nowo powołany rząd boliwijski zgodził się na aresztowanie Barbiego (doszło do tego 18 stycznia 1983). Następnie, w zamian za różne dobra materialne, ekstradowano go do Francji.

Proces we Francji[edytuj | edytuj kod]

Proces zbrodniarza rozpoczął się 11 maja 1987 przed francuskim sądem w Lyonie. Wyjątkowo, ze względu na historyczną wartość procesu, zezwolono na jego filmowanie. Główny obrońca zbrodniarza – Jacques Vergès – usiłował wykazać, że zachowanie Barbiego nie było gorsze niż działania kolonistów (także Francuzów). Jednak ta linia obrony nie zdała się na nic, gdyż wobec licznych dowodów zbrodni oskarżonego, 4 lipca 1987 roku skazano go na dożywocie (najwyższy wymiar kary). Klaus Barbie zmarł z powodu białaczki w więzieniu w 1991.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W 1940 poślubił działającą od 1937 w NSDAP Reginę Willms (zmarła w 1982, na krótko przed ekstradycją Barbiego), z którą miał dwoje dzieci: syna Klausa-Georga (zginął w wypadku lotniczym w 1981 w Cochabamba i córkę Ute, która następnie przeniosła się do Austrii[12].

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Czasy i życie Klausa Barbiego. filmweb.pl. [dostęp 2012-10-29].
  2. Klaus Barbie, the Butcher of Lyon! – The German Occupation of Europe http://www.HolocaustResearchProject.org, www.holocaustresearchproject.org [dostęp 2019-07-09].
  3. Tom Bower, Klaus Barbie, Butcher of Lyons, London, Corgi Books, p. 153.
  4. Tom Bower, Klaus Barbie, Butcher of Lyons, London, Corgi Books, p. 153.
  5. Klaus Barbie, the Butcher of Lyon! – The German Occupation of Europe http://www.HolocaustResearchProject.org, www.holocaustresearchproject.org [dostęp 2019-07-09].
  6. Klaus Barbie, the Butcher of Lyon! – The German Occupation of Europe http://www.HolocaustResearchProject.org, www.holocaustresearchproject.org [dostęp 2019-07-09].
  7. Der Schlächter von Lyon – DER SPIEGEL 21/1987, www.spiegel.de [dostęp 2018-12-17] (niem.).
  8. ALIGNE Jean – Maquis Rhône-Azergues, www.maquis-azergues.com [dostęp 2019-07-09] (fr.).
  9. Autrefois – Tourisme & culture – Ville de Bruyères, www.ville-bruyeres.fr [dostęp 2019-07-09] (fr.).
  10. Peter Hammerschmidt: "Die Tatsache allein, daß V-43 118 SS-Hauptsturmführer war, schließt nicht aus, ihn als Quelle zu verwenden". Der Bundesnachrichtendienst und sein Agent Klaus Barbie, in: Zeitschrift für Geschichtswissenschaft (ZfG), 59. Jahrgang, 4/2011. METROPOL Verlag. Berlin 2011, S. 333–349. (Download: http://www.peterhammerschmidt.de/forschungen/publikationen/)
  11. Barbie 'boasted of hunting down Che' The CIA made use of a Nazi war criminal's anti-guerrilla skills (ang.). telegraph.co.uk, Sunday 23 December 2007.
  12. Klaus Barbie, 77, Lyons Gestapo Chief – The New York Times, www.nytimes.com [dostęp 2019-07-09] (ang.).
  13. Barbie, Nikolaus "Klaus" – TracesOfWar.com, www.tracesofwar.com [dostęp 2018-12-17] (ang.).
  14. Barbie, Nikolaus "Klaus" – TracesOfWar.com, www.tracesofwar.com [dostęp 2018-12-17] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]