Kleszczów (Żory)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy dzielnicy Żor w Polsce. Zobacz też: inne znaczenia słowa „Kleszczów”.
Herb Żor Kleszczów
Dzielnica Żor
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Żory
Data założenia 1272
Populacja (2006)
• liczba ludności

1576
Nr kierunkowy (+48) 32
Kod pocztowy 44-240
Tablice rejestracyjne SZO
Położenie na mapie Zor
Mapa lokalizacyjna Zor
Kleszczów
Kleszczów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kleszczów
Kleszczów
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Kleszczów
Kleszczów
Ziemia 50°02′32″N 18°43′01″E/50,042252 18,717026
Portal Portal Polska

Kleszczów – jedna z dzielnic miasta Żor.


Historia[edytuj]

Zanim w wyniku procesów urbanizacyjnych Kleszczów stał się obecną dzielnicą miasta Żory był osobną wsią notowaną jako Kliszczów[1]. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje stosunki ludnościowe na terenie wsi - "Es befinden sich in Kliszczow in 88 Haushaltungen mit 399 nur polnisch Sprechende(...)." czyli w tłumaczeniu na język polski "W Kliszczowie znajduje się 88 gospodarstw domowych z 399 mieszkańcami mówiącymi tylko po polsku(...)"[1].

Demografia[edytuj]

Obecnie w Kleszczowie mieszka około 1500 mieszkańców. Kleszczów to taka dzielnica Żor w, której systematycznie przybywa mieszkańców. Spowodowane jest to głównie brakiem bloków, i bardzo rozległymi terenami przeznaczonymi pod zabudowę jednorodzinną. W ciągu ostatnich 10 lat przybyło ponad 400 mieszkańców.


Rok Liczba mieszkańców
1994 1056
1996 1127
1998 1152
2000 1309
2002 1398
2004 1473
2006 1576

Źródło statystyki[2]:

Kultura[edytuj]

Dzielnica posiada własny Ośrodek Kultury.

Sport[edytuj]

W 2011 roku powstał pierwszy w historii dzielnicy piłkarski klub sportowy. Klub został powołany pod nazwą KS Kleszczów 14 stycznia 2011, w celu promowania piłki nożnej i innych dyscyplin sportowych. W skład Komitetu Założycielskiego weszli: Hanna Lazar, Piotr Frysz, Leszek Kamiński i Arkadiusz Kuś. Na zebraniu założycielskim, którego przewodniczącym był Piotr Kosztyła uchwalono statut KS Kleszczów i wybrano zarząd Klubu. Prezesem został Piotr Frysz. Powołano organ kontroli wewnętrznej – Komisję Rewizyjną z przewodniczącym Arkadiuszem Kuś.

Edukacja[edytuj]

Historia miejscowej szkoły podstawowej sięga lat siedemdziesiątych XIX wieku i uwieczniona jest w kronice z tego okresu napisanej jeszcze w języku niemieckim, gotykiem (kronika ta znajduje się w posiadaniu szkoły). Szkoła powstała, gdy Polska rozdzielona była zaborami, a Śląsk był pod panowaniem pruskim. Budowę rozpoczęto wiosną 1875 roku, a już w następnym rozpoczęło w niej naukę 88 uczniów. Głównym mistrzem przy pracach był cieśla Piecuch. W budynku znalazło się również mieszkanie, a obok – pomieszczenia gospodarcze, ogród i podwórko dla dzieci. Ogólną wartość oceniono wtedy na 12 000 marek, które musiała zapłacić gmina Kleszczów. W tym celu sprzedano las Zamoście. Mieszkańcy Kleszczowa sami wybrali swego pierwszego nauczyciela, którym został Herman Mirfetin z Jastrzębia. Posada była opłacana w wysokości 810 marek rocznie, które początkowo gmina musiała płacić sama. Pierwszą ważną uroczystością nowej szkoły było jej poświęcenie, które odbyło się 3 kwietnia 1876 roku, a którego dokonał ksiądz Zgaślik – proboszcz z Żor. W kronice tamtych lat czytamy: “Codzienna frekwencja była jednak słaba, ponieważ rodzice uważali, że skoro sami opłacają etat nauczyciela, to mogą swoje dzieci posyłać na lekcje, jak i kiedy się im podoba. Na przymus szkolny nie liczyli”. Wprowadzenie kar pieniężnych spowodowało podporządkowanie się zarządzeniom władz oświatowych i poprawę sytuacji w tym zakresie. Pierwszą wizytację przeprowadził miejscowy inspektor na zlecenie dr Braksatora z Katowic w lutym 1878 roku. Po śmierci Mirfetina nowe obowiązki podjął od stycznia 1880 roku młody, energiczny nauczyciel Krems, który wprowadził rygor i porządek. Nauka odbywała się regularnie – w marcu przeprowadzano egzaminy wiosenne, zwalniano uczniów najstarszych, a na początku kwietnia przyjmowano nowych i zaczynano nowy rok szkolny. Również uroczystości szkolne przebiegały zgodnie z harmonogramem, a do najważniejszych (tak jak i w innych szkołach pod zaborem pruskim) należały: dzień urodzin cesarza i króla oraz rocznica zwycięstwa nad Sedanem. 23 grudnia 1899 roku, w ostatnim dniu nauki w XIX wieku, zorganizowano w szkole uroczystość wejścia w nowe stulecie. W roku szkolnym 1902/1903 do szkoły uczęszczało 126 uczniów, a nadal pracował tylko 1 nauczyciel! W wyniku wizytacji w lutym 1903 roku ustalono ostatecznie 2 etaty nauczycielskie. Ciągle wzrastająca liczba uczniów przyczyniła się do budowy nowej szkoły przy ulicy Pszczyńskiej. Budowa rozpoczęła się 8 grudnia 1904roku, a uroczyste otwarcie nastąpiło już 27 listopada 1905 roku. Baza lokalowa przedstawiała się wtedy następująco: dwie typowe izby lekcyjne, dwie zastępcze izby lekcyjne, kancelaria i sala zabaw dla przedszkola. Nowy budynek, przyjęcie dodatkowo jeszcze jednego nauczyciela, podział uczniów na 2 grupy – starszą i młodszą, poprawiły warunki nauczania. Trzy lata później dzięki zapobiegliwości mieszkańców Kleszczowa, którzy wnieśli postulat do Królewskiego Zarządu w Opolu – od 23 czerwca 1908 roku zajęcia odbywały się w 3 klasach, na każdą z nich przypadało 48 uczniów. Najstarsza grupa miała 28 godzin tygodniowo, średnia 24, a młodsza 12. Ferie letnie i jesienne trwały 3 tygodnie. Podczas I wojny światowej nauka odbywała się normalnym tokiem, z wyjątkiem przedłużanych okresowo ferii jesiennych (brak siły roboczej do prac polowych). Po jej zakończeniu, w wyniku znanych powszechnie wydarzeń historycznych, przede wszystkim – wybuch strajku szkolnego w 1920 roku, plebiscyt w 1921 roku i następujący po nim wybuch III powstania śląskiego (powiaty pszczyński i rybnicki zostały przyłączone do Polski) rozpoczęto na tym terenie organizację szkół polskich. W 1928 roku najpierw jako praktykant, a potem już stały nauczyciel rozpoczął pracę Karol Juszkiewicz posiadający stopień podchorążego. Był on nauczycielem kleszczowskiej szkoły do 1939 roku. Mieszkał niedaleko szkoły, w prywatnym mieszkaniu u państwa Cimała. Karol Juszkiewicz zginął w Katyniu, pochowany został w Lasku Katyńskim pod numerem 416. Kolejnym organizatorem nauki w naszej szkole stał się Paweł Pilar, dzięki któremu szkoła przy pomocy mieszkańców została wyremontowana po zniszczeniach wojennych. W tym samym czasie w szkole zatrudnionych było czterech nauczycieli, którzy tygodniowo pracowali po 135 godzin, ucząc wszystkich przedmiotów. Po jubileuszowym 50-leciu pracy nauczycielskiej Paweł Pilar przechodzi na emeryturę, a stanowisko kierownika szkoły wraz z wkraczającą reformą systemu oświaty (wprowadzenie 8-klasowego system nauczania) obejmuje Bolesław Kania. Powołano Komitet Rozbudowy Szkoły, w skład którego wchodzili mieszkańcy m.in. Franciszek Kozyra. Ustalono, że wykona się przybudówkę od strony północnej, a następnie zmodernizuje stary budynek. Ławy fundamentowe wykonali sami mieszkańcy, oni też zorganizowali transport cegły, ofiarowali drzewo i piasek. W roku szkolnym 1968/69 mieszkańcy w czynie społecznym rozebrali mury starego budynku aż do parteru i przystąpiono do budowy piętra na murach starej szkoły. Z końcem sierpnia 1969 roku zakończono całkowicie modernizację szkoły. Wszystkie pomieszczenia zostały wyposażone w nowe meble szkolne i pomoce naukowe. Efektem pracy Komitetu staje się szkoła posiadająca: 6 klasopracowni, świetlicę, jadalnię, kuchnię, salę gimnastyczną, pracownię do zajęć praktycznych, szatnię, łazienkę, salę zabaw w przedszkolu. Uroczyste otwarcie „nowej” szkoły odbyło się 18 listopada 1970 roku. Po rozbudowie przystąpiono do zagospodarowania terenu wokół szkoły. Obecnie szkoła funkcjonuje jako Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 6.

Przyroda[edytuj]

Obecnie połowę dzielnicy zajmują lasy. Znajdują tu się trzy stawy – Kleszczowiok, Kaganiec i Łakota.

Religia[edytuj]

Znajduje się tu parafia Matki Bożej Częstochowskiej. Kościół powstał na gruntach, które państwo Gertruda i Augustyn Kania przekazali Kościołowi. Pierwotnie był to domek wraz z gruntem.W 1981 roku ks. dziekan Jan Szewczyk przygotował w domu salkę katechetyczną, w której odbywały się katechezy dla dzieci. Sprawowano tu również msze święte w niedzielę. 28 sierpnia 1981 Urząd Miejski w Żorach wydał zezwolenie na modernizację budynku. W ten sposób powstał Punkt Sakralny z Kaplicą Mszalną i salką katechetyczną. W kolejnym roku ks. Henryk Panek został wyznaczony do ukończenia prac budowlanych i utworzenia parafii w Kleszczowie. 23 stycznia 1983 roku ks. biskup Herbert Bednorz dokonał zwyczajnego poświęcenia ukończonej Kaplicy Mszalnej na parterze oraz probostwa na piętrze budynku. 1 maja 1983 roku ks. biskup erygował w Kleszczowie parafię pod wezwaniem Matki Bożej Częstochowskiej, a 3 czerwca 1983 mianował ks. Henryka Panka proboszczem parafii oraz polecił mu wybudowanie oddzielnych sal katechetycznych. Prace budowlane wraz z realizacją wystroju wnętrza kaplicy oraz terenu przykościelnego zakończono w sierpniu 1985 roku. Poświęcenia dokonał ks. biskup Józef Kurpas podczas pierwszej wizytacji w dniu 20 października 1985 roku. W grudniu 1996 roku Urząd Miasta w Żorach wydał zgodę na budowę kościoła w Kleszczowie. Wykopy pod fundamenty rozpoczęto wiosną 1997 roku. Wówczas powódź nie sprzyjała budowie zalewając wykopy i fundamenty. Dopiero położenie kilku warstw płyt betonowych umożliwiło kontynuację prac. Roboty budowlane i wykończeniowe zakończono w 2001 roku. Uroczyste poświęcenie kościoła przez ks. arcybiskupa Damiana Zimonia nastąpiło 23 października 2001 roku. Należy podkreślić, że wiele prac budowlanych i wykończeniowych wykonali sami parafianie.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.