Klim Czuriumow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Klim Iwanowicz Czuriumow
Клим Іва́нович Чурю́мов
Ilustracja
Klim Czuriumow (2014)
Data i miejsce urodzenia 19 lutego 1937
Mikołajów
Data i miejsce śmierci 14 października 2016
Charków
Zawód, zajęcie astronom
Narodowość ukraińska
Alma Mater Uniwersytet Kijowski
Odznaczenia
Order „Za zasługi” II klasy (Ukraina) Order „Za zasługi” III klasy (Ukraina)

Klim Iwanowicz Czuriumow (ukr. Клим Іва́нович Чурю́мов; ur. 19 lutego 1937 w Mikołajowie, Ukraińska SRR (obszar byłego ZSRR), zm. 14 października 2016 w Charkowie, Ukraina) – radziecki i ukraiński astronom, jeden z odkrywców komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko, która została wybrana jako cel dla sondy kosmicznej Rosetta.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako czwarte dziecko Iwana Iwanowicza Czuriumowa i Antoniny Michajłowny Czuriumowej. Jego ojciec został uznany za poległego w czasie II wojny światowej w 1942[1]. W 1949 jego rodzina przeprowadziła się z Mikołajowa do Kijowa. Szkołę średnią ukończył w 1955, otrzymując zgodę na kontynuację nauki w szkole wyższej. Dostał się na Wydział Fizyki Uniwersytetu Kijowskiego. Na trzecim roku studiów, zamiast na fizykę teoretyczną, trafił na specjalizację z optyki. Pomimo braku zgody nadal uczęszczał jednak na fakultet z fizyki teoretycznej, za co został ukarany przesunięciem na fakultet z astronomii[2].

Po skończeniu studiów w 1960, został skierowany do Polarnej Stacji Geofizycznej w Zatoce Tiksi w Republice Jakuckiej. Tam badał zjawisko zorzy polarnej, prądów tellurycznych i jonosferę.

W 1962 powrócił do Kijowa i rozpoczął pracę w zakładach zbrojeniowych, gdzie uczestniczył m.in. w rozwoju przyrządów optycznych na potrzeby wojska i programów kosmicznych[3].

Po skończeniu podyplomowych studiów o specjalizacji astrofizyka, pod nadzorem profesora Siergieja Wszechswiackiego rozpoczął pracę na Wydziale Astronomii Uniwersytetu Kijowskiego. Obserwował komety zarówno w obserwatorium uniwersyteckim w Lisnikach, jak i w czasie licznych wypraw na Kaukaz oraz na Syberię, Czukotkę i Kamczatkę.

W 1969 roku Klim Czuriumow wraz ze Swietłaną Gierasimienko, badając komety okresowe w obserwatorium w Ałmaty, odkryli kometę 67P/Czuriumow-Gierasimienko. Odkrycie było wynikiem badania fotografii innej komety (32P/Comas Solá), która – jak się po późniejszej analizie okazało – znajdowała się blisko 2 stopnie od tego obiektu[4]. W 1986 roku Czuriumow współodkrył także kometę jednopojawieniową C/1986 N1 (Churyumov-Solodovnikov)[5].

W 1972 obronił swój pierwszy stopień naukowy dysertacją Badania komet Ikeyya-Seki (N/1967n), Honda (С/1968), Tago-Sato-Kosaka (C/1969 T1) i nowej komety okresowej 67P/Czuriumow-Gerasimienko na podstawie analizy zdjęć.

W 1993 obronił doktorat rozprawą Fizyczne procesy ewolucji komet w Instytucie Badań Kosmicznych Rosyjskiej Akademii Nauk w Moskwie.

W 1998 Uniwersytet Kijowski nadał mu tytuł profesora.

Klim Czuriumow był także członkiem Międzynarodowej Unii Astronomicznej[6], Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, Nowojorskiej Akademii Nauk i dyrektorem Planetarium w Kijowie[7].

Czuriumow zmarł kilkanaście dni po zakończeniu misji Rosetta w nocy 13–14 października 2016 w szpitalu w Charkowie[8].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

W 2003 otrzymał Order Za Zasługi III stopnia[9], a w 2009 – II stopnia[10].

Na jego cześć nazwano planetoidę (2627) Churyumov[11], natomiast członków jego rodziny upamiętniają nazwy planetoid (3942) Churivannia[12] i (6646) Churanta[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ОБД Мемориал, www.obd-memorial.ru [dostęp 2017-04-03].
  2. Klim Churyumov - co-discoverer of comet 67P, sci.esa.int [dostęp 2017-04-03] (ang.).
  3. КЛИМ ЧУРЮМОВ: Життя в загадковому світі космічних світил, newspaper.univ.kiev.ua [dostęp 2017-04-03] [zarchiwizowane z adresu 2014-11-13].
  4. Zmarł Klim Czuriumow, kosmonauta.net [dostęp 2017-03-29] (pol.).
  5. C/1986 N1 (Churyumov-Solodovnikov) (ang.). W: JPL Small-Body Database Browser [on-line]. Jet Propulsion Laboratory. [dostęp 2017-04-02].
  6. International Astronomical Union | IAU, www.iau.org [dostęp 2017-03-31].
  7. Nasza kometa to kapsuła czasu, pl.sputniknews.com [dostęp 2017-03-29] (pol.).
  8. Григорій Пирлік: Яким був видатний астроном Клим Чурюмов? Своїми спогадами про Клима Чурюмова ділиться Ярослав Яцків, президент Української астрономічної асоціації (ukr.). Hromadske Radio, 2015-10-15. [dostęp 2017-04-03].
  9. Указ Президента України від 15 травня 2003 року № 405/2003 «Про відзначення державними нагородами України наукових працівників» (ukr.). 2003. [dostęp 2017-04-02].
  10. Указ Президента України від 16 січня 2009 року № 26/2009 «Про відзначення державними нагородами України» (ukr.). 2009. [dostęp 2017-04-02].
  11. (2627) Churyumov w bazie Minor Planet Center (ang.)
  12. (3942) Churivannia w bazie Minor Planet Center (ang.)
  13. (6646) Churanta w bazie Minor Planet Center (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]