Klimontów (Sosnowiec)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy dzielnicy Sosnowca. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.
Klimontów
Dzielnica Sosnowca
Ilustracja
Kolonia im. Pstrowskiego
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Sosnowiec
Prawa miejskie 1967-1975
W granicach Sosnowca 1975
SIMC 0943546
Powierzchnia 6,13 km²
Położenie na mapie Sosnowca
Mapa konturowa Sosnowca, w centrum znajduje się punkt z opisem „Klimontów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Klimontów”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Klimontów”
Ziemia50°16′33″N 19°11′41″E/50,275833 19,194722
Portal Polska

Klimontów – wschodnia, duża dzielnica Sosnowca. W latach 19671975 samodzielne miasto w powiecie będzińskim.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Klimontów pod względem historycznym znajduje się w Zagłębiu Dąbrowskim, administracyjne jest dzielnicą miasta Sosnowiec.

Graniczy od północy z Zagórzem (rozbudowanym o tereny Klimontowa), od wschodu z Porąbką, od południa z Dańdówką, a od zachodu z Sielcem.

Wschodnim obrzeżem przebiega droga ekspresowa S1 nieposiadająca tutaj węzła.

W dzielnicy wyodrębnia się:

  • Kolonia im. Wincentego Pstrowskiego (domki fińskie)
  • os. Zapolskiej
  • Kamienice ul. Kraszewskiego
  • os. Zielona Dolina
  • os. Wzgórze
  • os. Słoneczne

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa dzielnicy pochodzi od założyciela Klimunta, czyli staropolskiej wersji imienia Klemens. Franciszek Piekosiński wymienia jako zasadźcę osady Klimunta z rodu Lisów żyjącego w XII w.[1]

W latach (14701480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis wymienia Klimontów jako osobną wieś w formach Clymonthow oraz Clymuntow[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Data Wydarzenie
1228 Początki wsi „Klimutów” założonej na polach koło Zagórza.
1487 Król Kazimierz IV Jagiellończyk włącza Klimontów, Pogoń i Sielec do swoich dóbr będzińskich[3].
1630 Mieszkańców Klimontowa dziesiątkuje zaraza.
17951807 Wieś pod zaborem pruskim.
1807 Utworzenie z części ziem zaboru pruskiego, w tym z Klimontowa, Księstwa Warszawskiego.
1813 Na dzisiejszym rogu ulic Klonowej i Makuszyńskiego zostają pochowani żołnierze napoleońscy wracający spod Moskwy[3].
1815 Klimontów staje się częścią zaboru rosyjskiego.
5 maja 1863 Pacyfikacja przysiółka Rabka w odwecie za pomoc powstańcom styczniowym[3].
18981908 Budowa kopalni w Klimontowie.
19141918 Klimontów pod okupacją austriacką[4].
maj 1917 Strajk na kopalni[3].
listopad 1918 Milicja Ludowa PPS rozbraja wojska okupacyjne[5].
lato 1919 Epidemia czerwonki[6].
1921 Pożar osiedla i pandemia grypy hiszpanki[6].
marzec 1933 Dziesięciodniowy strajk głodowo-okupacyjny na kopalni spowodowany decyzją o zatopieniu szybów[7].
1 czerwca 1939 Uruchomienie pierwszego połączenia autobusowego na trasie Śródmieście SosnowcaMaczki.
31 sierpnia 1939 II pluton 26 Eskadry Obserwacyjnej zajmuje lądowisko przy cmentarzu pekińskim[8].
4 września 1939 Stacjonujący od poprzedniego dnia we dworze sztab 55 Dywizji Piechoty oraz dowódca Grupy Operacyjnej „Śląsk” opuszczają Klimontów, który po południu zajmuje Wehrmacht mordują dziewięciu cywili[9].
8 października 1939 Zagłębie Dąbrowskie zostaje zaanektowane przez III Rzeszę[10].
jesień 1939 W Klimontowie tworzą się, wchodzące potem w skład Armii Krajowej, konspiracyjne grupy Związku Orła Białego oraz Polskiej Partii Socjalistycznej[a]. Napływ uchodźców z Górnego Śląska. Odtopienie i uruchomienie kopalni pod nazwą „Bismarck”[11][3].
1942 Swoją działalność w Klimontowie rozpoczyna Polska Partia Robotnicza[12].
1943 Do pracy na kopalni „Klimontów” skierowani zostają brytyjscy jeńcy wojenni. Przesiedlenie miejscowych Żydów do sosnowieckiego Getta[13][14].
24 stycznia 1945 Należący zarówno do AK, jak i AL górnicy ratują miejscową kopalnię przez zatopieniem, tego samego dnia Armia Czerwona zajmuje Klimontów tracąc przy tym 49 zabitych żołnierzy[3][11][15].
1 maja 1952 Uruchomienie połączenia tramwajowego ze Śródmieściem Sosnowca.
13 listopada 1954 Nadanie statusu osiedla (typu miejskiego).
4 marca 1957 Ustanowienie rzymskokatolickiej Parafia Chrystusa Króla[16].
19581960 Budowa klimontowskiego kościoła.
1 maja 1959 Uruchomienie połączenia tramwajowego między Klimontowem i Porąbką.
1967 Uzyskanie praw miejskich.
1974 Z połączanie kopalń „Klimontów” i „Mortimer-Porąbka” powstaje KWK „Czerwone Zagłębie”[17].
1 czerwca 1975 Utrata statusu miasta, przyłączenie do Sosnowca jako dzielnica.
24 kwietnia 1996 Powstaje Stowarzyszenie Rozwoju Klimontowa[18].
31 grudnia 1998 Zakończenie wydobycia węgla w KWK „Porąbka-Klimontów” (do 1992 „Czerwone Zagłębie”)[19].
10 września 1999 W dzielnicy powstaje Centrum Pediatrii im. Jana Pawła II w Sosnowcu[20].


Osoby związane z Klimontowem[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Podczas okupacji Polska Partia Socjalistyczna działała pod nazwą „Ruch Mas Pracujących Polski Wolność-Równość-Niepodległość” (do oficjalnej nazwy powrócono 2 maja 1944). W Zagłębiu Dąbrowskim przez cały okres II wojny światowej używano jednak tradycyjnej nazwy partii.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Franciszek Piekosiński, Rycerstwo polskie wieków średnich. Kraków 1901, str. LXV.
  2. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, Liber Beneficiorum, Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, s. 205.
  3. a b c d e f Kalendarium, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  4. Austriacka okupacja Klimontowa, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-01-29].
  5. https://bs.sejm.gov.pl/F?func=find-b&request=000000445&find_code=SYS&local_base=ARS10.
  6. a b Historia Kopalni Klimontów, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  7. W Zagłębiu strajk w kopalni! Górnicy z Mortimera i Klimontowa strajkowali w 1933 | Dziennik Zachodni, dziennikzachodni.pl [dostęp 2020-02-11] (pol.).
  8. Lotnisko polowe na polach koło cmentarza pekińskiego w Klimontowie, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-01-31].
  9. Wrzesień '39 w Klimontowie, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  10. Była ziemia podludzi. Administracja III Rzeszy Niemieckiej na zajętych ziemiach, b2-biznes.pl [dostęp 2020-01-29] (pol.).
  11. a b Historia Kopalni Klimontów, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-01-29].
  12. http://www.24ikp.pl/skarby/felietony/postacie/20100924kociol_ja/tekst600_06.php.
  13. Obóz jeńców brytyjskich w Klimontowie, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-01-29].
  14. Historia dzielnicy, klimontow.na12.pl [dostęp 2020-02-11].
  15. Zbigniew Jaskiernia - SOSNOWIEC, www.jaskiernia.pl [dostęp 2020-01-31] (pol.).
  16. Sosnowiec-Klimontów, Parafia pw. Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata - Diecezja Sosnowiecka, diecezja.sosnowiec.pl [dostęp 2020-09-25].
  17. KWK Czerwone Zagłębie: postindustrialny spacer po dawnym ruchu Porąbka [ZDJĘCIE] | Sosnowiec Nasze Miasto, sosnowiec.naszemiasto.pl [dostęp 2020-01-31] (pol.).
  18. Wsparcie Społeczne Sosnowiec - Baza NGO - Stowarzyszenia KRS - Stowarzyszenie Rozwoju Klimontowa, www.wsparcie.sosnowiec.pl [dostęp 2020-02-11] (pol.).
  19. Eksploratorzy • Zobacz wątek - KWK Porąbka-Klimontów (Ignacy, Mortimer, Czerwone Zagłębie) w Sosnowcu, www.eksploratorzy.com.pl [dostęp 2020-02-11] (pol.).
  20. https://www.centrum-pediatrii.com.pl/onas/historia.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]