Knox (atol)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy atolu wchodzącego w skład Wysp Marshalla. Zobacz też: Knox.
Knox
Ilustracja
Atol Knox na zdjęciu NASA z 2001 roku
Państwo  Wyspy Marshalla
Akwen Ocean Spokojny
Powierzchnia 0,98 km²
Położenie na mapie Wysp Marshalla
Mapa lokalizacyjna Wysp Marshalla
Knox
Knox
Położenie na mapie Oceanii
Mapa lokalizacyjna Oceanii
Knox
Knox
Ziemia5°54′N 172°09′E/5,900000 172,150000

Knox, Nadikdik[1] lub Narikrik[2] (marsz. Nadikdik[3], co oznacza: mała płycizna[4]) – niezamieszkany atol wchodzący w skład Wysp Marshalla. Należy do łańcucha Ratak Chain na Oceanie Spokojnym.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Atol został po raz pierwszy dostrzeżony przez Europejczyka 25 czerwca 1788 roku. Odkrycia dokonał Thomas Gilbert z pokładu brytyjskiego statku transportowego „Charlotte”[5][6]. W przeszłości atol określano nazwami: Knocks Inseln i Knox group[3].

30 czerwca 1905 roku Knox nawiedził bardzo silny tajfun, który całkowicie zniszczył wyspy i spowodował śmierć prawie wszystkich mieszkańców, których w tym okresie było ok. 60[7] (według innego źródła: ok. 70[8]). Od tego czasu atol pozostaje niezamieszkany[8] i jest okazjonalnie wykorzystywany przez mieszkańców sąsiedniego Mili do zbiorów kopry[9]. Naukowcy z Uniwersytetu Auckland badając zdjęcia lotnicze z lat 1945–2010 stwierdzili, iż atol w bardzo szybkim tempie odbudowuje się ze skutków katastrofy – powierzchnia porośnięta przez rośliny wzrosła w badanym okresie o 25%, tworzą się przez to nowe wyspy, a wszystko pomimo faktu, iż w okolicach Wysp Marshalla poziom wód w ocenie rośnie od 1946 o ok. 2,2 mm rocznie[10].

Geografia i przyroda[edytuj | edytuj kod]

Knox leży w najbardziej na wschód wysuniętej części Ratak Chain, 3,5 km na południowy wschód od atolu Mili, od którego oddziela go płytka cieśnina o nazwie Klee[2]. Składa się z 18 wysp[2] (według innego źródła wysp jest 10[9]) położonych na zachodzie i północy atolu[2] m.in. Nadikdik, Nako, Didi, Naniktal, Lolimwe i Aelingeo[9] o łącznej powierzchni 0,98 km². Łączna powierzchnia laguny wynosi 3,42 km²[2]. Atol ma wydłużony kształt zbliżony do cygara[9] o długości 11 km, a jego szerokość nie przekracza 2 km[2].

Jedynym potwierdzonym gatunkiem ptaka występującym na Knox według stanu wiedzy na 1968 rok była rybitwa czarnogrzbieta (Sterna fuscata), jednakże ze względu na bliskość Mili, istniało duże prawdopodobieństwo występowania 19 gatunków ptaków, które stwierdzono na sąsiednim atolu[9]. Bardziej współczesne zestawienia z 2016 roku podają, iż na atolu spotkać można przedstawicieli 36 gatunków ptaków, w tym 2 zagrożonych: kulik alaskański (Numenius tahitiensis) i burzyk szarogrzbiety (Ardenna bulleri)[11].

Knox porastają palmy kokosowe[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Republic of the Marshall Islands - Nadikdik Atoll (ang.). Republic of the Marshall Islands Embassy, USA, 2002. [dostęp 2016-11-03].
  2. a b c d e f Marshall Islands - Knox (ang.). the island encyklopedia. [dostęp 2016-11-03].
  3. a b Atoll information--Nadikdik (Knox) Atoll (Marshall Islands) (ang.). marshalls digital micronesia, 1998-05. [dostęp 2016-11-03].
  4. Marshallese-English Dictionary - Place Name Index (ang.). Marshallese-English Dictionary. [dostęp 2016-11-03].
  5. Dirk H.R. Spennemann (ed.), Marshall Islands History Sources -- SHIPS (ang.). marshalls digital micronesia. [dostęp 2016-11-03].
  6. Max Quanchi, John Robson: Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands. Lanham, Maryland; Toronto; Oxford: The Scarecrow Press, Inc., 2005, s. XX. ISBN 0-8108-5395-7.
  7. Spennemann, Recalling the Typhoon of 30 June 1905 and its aftermath (ang.). marshalls digital micronesia, 2000. [dostęp 2016-11-04].
  8. a b Demographic information--Nadikdik (Knox) Atoll (Marshall Islands) (ang.). marshalls digital micronesia, 2000. [dostęp 2016-11-04].
  9. a b c d e f A. Binion Amerson Jr.: Atoll Research Bulletin No. 127: Ornitology of the Marshall and Gilbert Islands. Waszyngton, U.S.A.: The Smithsonian Institute, 1969, s. 110–111. (ang.)
  10. Sarah Griffiths: The island that 'grew back': Pacific isle that disappeared after devastating typhoon reappears 100 years after its destruction (ang.). dailymail.co.uk, 2014-02-21. [dostęp 2016-11-04].
  11. Nadikdik Atoll bird checklist - Avibase - Światowy Wykaz Ptaków (pol.). Avibase. [dostęp 2016-11-04].