Knyszyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Knyszyn (ujednoznacznienie).
Knyszyn
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Herb
Herb Knyszyna
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat moniecki
Gmina Knyszyn
Prawa miejskie 1538
Burmistrz Jarosław Antoni Chmielewski
Powierzchnia 23,68[1] km²
Wysokość 158,5 m n.p.m.
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

2844[2]
120,1 os./km²
Strefa numeracyjna +48 85
Kod pocztowy 19-120
Tablice rejestracyjne BMN
Położenie na mapie gminy Knyszyn
Mapa lokalizacyjna gminy Knyszyn
Knyszyn
Knyszyn
Położenie na mapie powiatu monieckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu monieckiego
Knyszyn
Knyszyn
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Knyszyn
Knyszyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Knyszyn
Knyszyn
Ziemia53°18′45″N 22°55′10″E/53,312500 22,919444
TERC (TERYT) 2008044
SIMC 0923213
Urząd miejski
Rynek 39
19-120 Knyszyn
Strona internetowa

Knyszynmiasto w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Knyszyn. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. białostockiego.

Knyszyn uzyskał lokację miejską w 1538 roku[3]. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[4], w starostwie knyszyńskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku[5].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Knyszyn leży przy drogach: krajowej nr 65 i wojewódzkiej nr 671.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 30 czerwca 2012 roku miasto liczyło 2851 mieszkańców.

  • Piramida wieku mieszkańców Knyszyna w 2014 roku [2].


Piramida wieku Knyszyn.png

Historia[edytuj | edytuj kod]

Śmierć Zygmunta Augusta w Knyszynie – obraz Jana Matejki

W roku 1568 Knyszyn otrzymał prawa miejskie magdeburskie[6] od króla Zygmunta Augusta. „Czasy Zygmuntowskie” były złotym wiekiem dla Knyszyna. Wybudowano wówczas ratusz na rynku, cerkiew prawosławną, łaźnie, budynek wagi, wybrukowano ulice[7]. Udokumentowanych jest 19 pobytów króla w Knyszynie, łącznie około 500 dni, w latach 1533–1572. W Knyszynie król chętnie wypoczywał, stąd władał Królestwem Polskim i Wielkim Księstwem Litewskim. Podpisał wiele dokumentów m.in. pierwszą w Polsce Ustawę Morską i Leśną. Król Zygmunt August zmarł w Knyszynie 7 lipca 1572 roku. Zdarzenie to na swoim obrazie uwiecznił Jan Matejko.

W lipcu 1941 Niemcy utworzyli w Knyszynie getto dla ludności żydowskiej[8]. Przebywało w nim ok. 2000 Żydów z Knyszyna, Trzciannego, Tykocina i Szczuczyna[8]. Getto zostało zlikwidowane 2 listopada 1942[8]. Większość osób wywieziono do obozu przejściowego w Białymstoku, a ponad 70 rozstrzelano na miejscu[8].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Dwór królewski w Knyszynie.

Według rejestru zabytków NID'[9] na listę zabytków wpisane są obiekty:

Pozostałe obiekty:

  • pomnik króla Zygmunta Augusta na rynku miejskim
  • pozostałości założenia dworskiego z XVI w. (gdzie zmarł król Zygmunt August) przy ul. Białostockiej
  • pozostałości kirkutu przy ul. Białostockiej
  • cmentarz prawosławny z XIX w. (przy drodze do Krypna Kościelnego)[10]
  • cmentarz rzymskokatolicki z XIX wieku[11]
  • dom z XIX w. przy ul. Białostockiej – dawniej manufaktura tkacka, koszary, sąd, ostatnio internat

Galeria[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Knyszyn, w oparciu o dane GUS.
  3. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 40-41.
  4. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 12.
  5. Karol de Perthées , Mappa Szczegulna Woiewodztwa Podlaskiego, 1795
  6. Józef Maroszek, Rzemiosło w miastach podlaskich w XVI-XVIII w., w: Maria Kwapień; Józef Maroszek; Andrzej Wyrobisz, Studia nad produkcją rzemieślniczą w Polsce (XIV-XVIII w.), Wrocław 1976, s. 95.
  7. Michał Daniszewski: Knyszyńska cerkiew. Strona Urzędu Miejskiego w Knyszynie: knyszyn.pl, 14.02.2008. [dostęp 2015-10-19].
  8. a b c d Czesław Pilichowski: Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939–1945. Informator encyklopedyczny. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 236. ISBN 83-01-00065-1.
  9. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo podlaskie. [dostęp 19 stycznia 2012].
  10. Andrzej Michałowski, Alicja Sulimierska, Elżbieta Baniukiewicz: Studia i Materiały. Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Białostockie. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu. Narodowa Instytucja Kultury, 1996, s. 32.
  11. Andrzej Michałowski, Alicja Sulimierska, Elżbieta Baniukiewicz: Studia i Materiały. Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Białostockie. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu. Narodowa Instytucja Kultury, 1996, s. 34.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]