Kościół Świętej Trójcy w Bielsku-Białej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół św. Trójcy
w Bielsku-Białej
kościół parafialny
Distinctive emblem for cultural property.svg 132/60 z 26 lutego 1960
oraz 132/76 z 3 września 1976[1]
Kościół św. Trójcy w Bielsku-Białej.Widok od ul. Sobieskiego.
Kościół św. Trójcy w Bielsku-Białej.
Widok od ul. Sobieskiego.
Państwo  Polska
Miejscowość Bielsko-Biała
Wyznanie katolickie
Kościół Kościół łaciński
Parafia Parafia Trójcy Przenajświętszej w Bielsku-Białej
Wezwanie Trójca Święta
Położenie na mapie Bielska-Białej
Mapa lokalizacyjna Bielska-Białej
Kościół św. Trójcyw Bielsku-Białej
Kościół św. Trójcy
w Bielsku-Białej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Trójcyw Bielsku-Białej
Kościół św. Trójcy
w Bielsku-Białej
Ziemia 49°49′15,9″N 19°02′23,8″E/49,821083 19,039944Na mapach: 49°49′15,9″N 19°02′23,8″E/49,821083 19,039944
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół św. Trójcy w Bielsku-Białej – zabytkowy kościół rzymskokatolicki w Bielsku-Białej, znajdujący się na Górnym Przedmieściu, przy ul. Sobieskiego. Jest kościołem parafialnym (parafia Trójcy Przenajświętszej) i należy do diecezji bielsko-żywieckiej (Dekanat Bielsko-Biała I – Centrum. Jednocześnie pełni funkcję kościoła garnizonowego. Powstał w stylu późnogotyckim w latach 1604–1608 i był kilkakrotnie przebudowywany.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Trójcy w latach 1928-1934

Został zbudowany w latach 1604–1608 w stylu późnogotyckim przez mistrza murarskiego Szymona Georga jako pierwsza zupełnie nowa świątynia protestancka w mieście. Powstał dla upamiętnienia ofiar epidemii dżumy, która w 1599 zdziesiątkowała ludność miasta. Stanął na założonym w 1550 cmentarzu protestanckim i został w 1608 poświęcony jako kościół cmentarny.

W okresie kontrreformacji był ostatnim protestanckim kościołem w Bielsku. Przez katolików został przejęty w 1654, będąc odtąd kościołem filialnym parafii św. Mikołaja. Otaczający go cmentarz był we wspólnym użytkowaniu zarówno katolików, jak i protestantów.

Kościół w 1659 spłonął, odbudowano go dopiero w roku 1775. W 1808 strawił go kolejny pożar. Po odbudowie był użytkowany jako magazyn soli. W latach 1826–1831 został przebudowany staraniem proboszcza bielskiego ks. Mateusza Opolskiego, dodano wtedy nawę boczną i wieżę. W 1883, po kolejnej przebudowie, stał się kościołem szkolnym. W 1896 otaczający kościół cmentarz został zamknięty i zamieniony na plac kościelny oraz ogród.

W 1928 bielska firma R. Juttner & F. Bolek rozpoczęła sześcioletnią przebudowę kościoła. W tym czasie wydłużono nawę główną w kierunku zachodnim z dodaniem portalu i bocznej galerii. W 1934 przesunięto także wieżę ze środka na koniec kościoła i dobudowano nawę boczną.

Jednocześnie od 1928 zaczął pełnić funkcję kościoła garnizonowego.

W 1933 odbyły się w kościele uroczystości związane z 250 rocznicą "wiktorii wiedeńskiej". Z tej okazji wmurowano w nim tablicę upamiętniającą Jana III Sobieskiego, a ulicę, przy której stoi nazwano jego imieniem.

W 1958 erygowano parafię Trójcy Przenajświętszej. Kościół św. Trójcy stał się kościołem parafialnym. W latach 80. XX wieku w sąsiedztwie kościoła zostały wybudowane salki katechetyczne, rozpoczęto też budowę nowej plebanii, prace jednak przerwano z powodów finansowych.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kościół jest budynkiem dwunawowym z dużym prezbiterium zakończonym apsydą.

Z powodu licznych przebudów kościół posiada zniekształcone cechy stylowe z wątkami późnogotyckimi (skarpy i prezbiterium) oraz barokowymi (nawy).

Wnętrze utrzymane jest w duchu posoborowym. Jednym z niewielu elementów starszego wyposażenie jest XIX-wieczny ołtarz główny, w którym w formie płaskorzeźby przedstawiono Trójcę Świętą: Bóg Ojciec jako starzec z brodą, Syn Boży jako młody mężczyzna z krzyżem siedzący na obłokach oraz Duch Święty jako unosząca się nad nimi gołębica. W prezbiterium od północy znajduje się gotycki portal do zakrystii oraz empora na piętrze z balustradą (wnęka kolatorska). Na ścianach i suficie nie ma żadnych fresków ani malowideł.

Do najcenniejszych zabytków ruchomych należą XVIII-wieczny obraz św. Antoniego, krucyfiks z XVIII wieku, organy z 1883, neorenesansowe konfesjonały oraz neogotycka rzeźba Madonny z Dzieciątkiem zwana Matką Boską Podhalańską S. Maultza z 1929 w ołtarzu głównym.

W ściany nawy wmurowano:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Polak: Przewodnik po Bielsku-Białej. Bielsko-Biała: Towarzystwo Miłośników Ziemi Bielsko-Bialskiej, 2000, s. 62. ISBN 83-9020079-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]