Kościół Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Dobrej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Świętych Apostołów Szymona
i Judy Tadeusza w Dobrej
kościół pomocniczy
Distinctive emblem for cultural property.svg A-303 z 13.10.1971[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Dobra
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Matki Bożej Szkaplerznej
Wezwanie Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kościół Świętych Apostołów Szymonai Judy Tadeusza w Dobrej
Kościół Świętych Apostołów Szymona
i Judy Tadeusza w Dobrej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Świętych Apostołów Szymonai Judy Tadeusza w Dobrej
Kościół Świętych Apostołów Szymona
i Judy Tadeusza w Dobrej
Ziemia49°42′52,4″N 20°14′39,9″E/49,714556 20,244417
Dobra kościół 3.jpg

Kościół Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Dobrej – zabytkowa drewniana świątynia rzymskokatolicka z XVII wieku, znajdująca się na terenie Dobrej w powiecie limanowskim. Kościół, 13 października 1971 roku, umieszczono w rejestrze zabytków województwa małopolskiego[1]. Obecnie znajduje się na Małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej. Msze w kościele odprawiane są latem, w każdy czwartek.

Kościół stoi w otoczeniu starego drzewostanu, który również znajduje się na liście zabytków województwa małopolskiego[1][2].

Zabytkowe jest również otoczenie kościoła, a zwłaszcza ogrodzenie z bramkami[1], które powstało w 1800 roku. W ogrodzeniu znajdują się niewielkie kapliczki, w których umieszczono stacje Drogi Krzyżowej.

Historia[edytuj]

Pierwszy kościół w Dobrej zbudowany został już w XIV wieku, kiedy erygowano we wsi parafię. Świątynia ta spłonęła w nocy 1 lipca 1678[3].
Nowy kościół ufundowany został przez podkomorzego koronnego Jerzego Dominika Lubomirskiego[4], do którego należały wówczas okolice Dobrej. Konsekrowany został 24 czerwca 1684 przez biskupa Mikołaja Oborskiego[3].
W 1760 dobudowano do kościoła dodatkową kaplicę (od strony północnej). Umieszczono tam barokowy ołtarz z obrazem Matki Bożej Szkaplerznej[3].
W latach 1865-1867 dokonano przebudowy świątyni - dobudowano kruchtę, przedłużono prezbiterium i zakrystię[4].
W 1912 roku zdecydowano o położeniu blachy na zniszczonym drewnianym goncie[3].

Architektura[edytuj]

Jest to świątynia trzynawowa, drewniana (modrzewiowa), konstrukcji zrębowej, z wielobocznie zamkniętym prezbiterium. Góruje nad nią kwadratowa wieża słupowa[3].

Pierwotnie kościół kryty był drewnianym gontem, ale w 1921 położono na nim blachę ocynkowaną.

Wnętrze[edytuj]

Wnętrze kościoła utrzymane jest w stylu rokokowym. Zdobi je barokowa polichromia figuralna z 1760 roku, odrestaurowana przez Jana Stankiewicza w latach 1863-1865, przedstawiająca Apostołów i świętych[5].

Ołtarze[edytuj]

Ołtarz główny
rokokowy. Znajduje się w nim XVIII-wieczne złote barokowe tabernakulum, wykonane przez Jakuba Jaska. Nad nim umieszczono namalowany na desce obraz Przemienienie Pańskie, wykonany w stylu Veraicon, stanowiący pozostałość po istniejącej w Dobrej lub Jurkowie cerkwi wołoskiej, zniszczonej przez powódź[6]. Obraz strzeżony jest przez drewniane figury Mojżesza i Eliasza. Przed ołtarzem, w balustradzie, umieszczono herb dawnych właścicieli Dobrej i fundatorów kościoła - Lubomirskich[3].
Ołtarze boczne
barokowe:
  • ołtarz z obrazem Święta Rodzina - obraz został przemalowany w 1864. W kronikach odnotowano, że artysta podczas prac konserwatorskich zmienił twarze postaci[3].
  • ołtarz z obrazem Matka Boska Różańcowa w otoczeniu św. Katarzyny ze Sjeny i św. Dominika, namalowanym przez Michała Strzegockiego. W zwieńczeniu umieszczony jest wizerunek św. Aleksandra.
  • ołtarz św. Sebastiana - patrona Sebastiana Lubomirskiego. W jego predelli znajduje się niewielki obraz na desce Zwiastowanie Najświętszej Marii Panny. Główny obraz to Ukrzyżowanie. Jest on przesłaniany namalowanym w 1865 roku przez Jana Stankiewicza obrazem Święty Izydor.
  • ołtarz z obrazem Ecce Homo, również autorstwa Jana Stankiewicza, przesłanianym dziełem Romualda Reguły Serce Jezusa z 1944 roku.
  • ołtarz z obrazem Matka Boża Szkaplerzna ofiarująca szkaplerz zakonnikowi. Jest to kopia cudownego obrazu, ufundowanego przez ks. Wojciecha Juraszewskiego w 1760. Oryginał przeniesiono do nowej świątyni.

Wyposażenie kościoła[edytuj]

Ambona rokokowa, drewniana, pochodzi z XVIII wieku. Zdobią ją polichromowane płaskorzeźby z wizerunkiem Ewangelistów. Nakrycie ambony pochodzi z 1865 roku[3].

Chrzcielnica z kościoła w Dobrej pochodzi z XVIII wieku.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 31 marca 2017; 7 miesięcy temu. [dostęp 2016-01-26].
  2. st.rej. nr 466 z 27.02.1934
  3. a b c d e f g h Historia parafii Matki Bożej Szkaplerznej w Dobrej. www.dobra.diecezja.tarnow.pl. [dostęp 2016-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-06-27)].
  4. a b P. Skoczek, s. 12
  5. P. Skoczek, ss. 9-10
  6. A. Matuszczyk, s. 78

Bibliografia[edytuj]

  1. Piotr Skoczek: Parafie Ziemi Limanowskiej. Proszówki: Prowincjonalna Oficyna Wydawnicza, 2009, s. 9-15. ISBN 978-83-88383-43-4.
  2. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza Rewasz, 2008, s. 77-78. ISBN 978-83-89188-78-6.