Kościół św. Andrzeja Apostoła w Barczewie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół św. Andrzeja Apostoła
Distinctive emblem for cultural property.svg 266 (B/124) z dnia 20.03.1957 r.[1]
kościół klasztorny franciszkanów konwentualnych
Ilustracja
Fasada kościoła
Państwo  Polska
Miejscowość Barczewo
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Andrzeja Apostoła w Barczewie
Wezwanie św. Andrzeja Apostoła
Położenie na mapie Barczewa
Mapa lokalizacyjna Barczewa
Kościół św. Andrzeja Apostoła
Kościół św. Andrzeja Apostoła
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Kościół św. Andrzeja Apostoła
Kościół św. Andrzeja Apostoła
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Andrzeja Apostoła
Kościół św. Andrzeja Apostoła
Ziemia53°49′36,58″N 20°41′29,59″E/53,826828 20,691553
Cenotaf Andrzeja i Baltazara Batorych

Kościół św. Andrzeja Apostoła w Barczewie - gotycki kościół wzniesiony pod koniec XIV w. przy klasztorze franciszkanów konwentualnych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Franciszkanie zostali osadzeni w Barczewie tuż po lokacji miasta, w 1364. Kościół powstał w latach 1380-90 i stanowił południowe skrzydło czworobocznego założenia klasztornego. W okresie reformacji konwent zakonny podupadł. W 1584 biskupem i władcą księstwa warmińskiego został bratanek Stefana Batorego, Andrzej Batory. Władca osadził w zrujnowanym klasztorze bernardynów, którzy przebudowali świątynię w stylu renesansowym. Kościół przekryto wówczas nowym sklepieniem, zbudowano również boczną kaplicę św. Antoni PadewskiAntoniego z Padwy, w której Andrzej ufundował w 1598 nagrobek dla siebie i swojego brata, Baltazara.

W 1632 został tu pogrzebany sekretarz królewski, Paweł Górnicki. W XVII i XVIII wieku działał tu główny ośrodek kultu św. Antoniego[2]. W 1810 zaborcy pruscy skasowali konwent bernardynów. Zakonnicy wrócili do Barczewa po II wojnie światowej. Oprócz kościoła zachowała się część starego klasztoru. Przy południowej ścianie wybudowano dom mieszkalny dla zakonników. Po utworzeniu w 1991 Prowincji św. Franciszka z Asyżu konwent w Barczewie wszedł w skład tejże prowincji.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kościół powstał w XIV wieku w stylu gotyckim, ceglany, jednonawowy, przekryty późnogotyckimi sklepieniami z lat 1589-1596. Fasada uległa przebudowie w stylu barokowym w XVIII w. Wewnątrz, oprócz nagrobka Batorych, zachowało się 7 późnobarokowych ołtarzy, manierystyczne stalle i obraz Ukrzyżowania z pocz. XVII w.

Najcenniejszym elementem wyposażenia wnętrza jest późnorenesansowy cenotaf Andrzeja i Baltazara Batorych z 1598 roku, jeden z najlepiej zachowanych w Polsce zabytków manierystycznych. Jest dziełem Willema van den Blocke, który odkuł go w różnobarwnym marmurze gdańskim. W dolnej części pomnika przedstawiona jest leżąca postać Baltazara, ubrana w zbroję, a w górnej pod arkadą klęczący kardynał Batory. Nagrobek ten zapoczątkował cykl pomników z klęczącymi figurami. Biskup Batory liczył, że sprowadzeni przez niego bernardyni będą wiecznie o nim pamiętać. Jednakże kardynał Batory nie spoczął w Warmii. Został zamordowany i pochowany w Siedmiogrodzie w 1599 roku.

Ponadto ołtarz z ok. 1730, stalle w stylu manierystycznym, rokokowa ambona[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo warmińsko-mazurskie. 31 grudnia 2017; 4 miesiące temu. [dostęp 06.05.2010].
  2. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 83
  3. Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury, przewodnik. Białystok: Agencja TD, 1996. ​​ISBN 83-902165-0-7​​ s. 64

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kaczorowski B., Słownik szkolny zabytki kultury polskiej, wyd. WSiP, Warszawa 1996, ​ISBN 83-02-05978-1
  • Łoziński Jerzy Z., Pomniki sztuki w Polsce, t. II, cz. 1, Pomorze, Warszawa 1992, ​ISBN 83-213-3558-6