Kościół św. Benona w Warszawie
| kościół rektorski | |||||||
Świątynia w perspektywie ulicy Pieszej (2021) | |||||||
| Państwo | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Województwo | |||||||
| Miejscowość | |||||||
| Adres | |||||||
| Wyznanie | |||||||
| Kościół | |||||||
| Wezwanie | |||||||
| |||||||
Położenie na mapie Warszawy | |||||||
Położenie na mapie Polski | |||||||
Położenie na mapie województwa mazowieckiego | |||||||
| Strona internetowa | |||||||
Kościół św. Benona, właśc. kościół rektoralny św. Benona – zabytkowy kościół znajdujący się na Nowym Mieście w Warszawie , przy ul. Pieszej 1, należący do Zgromadzenia Redemptorystów. Przy świątyni mieści się także kuria prowincjalna redemptorystów.
Opis
[edytuj | edytuj kod]Początki kościoła w tym miejscu sięgają II połowy XVII wieku, kiedy to Bractwo św. Benona podjęło inicjatywę zbudowania świątyni. Ponieważ członkami bractwa byli w większości murarze, uzyskali pozwolenie na wybudowanie kościoła własnymi siłami[2]. Według Jana Stanisława Bystronia z powodu braku wystarczających środków finansowych przy budowie kościoła pracowali dobrowolnie po nocach, przy świetle pochodni[3].


Budowa została zakończona w 1669 roku. Pod koniec XVIII w. kościół przejęli redemptoryści, co zbiegło się z przybyciem do Warszawy (1787) św. Klemensa, jednego z późniejszych patronów miasta. W czasie Księstwa Warszawskiego redemptoryści zostali posądzeni o wrogie nastawienie do Napoleona i nowych władz[3] oraz sprzyjanie Austrii, i usunięci z Warszawy[4]. Bezpośrednim powodem tej decyzji były zajścia w czasie nabożeństwa rezurekcyjnego, kiedy to doszło do bójki z udziałem dwóch francuskich oficerów[3]. Fryderyk August podpisał dekret o usunięciu zakonników na początku czerwca 1808 roku, a 20 czerwca tego samego roku zostali oni wywiezieni z Warszawy[3]. Budynek świątyni zamieniono najpierw na koszary, następnie szkołę, magazyn wojskowy, mieszkania, a w końcu fabrykę.
W 1938 roku budynek odkupiła Maria Biernacka i przekazała kurii warszawskiej.
W czasie II wojny światowej kościół został zburzony. Jego ruiny kuria przekazała znowu redemptorystom, którzy w 1956 roku rozpoczęli odbudowę. Wstępna odbudowa zakończona została w 1958 roku, kiedy kard. prymas Stefan Wyszyński dokonał uroczystego poświęcenia odbudowanego kościoła.
W 1965 roku świątynia została wpisana do rejestru zabytków[1].
W 1966 roku redemptoryści zwrócili się o zaprojektowanie dekoracji wnętrza do Jerzego Nowosielskiego[5]. Projekt krakowskiego artysty nie został jednak zrealizowany, gdyż nie pasował do odtworzonej barokowej budowli[5]. W zakrystii kościoła znajduje się natomiast krzyż ołtarzowy autorstwa Nowosielskiego[6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków (księga A) − stan na 30 czerwca 2023 roku. Woj. mazowieckie (Warszawa). [w:] Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl. s. 23. [dostęp 2023-07-31].
- ↑ Alina Sokołowska, Antonina Zalewska: Warszawa w rysunkach Aleksandra Majerskiego. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1958, s. 35.
- ↑ a b c d Jan Stanisław Bystroń: Warszawa. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1977, s. 46.
- ↑ Lech Dunin: Przewodnik po kościołach Starego i Nowego Miasta Warszawy. Warszawa: Rada Prymasowska Budowy Kościołów Warszawy, 1979, s. 22.
- ↑ a b Maria Pilich, Przemysław Pilich. Bizantyjski świat Jerzego Nowosielskiego w Warszawie. „Skarpa Warszawska”, s. 68, styczeń 2024.
- ↑ Maria Pilich, Przemysław Pilich. Bizantyjski świat Jerzego Nowosielskiego w Warszawie. „Skarpa Warszawska”, s. 69, styczeń 2024.