Kościół Świętego Ducha w Kodniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Kościół filialny
Distinctive emblem for cultural property.svg A/55 z 14.04.1956 r., 18.11.1956 r.
oraz 19.11.1966 r. (zespół zamkowy)[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Kodeń
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Anny w Kodniu
Wezwanie Ducha Świętego
Położenie na mapie gminy Kodeń
Mapa lokalizacyjna gminy Kodeń
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Położenie na mapie powiatu bialskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bialskiego
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Ziemia51°54′41,6″N 23°36′39,8″E/51,911556 23,611056

Kościół Świętego Ducha w Kodniu – gotycka cerkiew zamkowa w Kodniu, obecnie rzymskokatolicki kościół filialny parafii św. Anny w Kodniu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Świątynia została ufundowana wraz zamkiem kodeńskim przez wojewodę nowogrodzkiego, Pawła Sapiehę ok. 1540[2]. Służyła jako kaplica dworska rodu Sapiehów do XIX wieku. Była to kaplica unicka. Przez kilka lat był tutaj przechowywany obraz Matki Boskiej Kodeńskiej wykradziony w 1630 z Rzymu przez Mikołaja Sapiehę, następnie umieszczony w kościele św. Anny[3].

W 1805 roku w świątyni zaprzestano w odprawiać nabożeństwa ze względu na zły stan techniczny obiektu[4]. Do połowy XIX w. w budynku zawaliły się sklepienia, które następnie zrekonstruowano[4]. W okresie międzywojennym po remoncie cerkiew zamkowa służyła jako tymczasowa świątynia dla neounickiej parafii św. Michała Archanioła (starsza cerkiew została w 1865 rozebrana[3]).

W 1945 obiekt stał się rzymskokatolickim kościołem filialnym parafii św. Anny. Od lat 60. XX wieku przeprowadzono kilka gruntownych remontów świątyni, wykonano ponowną aranżację wnętrza, w latach 70. XX wieku odnowiono dach, w 2001 osuszono fundamenty[4]. Kaplica zamkowa wraz z ruinami zamku Sapiehów, dawną zbrojownią, plenerowymi stacjami drogi krzyżowej stanowi teren Kodeńskiej Kalwarii.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Świątynia reprezentuje rozwiązanie późnogotyckie szeroko rozsiadłej, orientowanej hali z półkolistą absydą. Znajdują się w niej sklepienia sieciowe rozpięte we wszystkich trzech nawach oraz okazały szczyt wieńczący fasadę zachodnią. Mimo zastosowania w nim łuków pełnych, całości nadano asymetryczną kompozycję oraz zastosowano plakiety ceramiczne (charakterystyczne dla architektury bizantyjskiej na tych ziemiach). Pojawiły się również renesansowe elementy dekoracyjne: portal zachodni, detale sklepień (wsporniki), które świadczą, że obiekt był stawiany z udziałem kamieniarzy z krakowskiej ekipy Berecciego[5]. Wewnątrz znajduje się otoczony kultem krucyfiks Chrystusa czczonego pod tytułem Ukrzyżowany Uśmiechnięty, ponieważ Zbawiciel wyobrażony został z pogodną i uśmiechniętą twarzą[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie. 30 września 2017; 3 miesiące temu. [dostęp 2010-06-11].
  2. G. Rąkowski: Polska egzotyczna. Cz. II. Przewodnik. Pruszków: Rewasz, 2003, s. 123. ​ISBN 978-83-62460-26-7​.
  3. a b Sanktuarium Matki Bożej Kodeńskiej – Kalendarium historyczne. [dostęp 26 września 2011].
  4. a b c Red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński: Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo lubelskie powiat Biała Podlaska. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2006, s. 124–125.
  5. Tadeusz Chrzanowski „Kresy, czyli obszar tęsknot”, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010, s. 121.
  6. Kalwaria Kodeńska. Sanktuarium Maryjne w Kodniu.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]