Kościół św. Jakuba w Gdańsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy kościoła św. Jakuba w Gdańsku na Starym Mieście. Zobacz też: kościół św. Jakuba w Gdańsku-Oliwie.
Kościół św. Jakuba w Gdańsku
kościół rektorski
Distinctive emblem for cultural property.svg 658 z 15.10.1973 r.[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Gdańsk
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie św. Jakuba
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Kościół św. Jakuba w Gdańsku
Kościół św. Jakuba w Gdańsku
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Kościół św. Jakuba w Gdańsku
Kościół św. Jakuba w Gdańsku
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Jakuba w Gdańsku
Kościół św. Jakuba w Gdańsku
Ziemia54°21′29,01″N 18°39′02,52″E/54,358058 18,650700

Kościół św. Jakuba w Gdańskukościół rektorski w Gdańsku, należący do parafii św. Brygidy archidiecezji gdańskiej.

Kościół św. Jakuba według Petera Willera, 1687
Od strony Starego Miasta
Wnętrze

Opis[edytuj]

Elementami wystroju są witraże i polichromie oraz kamienny portal. Świątynia jest przykładem późnogotyckiego przyszpitalnego budownictwa sakralnego. Jako jedyny kościół w Gdańsku posiada renesansowy strop belkowy z modrzewia. Wczesnobarokowy hełm na wieży został przeniesiony z Bramy św. Jakuba. Ewenementem na skalę europejską[potrzebny przypis] jest oryginalna XVII-wieczna więźba dachowa wykonana z drewna modrzewiowego.

Rys historyczny[edytuj]

  • 1415 - marynarze (szyprowie) gdańscy budują w tym miejscu kaplicę i szpital ku czci swego patrona, św. Jakuba (poświęcenie 18 marca 1415).
  • 1432-1437 - w miejsce kaplicy marynarze budują obecny kościół św. Jakuba.
  • 1433 1 sierpnia - poświęcenie nowej świątyni, która już 4 września zostaje spalona przez husytów; po odbudowie w formie jednonawowego korpusu z sygnaturką i z dzwonem ponowne poświęcenie w 1437
  • 1551 - rada miasta Gdańska przeznaczyła kościół dla Polaków.
  • 1556 - kościół przejmują protestanci - kazania nadal głoszone w języku polskim; komunia udzielana pod dwiema postaciami.
  • 1636 (lipiec) - pożar wywołany uderzeniem pioruna niszczy świątynię. Odbudowa trwa 3 lata. Z tego czasu pochodzi obecna wieża.
  • 1807 - wojska francuskie zmieniają kościół na obóz dla jeńców pruskich i rosyjskich.
  • 1808 - przywrócenie funkcji sakralnych
  • 1815 - wybuch w pobliskiej baszcie prochowej powoduje znaczne zniszczenia (gł. hełmu i dachów), kościół przestaje pełnić funkcje sakralną.
  • 1817 - kościół przebudowano na bibliotekę miejską i szkołę nawigacyjną. Od 1860 biblioteka zajmuje całość obiektu.
  • 1881 - osadzenie na wieży hełmu z rozbieranej bramy św. Jakuba
  • 1904 - biblioteka jest przeniesiona do nowego gmachu, w kościele do końca II wojny światowej mieści się Gdańska Izba Rzemieślnicza (z wystawą maszyn i biblioteką techniczną), z wyjątkiem I wojny światowej, kiedy pełni funkcję lazaretu.
  • 1946 - zniszczony w niewielkim stopniu zabytek (uszkodzone szczyty, dachy i brak oszklenia) przejmują OO. Kapucyni.
  • 1948 - zakon kapucynów odbudował kościół marynarzy gdańskich. Kościół zostaje ponownie poświęcony.
  • 1952-1960 - powstają freski w nawie głównej, witraż św Jakuba, ambona, ołtarze boczne.
  • 2008 - zamalowane zostają freski w nawie głównej.
  • 21 maja 2011 - uruchomiona została iluminacja kościoła[2].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 31 marca 2017; 6 miesięcy temu. [dostęp 06.05.2010].
  2. Św. Jakub jaśnieje po zmierzchu. trojmiasto.pl, 22 maja 2011. [dostęp 22 maja 2011].

Linki zewnętrzne[edytuj]