Kościół św. Jana Ewangelisty w Pińczowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół św. Jana Ewangelisty
kościół parafialny
Distinctive emblem for cultural property.svg A.653/1-2 z 21.06.1967 r.[1]
Ilustracja
Kościół św. Jana Ewangelisty w Pińczowie
Państwo  Polska
Miejscowość Pińczów
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Jana Apostoła i Ewangelisty w Pińczowie
Wezwanie Świętego Jana Ewangelisty
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Kościół św. Jana Ewangelisty
Kościół św. Jana Ewangelisty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Jana Ewangelisty
Kościół św. Jana Ewangelisty
Ziemia50°31′13″N 20°31′38″E/50,520278 20,527222

Kościół św. Jana Ewangelisty w Pińczowie – kościół farny pw. św. Jana Ewangelisty usytuowany w centrum Pińczowa, na rogu Rynku. Wchodzi w skład dawnego zespołu klasztornego oo. paulinów. Pierwotnie gotycki, w XVII w. przebudowany w stylu manierystycznym.

Kościół św. Jana Ewangelisty w Pińczowie w 1657 roku na miedziorycie według rysunku Erika Jönsona Dahlbergha
Widok na dzwonnicę i kościół św. Jana Ewangelisty w 1865 roku
Kościół św. Jana Ewangelisty
Prezbiterium w kościele św. Jana Ewangelisty w Pińczowie

Pierwotną świątynię wzniesiono w stylu gotyckim. Współcześnie zachowała się z niej kruchta zachodnia ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Na zworniku sklepienia umieszczony jest herb Oleśnickich Dębno. Kościół przebudowano w XVII w. w stylu manierystycznym. Zachodnia fasada świątyni wybudowana w 1642 r. zwieńczona jest wczesnobarokowym szczytem. Kościół składa się z trzech naw i ma układ bazylikowy. Prezbiterium jest zamknięte półkoliście i nieco węższe i niższe od nawy. Od północy przylega do niego przybudówka, z zakrystią na parterze oraz dawną biblioteką i oratorium zakonnym na piętrze.

W latach 1720-1723 do południowej nawy dobudowano kaplicę Aniołów. Ma ona kształt kwadratu i jest przykryta kopułą z latarnią. Wewnątrz gotyckiej kruchty znajduje się późnorenesansowy nagrobek Anny z Łaszczów Juszczykowej oraz jej dzieci, z 1618 r. Sklepienia naw i prezbiterium kościoła pokryte są dekoracją stiukową. Późnobarokowe wyposażenie kościoła (w tym m.in. ołtarz główny i 9 ołtarzy bocznych) pochodzi z lat 40. XVIII w. W prezbiterium znajdują się popaulińskie stalle z XVII w. przyozdobione rzeźbami Chrystusa, Maryi i apostołów. Organy świątyni pochodzą z 1757 r., wykonał je Wojciech Szyplewski z Krakowa. Przed kościołem ulokowana jest barokowa dzwonnica z lat 1685-1691 z zachowanymi dzwonami gotyckimi, w tym z jednym ufundowanym przez biskupa Zbigniewa Oleśnickiego. W kościele pochowany jest Jan Łaski, pastor i teolog protestancki, działacz polskiej reformacji.

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 31 marca 2017; 6 miesięcy temu. [dostęp 2016-01-05]. s. 49.

Bibliografia[edytuj]

  • Michał Jurecki, Ponidzie. W świętokrzyskim stepie, Kraków 2004, ​ISBN 83-89676-16-8