Kościół św. Katarzyny w Wilnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół św. Katarzyny w Wilnie
Vilniaus Šv. Kotrynos bažnyčia
Ilustracja
Kościół św. Katarzyny w Wilnie
(z widocznym pomnikiem S. Moniuszki)
Państwo  Litwa
Miejscowość Wilno
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie św. Katarzyna
Położenie na mapie Wilna
Mapa lokalizacyjna Wilna
Kościół św. Katarzyny w Wilnie
Kościół św. Katarzyny w Wilnie
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Kościół św. Katarzyny w Wilnie
Kościół św. Katarzyny w Wilnie
Ziemia54°40′54,40″N 25°16′52,40″E/54,681778 25,281222

Kościół św. Katarzyny w Wilnie – usytuowany jest przy ulicy Wileńskiej (Vilniaus gatve) w środkowej części miasta, na północ od starówki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Drewniany kościół i murowany klasztor zostały wzniesione w latach 16191622 z fundacji hetmana Jana Karola Chodkiewicza dla zakonu sióstr benedyktynek przybyłych do Wilna z Nieświeża. Od 1640 przez dziesięć lat rozbudowywano świątynię, powstała wówczas nowa nawa główna i jedna z naw bocznych. Podczas najazdu moskiewskiego w 1655 roku, kościół doszczętnie spłonął. Fundatorem odbudowy świątyni w 1703 był Jan Feliks Pac (podkomorzy litewski), którego córki Sybilla i Anna były benedyktynkami, to z ich posagu sfinansowano odbudowę[1]. Jednakże w 1737 kolejny pożar ponownie strawił klasztor, jego rekonstrukcji w latach 17411773 dokonał Jan Krzysztof Glaubitz. Przebudował fasadę dodając dwie wieże, zaś na końcu nawy głównej dodano wysoki rokokowy szczyt, dzięki temu bryła świątyni otrzymała monumentalny wygląd. W 1812 przebywające w Wilnie wojska napoleońskie zamieniły klasztor w szpital, a kościół w skład apteczny. Po powstaniu styczniowym klasztor nie został zamknięty, natomiast odebrano mu majątek i zakazano prowadzenia nowicjatu, co skazywało go na wymarcie. Zakaz ten zniesiono w 1905, od 1918 do wybuchu II wojny światowej siostry prowadziły gimnazjum żeńskie pw. św. Scholastyki. Po wkroczeniu do Wilna wojsk hitlerowskich siostry zaangażowały się w działalność konspiracyjną, wyszyły sztandar dla dywizjonów, w których służyli polscy piloci w Wielkiej Brytanii, a od grudnia 1941 odprawiały zakonspirowane msze święte. W 1942 zostały aresztowane i uwięzione na Łukiszkach, w 1944 władze sowieckie rozwiązały zgromadzenie, a świątynię zamieniono na magazyn nawozów sztucznych i chemikaliów[1].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze kościoła jest pokryte stiukami, znajduje się tu szereg posągów (wiele nowych), nowy ołtarz główny ze zdobiącymi go wielkimi rzeźbami autorstwa Józefa Woszczyńskiego i okna w nawie górnej. Kościół ma kształt wysokiego prostokątnego czworoboku z wysoką absydą i dwiema wysokimi wieżami po obu stronach fasady. Wnętrze kościoła ozdabiała kolekcja obrazów nabytych przez siostry benedyktynki, pędzla Szymona Czechowicza.

Zewnątrz[edytuj | edytuj kod]

Do kościoła przylega Kaplica Opatrzności Bożej, będąca arcydziełem architektury barokowej. Z zewnątrz ma kształt sześciokąta, wewnątrz zaś półkola. Wnętrze zdobią rzeźby dłuta Jana i Józefa Hedlów.

Obok wejścia do świątyni znajduje się pomnik polskiego kompozytora Stanisława Moniuszki, dłuta Bolesława Bałzukiewicza, ustawiony tutaj w 1922.

W pobliżu apsydy stoi pomnik poetki Salomėji Nėris, dłuta Vladasa Vildziunasa z 1973 roku[2].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Krzysztof Wałejko (z zespołem red. ks. Marek Borysiak, Anna Franko, Irena Jutkiewicz i Katarzyna Jutkiewicz): Praktyczny przewodnik po Wilnie. Przedsiębiorstwo Wydawnicze "Krzysztof Wałejko", Suwałki 2003, s. 88-89. ISBN 8391897826.
  2. Kościół Św. Katarzyny i klasztor Benedyktynek | miasto Wilno okręg wileński, www.radzima.org [dostęp 2015-12-17].