Kościół św. Macieja i Mateusza w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół św. Macieja i Mateusza w Krakowie
Ilustracja
Znajdujący się w południowej części obecnego Placu Szczepańskiego model przedstawiający dawną zabudowę owego obszaru (do początków XIX wieku) – kościół św. Szczepana w centrum zdjęcia, na prawo od niego mniejszy kościół św. Macieja i Mateusza
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Szczepana w Krakowie
Wezwanie św. Macieja, św. Mateusza
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Kościół św. Macieja i Mateusza w Krakowie
Kościół św. Macieja i Mateusza w Krakowie
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Kościół św. Macieja i Mateusza w Krakowie
Kościół św. Macieja i Mateusza w Krakowie
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kościół św. Macieja i Mateusza w Krakowie
Kościół św. Macieja i Mateusza w Krakowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Macieja i Mateusza w Krakowie
Kościół św. Macieja i Mateusza w Krakowie
Ziemia50°03′50″N 19°56′09″E/50,063889 19,935833

Kościół św. św. Macieja i Mateusza – nieistniejący już kościół, wznoszący się od XV do początku XIX w. w Krakowie, w obrębie Starego Miasta, w północno-wschodniej części dzisiejszego placu Szczepańskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. św. Macieja i Mateusza został zbudowany w 1425 z fundacji ks. Stanisława Reya (Roya), proboszcza parafii św. Szczepana. W 1585[1] przejęli go jezuici, którzy nieco go rozbudowali, a na miejscu pobliskich domów urządzili nowicjat[2].

Kościółek był prostokątny, zwieńczony sygnaturką. Zbudowany był w stylu gotyckim, a jej wyposażenie w XIX w. opisywano jako barokowe. W 1665 znajdowało się tu pięć ołtarzy, na początku XIX w. – sześć. Pod posadzką znajdowała się krypta[2][3].

Po kasacie zakonu jezuitów w 1773 roku kompleks przejęła Komisja Edukacji Narodowej. Początkowo planowano przeznaczenie zabudowań dawnego nowicjatu na szpital prowadzony przez szarytki, ale te nie podjęły się tego zadania. W 1776 Komisja oddała zabudowania miastu[4]. To powierzyło kościół opiece cechów krakowskich[5]. W zabudowaniach dawnego nowicjatu umieszczono (być może już od 1776) koszary miejskie, a od 1797 przejęło je wojsko austriackie, które po trzech lub czterech latach przeniosło się na Wawel[4]. W 1801 kościół zburzono, a sąsiadujące budynki (dawne koszary) rozebrano w 1809[2].

Po zburzeniu kościoła św. św. Macieja i Mateusza i sąsiedniego kościoła św. Szczepana oraz pojezuickich zabudowań powstał w tym miejscu obszerny plac, początkowo nazwany placem Gwardii Narodowej, a potem placem Szczepańskim. Funkcjonowało tu targowisko, które przetrwało do drugiej wojny światowej[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Komorowski, Follprecht 2007 ↓, s. 217.
  2. a b c Rożek 1983 ↓, s. 105.
  3. Rederowa 1957 ↓, s. 108–109.
  4. a b Follprecht 2011 ↓, s. 182–183.
  5. Follprecht 2011 ↓, s. 185–190.
  6. Rożek 2006 ↓, s. 102.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • oprac. Kamila Follprecht. Z dziejów krakowskich cechów - msze cechowe w kościele św. Macieja. „Krakowski Rocznik Archiwalny”. 17, s. 181–191, 2011. 
  • Waldemar Komorowski, Kamila Follprecht: Rozwój urbanistyczno-architektonicznych Krakowa intra muros w czasach nowożytnych. W: Kraków. Nowe studia nad rozwojem miasta. red. Jerzy Wyrozumski. Kraków: Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, 2007, s. 189–295, seria: Biblioteka Krakowska. 150. ISBN 978-83-89131-52-2.
  • Michał Rożek: Urbs celeberrima. Przewodnik po zabytkach Krakowa. Wyd. I. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2006. ISBN 83-7318-730-8.
  • Michał Rożek. Nie istniejące kościoły Krakowa. „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej”. R. 33, s. 95–120, 1983. 
  • Danuta Rederowa. Studia nad wewnętrznymi dziejami Krakowa porozbiorowego (1796-1809). Część I: Zagadnienia urbanistyczne. „Rocznik Krakowski”. t. 34, z. 2, s. 62–178, 1957. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]