Kościół św. Mikołaja w Truskolasach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół św. Mikołaja w Truskolasach
kościół parafialny
Distinctive emblem for cultural property.svg 1108/69 z 27.12.1968 r.
oraz 66/76/A z 17.02.1978 r.
Ilustracja
Kościół pw. św. Mikołaja
Państwo  Polska
Miejscowość Truskolasy
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Mikołaja w Truskolasach
Wezwanie św. Mikołaja
Przedmioty szczególnego kultu
Cudowne obrazy Matka Boska Truskolaska Łaskawa
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kościół św. Mikołaja w Truskolasach
Kościół św. Mikołaja w Truskolasach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Mikołaja w Truskolasach
Kościół św. Mikołaja w Truskolasach
Ziemia50°52′04″N 18°49′38″E/50,867778 18,827222
Strona internetowa

Kościół św. Mikołaja w Truskolasach – zabytkowy kościół rzymskokatolicki znajdujący się w Truskolasach w gminie Wręczyca Wielka, w powiecie powiecie kłobuckim, w województwie śląskim. Jest kościołem parafialnym, pod wezwaniem świętego kościoła katolickiego, Mikołaj z Miry i sanktuarium Matki Bożej Truskolaskiej w dekanacie truskolaskim, w archidiecezji częstochowskiej.

Świątynia znajduje się na szlaku architektury drewnianej województwa śląskiego.

Historia[edytuj]

Kościół został zbudowany staraniami Józefa Winnera (dzierżawcy starostwa krzepickiego) w roku 1737, konsekracja świątynia miała miejsce 26 listopada 1746 r. Do 1810 r. kościół podlegał parafii św. Marcina w Kłobucku, która należała do Zakonu Kanoników Regularnych[1]. Świątynia była kilkukrotnie remontowana: w 1835 r. naprawiono i obniżono pochylone wieże, obniżono poziom dachu i pokryto go na nowo gontami, w latach 1871-1881 odnowiono wnętrze. W 1877 wichura uszkodziła jedną z wież kościoła tak mocno, że podjęto decyzję o ich rozbiórce. W 1881 ściany oszalowano deskami (w miejsce wcześniejszych gontów). W latach 80. XX wieku dach kościoła pokryto blachą.

W latach 2006–2007 przeprowadzono gruntowny remont kościoła, w wyniku którego między innymi wymieniono zniszczone elementy konstrukcyjne (podwaliny, część belek zrębowych i słupów, część belek więźby), wymieniono deski sklepienia pozornego oraz przywrócono gont na dachu i ścianach.

W 2009 r. Kościół św. Mikołaja w Truskolasach został laureatem konkursu „Zabytek Zadbany” organizowanego przez Generalnego Konserwatora Zabytków. Barokowa świątynia otrzymała laur za „przeprowadzenie kompleksowego remontu drewnianego kościoła parafialnego pw. św. Mikołaja w Truskolasach, z 1. poł. XVIII wieku”[2].

Architektura[edytuj]

Kościół wzniesiony został na wzgórzu. Jest nieorientowany z prezbiterium skierowanym na północny wschód. Wybudowany z drewna w konstrukcji zrębowej, pierwotnie na kamiennej podmurówce. Pierwotnie posiadał z frontu dwie wieże. Prezbiterium jest wydłużone, zamknięte trójbocznie. Korpus nawowy na rzucie wydłużonego prostokąta, podzielony jest słupami na dwie wąskie nawy boczne i szeroką nawę środkową. Do nawy przylegają dwie symetryczne kaplice (Matki Boskiej Szkaplerznej oraz św. Józefa) zamknięte trójbocznie, tworzące pseudotransept. Do prezbiterium od strony północno-zachodniej przylega prostokątna zakrystia. Dachy kościoła są dwuspadowe, nad nawą znajduje się czworoboczna wieżyczka na sygnaturkę przekryta smukłym dachem namiotowym.

Nawa, prezbiterium oraz kaplice przesklepione są pozornym sklepieniem kolebkowym wykonanym z desek.

Wyposażenie[edytuj]

Wyposażenie kościoła w większości jest późnobarokowe.

Ołtarze:

  • ołtarz główny późnobarokowy z cudownym obrazem Matki Bożej Truskolaskiej i relikwiami św. Walentego i św. Teodory oraz obrazem św. Mikołaja na zasłonie,
  • ołtarz boczny lewy pw. św. Franciszka, późnobarokowy,
  • ołtarz boczny prawy pw. św. Antoniego, barokowy,
  • ołtarz św. Józefa w kaplicy północno-zachodniej oraz obrazem św. Barbary na zasłonie,
  • ołtarz św. Rocha w kaplicy północno-zachodniej, rokokowy,
  • ołtarz Matki Bożej Szkaplerznej w kaplicy południowo-wschodniej z obrazem "Przemienienie Pańskie" na zasłonie, barokowy,
  • ołtarz z rzeźbą "Ukrzyżowanie" w kaplicy południowo-wschodniej

Ambona pochodzi z 2. połowy XVII wieku, przerobiona została w 1880 roku. Na belce tęczowej umieszczona jest rzeźbiarska Grupa Ukrzyżowania.

Polichromię w kaplicach i na ścianach prezbiterium namalował Wacław Skomierski w latach 1903–1907. Na sklepieniu prezbiterium znajdują się przedstawienia świętych wykonane przez Stanisława Ligonia w roku 1914.

Obraz Matki Bożej Truskolaskiej[edytuj]

W ołtarzu głównym kościoła znajduje się obraz Matki Boskiej Truskolaskiej w srebrnej sukience – słynący z cudów[3][4]. Obraz przedstawia Matkę Bożą z Dzieciątkiem w typie Hodegetrii. Wykonany został w technice olejnej na płótnie. Jego autorem jest malarz Bobrowski z Widawy nad rzeką Niecieczą. Według legendy obraz "oddany był w zastaw kowalowi Grzegorzowi Knosze, podczas pierwszego najazdu Szwedów >>rzucony pod ławę<<, odnaleziony i umieszczony w kaplicy za wsią, ponownie sprowadzony do kościoła, co spowodowała jasność otaczająca wizerunek"[1]. W 1686 r. obraz został uznany za łaskawy. Po uznaniu obrazu za cudowny, za zezwoleniem biskupa Mikołaja Obornickiego, umieszczono go w głównym ołtarzu kościoła[5]. W roku 1736 rozebrano stary kościół i wybudowano nowy, wtedy to obraz uroczyście umieszczono w ołtarzu głównym nowego kościoła, gdzie znajduje się do dzisiaj.

Galeria[edytuj]

Przypisy

  1. a b Anna Sypek: Kościół pw. św. Mikołaja w Truskolasach. Prace konserwatorskie w latach 2006–2010. W: Wiadomości konserwatorskie woj. śląskiego tom 3 Architektura drewniana. Katowice: Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego, 2011, s. 83-98. ISBN 978-83-85871-62-0.
  2. Maciej Rymkiewicz: Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków 2009. Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, 23.04.2009. [dostęp 25.04.2009].
  3. W. Nowakowski (Wacław z Sułgostowa), O cudownych obrazach w Polsce Przenajświętszej Matki Bożej. Wiadomości historyczne, bibliograficzne i ikonograficzne, Kraków 1902, s. 675
  4. A. Głębocki, Kościół w Truskolasach, „Kłosy” 1873, T. XVII, nr 425,
  5. broszurka "Jubileusz 270-lecia kościoła pw. św. Mikołaja w Truskolasach" wydana przez parafię w Truskolasach