Kościół św. Sebastiana i Rocha w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół św. Sebastiana i Rocha
(nieistniejący)
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Wyznanie katolickie
Kościół Kościół łaciński
Wezwanie św. Sebastian i Roch
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Kościół św. Sebastiana i Rocha(nieistniejący)
Kościół św. Sebastiana i Rocha
(nieistniejący)
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kościół św. Sebastiana i Rocha(nieistniejący)
Kościół św. Sebastiana i Rocha
(nieistniejący)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Sebastiana i Rocha(nieistniejący)
Kościół św. Sebastiana i Rocha
(nieistniejący)
Ziemia50°03′21,5″N 19°56′30,4″E/50,055972 19,941778

Kościół św. Sebastiana i Rocha – nieistniejący już kościół, wznoszący się od XVI do przełomu XVIII i XIX w. na wzniesieniu pośród mokradeł pod murami ówczesnego Krakowa (w pobliży obecnej ulicy św. Sebastiana w Krakowie).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół został wzniesiony z inicjatywy rajców krakowskich w 1528 na wyspie pośród rozlewisk pod murami miejskimi[1][2]. Stanowił kaplicę dla ufundowanego jednocześnie szpitala dla chorych wenerycznie. W 1534 biskup Piotr Tomicki zatwierdził erekcję szpitala i przydzielił kapelana[2]. W akt biskupiej wizytacji z 1599 wynika, że pierwotnie nosił wezwanie św. Fabiana i Sebastiana; był zbudowany z drewna, a wewnątrz znajdowały się cztery ołtarze[1]. Na wyspę z kościołem i szpitalem prowadził mostek. Szpital znajdował się w zabudowaniach położonych nieopodal. Służył nie tylko syfilitykom; umieszczano tu chorych w czasie epidemii nawiedzających Kraków[2].

W 1655 kościół spłonął podczas oblężenia Krakowa przez Szwedów (przedmieścia Krakowa podpalono wówczas na rozkaz dowodzącego obroną miasta Stefana Czarnieckiego). Odbudowano go najpóźniej w 1677[3]. W aktach XVIII-wiecznych wizytacji występuje już pod wezwaniem św. Sebastiana i Rocha, mowa jest też o pięciu ołtarzach[1]. Był wówczas nadal drewniany, jednonawowy, z nieco zwężonym, zakończonym wielobocznie prezbiterium. W głównym ołtarzu znajdował się obraz przedstawiający św. Sebastiana, a na tęczy krucyfiks[4].

W 1793 kościół został uszkodzony przez huragan i odtąd opustoszał. W 1821 chorych ze znajdującego się przy nim szpitala przeniesiono do krakowskiego szpitala św. Ducha, a kościół ostatecznie zlikwidowano[1].

Pozostałością po dawnym kościele i szpitalu jest prawdopodobnie znajdująca się na Plantach przy ulicy św. Gertrudy późnobarokowa kapliczka, przerobiona zapewne ze szpitalnej latarni umarłych[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Rożek 1983 ↓, s. 112.
  2. a b c Gajda 2015 ↓, s. 237.
  3. Haratym 2015 ↓, s. 367–368.
  4. Bieniarzówna, Małecki 1994 ↓, s. 409.
  5. Rożek 2006 ↓, s. 45.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Rożek. Nie istniejące kościoły Krakowa. „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej”. R. 33, s. 95–120, 1983. 
  • Janina Bieniarzówna, Jan M. Małecki: Dzieje Krakowa. T. II: Kraków w wiekach XVI–XVIII. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1994. ISBN 83-08-00663-9.
  • Michał Rożek: Urbs celeberrima. Przewodnik po zabytkach Krakowa. Wyd. I. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2006. ISBN 83-7318-730-8.
  • Zdzisław Gajda: Przewodnik po Krakowie dla medyków czyli Kraków medyczny w aspekcie historycznym. Kraków: 2015.
  • Andrzej Haratym: Kraków (z miastami Kazimierzem i Kleparzem oraz przedmieściami i najbliższą okolicą). W: Mirosław Nagielski, Krzysztof Kossarzecki, Łukasz Przybyłek, Andrzej Haratym: Zniszczenia szwedzkie na terenie Korony w okresie potopu 1655–1660. Warszawa: 2015, s. 325–373.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]