Kościół św. Wojciecha w Łodzi

Kościół św. Wojciecha Biskupa Męczennika – Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Łodzi
*Kościół św. Wojciecha*
	nr rej. A/305 z dnia 20 stycznia 1971 r.
	kościół parafialny
	; Widok na kościół od ul. Rzgowskiej
Państwo	Polska
Województwo	łódzkie
Miejscowość	Łódź
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Parafia	św. Wojciecha w Łodzi
Wezwanie	św. Wojciecha
Wspomnienie liturgiczne	23 kwietnia
	Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie	Obraz Matki Bożej Chojeńskiej
Historia
Data rozpoczęcia budowy	1902
Data zakończenia budowy	1924
Data poświęcenia	4.09.2011 r.
Dane świątyni
Styl	Neogotyk
Architekt	kościół Józef Dziekoński; wieże Wiesław Kononowicz
Świątynia; • materiał bud.; • liczba wiernych	; • cegła; 8000 osób
Wieża kościelna; • liczba wież	; 2
Ołtarz; • liczba ołtarzy; • wezwania ołtarzy bocznych	; 4; Najświętszego Serca Jezusowego, Chrystusa ukrzyżowanego na tle Jerozolimy, Matki Boskiej Nieustającej Pomocy
Liczba naw	3
Dzwonnica; • nazwa dzwonu	zwarty; Kościół św. Wojciecha posiada 3 dzwony.
	Położenie na mapie Łodzi Kościół św. Wojciecha Biskupa Męczennika – Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Łodzi
	Położenie na mapie Polski Kościół św. Wojciecha Biskupa Męczennika – Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Łodzi
	Położenie na mapie województwa łódzkiego Kościół św. Wojciecha Biskupa Męczennika – Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Łodzi
	51°42′47,35″N 19°29′20,44″E/51,713153 19,489011
	Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół św. Wojciecha Biskupa Męczennika – Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Łodzi – kościół położony w dzielnicy Górna na rogu ulic Rzgowskiej i św. Wojciecha, w pobliżu łódzkich Stawów Jana. Jest miejscem spotkań i modlitw rzymskokatolickiej parafii św. Wojciecha.

Historia

Aktualnie istniejący kościół został wybudowany w latach 1902–1924 (lub 1929) według projektu warszawskiego architekta Józefa Dziekońskiego^[3]. Konsekrowano go w 1924 roku^[3]. Parafię św. Wojciecha erygował 1892 roku abp warszawski Wincenty Teofil Chościak Popiel. Kościół został poświęcony w 1929 roku przez pierwszego łódzkiego ordynariusza, bpa Wincentego Tymienieckiego^[4]. Budowa wież została dokończona w latach 1927–1939 według zmienionego projektu autorstwa Wiesława Kononowicza^[3].

Architektura

Kościół jest murowany, trzynawowy z dość szerokim transeptem. W końcach transeptu znajdują się kaplice. Dach na nawie głównej jest wysoki i bardzo spadzisty, natomiast na nawach bocznych nachylenie dachu jest mniejsze^[5].

Świątynia posiada dwie, nierównej wysokości wieże, wzorowane przez autora projektu na kościele Mariackim w Krakowie. Zaprojektowane zostały przez Wiesława Kononowicza, a ich budowę ukończono w 1938 roku^[5].

Wnętrze ma charakter głównie neogotycki. Najcenniejszym obiektem jest obraz Matki Boskiej Pocieszenia nazywanej Matką Boską Chojeńską – namalowany na modrzewiowej desce w latach 1600–1620. Z uwagi na ów malunek kościół św. Wojciecha znalazł się w rejestrze Sanktuariów Maryjnych w Polsce^[5].

Witraże

Kościół posiada trzynaście witraży w ogólnodostępnych częściach, oraz trzy w pomieszczeniach na co dzień niedostępnych (dwa po bokach prezbiterium i jeden w bocznej kaplicy. Powstały w latach 1956 - 1961 na zamówienie księdza Jana Fondalińskiego, ówczesnego proboszcza parafii, według projektu Heleny Papée-Bożyk i Edwarda Kwiatkowskiego, założyciela Pracowni Witrażu na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu^[6]^[7].

Nad bramą od strony ulicy Rzgowskiej znajduje się mosiężna kula z datą 1643 oraz literami CCIM, co stanowi skrót łacińskiego zdania Civis Cracoviensis Ioannes Mvlinowic, czyli mieszczanin krakowski Jan Mulinowic. Kula wcześniej znajdowała się na wieży drewnianego kościoła stojącego w tym miejscu, a upamiętnia Jana Mulinowicza^[8].

Na wieży wiszą trzy dzwony odlane w łódzkiej odlewni Metalut w 1953^[9].

Galeria

Widok wraz z bramą
Wnętrze
Widok od prezbiterium
Stemple cegielniane z Ksawerowa

Przypisy

↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 czerwca 2026, s. 38 [dostęp 2026-04-06] .
↑ Ołtarze w kościele [online], Parafia św. Wojciecha w Łodzi [zarchiwizowane z adresu 2019-03-06] (pol.).
1 2 3 JanJ. Nowicki JanJ., Paradoksy wiejskich katedr: neogotycka architektura sakralna na prowincji Królestwa Polskiego w latach 1886-1915, Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2025, s. 227, ISBN 978-83-68411-27-0 .
↑ Łódź: kościół św. Wojciecha [online], 2 października 2016 [dostęp 2016-10-02] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-02] .
1 2 3 Informacja podstawowe Parafia św. Wojciecha w Łodzi [online], 2 października 2016 [dostęp 2016-10-02] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-02] .
↑ Fundacja Urban Forms: Opowieść o witrażach kończy odkrywanie Chojen. plasterlodzki.pl. [dostęp 2025-08-04]. (pol.).
↑ Pracownia witrazu. pracowniawitrazu.umk.pl. [dostęp 2025-08-04]. (pol.).
↑ AgnieszkaA. Świętosławska AgnieszkaA., O Janku i jego kolumnie [online], fabrykancka.pl, 12 grudnia 2007 [dostęp 2016-10-02] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-02] .
↑ Parafia świętego Wojciecha biskupa męczennika w Łodzi – sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia [online], Archidiecezja Łódzka [dostęp 2021-03-20] (pol.).

Linki zewnętrzne

Rzymskokatolicka Parafia pw. Św. Wojciecha, Biskupa i Męczennika [online], Parafia św. Wojciecha w Łodzi [dostęp 2020-03-20] (pol.).

[zabytek-1] Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 czerwca 2026, s. 38 [dostęp 2026-04-06] .

[ołtarze-2] Ołtarze w kościele [online], Parafia św. Wojciecha w Łodzi [zarchiwizowane z adresu 2019-03-06] (pol.).

[:1-3] 1 2 3 JanJ. Nowicki JanJ., Paradoksy wiejskich katedr: neogotycka architektura sakralna na prowincji Królestwa Polskiego w latach 1886-1915, Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2025, s. 227, ISBN 978-83-68411-27-0 .

[4] Łódź: kościół św. Wojciecha [online], 2 października 2016 [dostęp 2016-10-02] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-02] .

[:0-5] 1 2 3 Informacja podstawowe Parafia św. Wojciecha w Łodzi [online], 2 października 2016 [dostęp 2016-10-02] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-02] .

[plasterlodzki-6] Fundacja Urban Forms: Opowieść o witrażach kończy odkrywanie Chojen. plasterlodzki.pl. [dostęp 2025-08-04]. (pol.).

[pracowniawitrazu-7] Pracownia witrazu. pracowniawitrazu.umk.pl. [dostęp 2025-08-04]. (pol.).

[o-janku-8] AgnieszkaA. Świętosławska AgnieszkaA., O Janku i jego kolumnie [online], fabrykancka.pl, 12 grudnia 2007 [dostęp 2016-10-02] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-02] .

[9] Parafia świętego Wojciecha biskupa męczennika w Łodzi – sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia [online], Archidiecezja Łódzka [dostęp 2021-03-20] (pol.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]