Kościół Chrystusa Króla w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Chrystusa Króla w Toruniu
Distinctive emblem for cultural property.svg A/1344 z 8 stycznia 2008
kościół parafialny
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Miejscowość

Toruń

Wyznanie

katolickie

Kościół

rzymskokatolicki

Parafia

Chrystusa Króla w Toruniu

Wezwanie

Chrystusa Króla

Wspomnienie liturgiczne

Uroczystość Chrystusa Króla

Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół Chrystusa Króla w Toruniu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Kościół Chrystusa Króla w Toruniu”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół Chrystusa Króla w Toruniu”
Ziemia53°01′19″N 18°37′02″E/53,021944 18,617222

Kościół Chrystusa Króla w Toruniuzabytkowa świątynia katolicka w jurysdykcji parafii Chrystusa Króla w Toruniu.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Kościół znajduje się przy ulicy Bażyńskich 19[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Widok sprzed II wojny światowej
Wnętrze kościoła

Budowa świątyni rozpoczęła się po poświęceniu kamienia węgielnego przez biskupa Konstantego Dominika w dniu 30 maja 1929 roku. Budynek został konsekrowany przez ordynariusza diecezji chełmińskiej biskupa Stanisława Wojciecha Okoniewskiego 9 listopada 1930 roku[2].

W 2004 roku obok kościoła dobudowano wolno stojącą dzwonnicę z 4 dzwonami[3].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Świątynia jest zbudowana na planie centralnym z żelbetu i cegły w formie rotundy wzorowanej na rzymskim Panteonie. Budowla jest otynkowana, pokryta kopułą o sklepieniu kryształowym, nakryta blachą cynkową i zakończona latarnią. Obok rotundy znajdują się dwa duże ryzality. Pierwszy od strony północnej jako kruchta tworzy przedsionek i chór. Jego fasada frontowa jest ozdobiona dużą płaskorzeźbą Chrystusa Króla stojącego na kuli ziemskiej, wykonaną przez artystę rzeźbiarza St. Zelka. Po bokach ryzalitu są umieszczone dwie niewielkie czworokątne wieżyczki, zwieńczone w górnej części blendami. Przybudówka od strony południowej otrzymała swoją ostateczną formę dopiero w 1957 roku i znajdują się w niej dwie zakrystie, biuro, kaplica Miłosierdzia Bożego, korytarz i dwie toalety, a w podziemiu kaplica pogrzebowa oraz aparatura centralnego ogrzewania na gaz i magazyny. Do wnętrza świątyni od strony frontowej wchodzi się przez trzy dwuskrzydłowe drzwi, a po bokach i od strony zakrystii przez pojedyncze drzwi dwuskrzydłowe. Na chór i do podziemi wchodzi się przez jednoskrzydłowe drzwi metalowe. Kopuła jest podtrzymywana przez 16 filarów betonowych z doryckimi kapitelami. Od nich biegnie 16 pilastrów w stronę latarni, a w ich eliptycznych wnękach są umieszczone okna. Wewnętrzne wymiary świątyni to: średnica rotundy 30 metrów, wysokość do latarni 22 metry, średnica latarni 6 metrów[4].

W 2008 roku kościół wpisano do rejestru zabytków[5]. Figuruje on również w gminnej ewidencji zabytków (nr 1678)[6].

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

W prezbiterium jest umieszczony ołtarz główny na tle ogromnego krzyża z rzeźbą Chrystusa, pod którym jest umieszczone tabernakulum. Obok ołtarza są umieszczone: ambonka i sedylia dla celebransów. W bocznych kaplicach są umieszczone ołtarze Najświętszego Serca Pana Jezusa i Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Na ścianach nawy i pod chórem znajdują się stacje Drogi Krzyżowej, wyrzeźbione przez artystę rzeźbiarza Ignacego Zelka. Pod chórem są umieszczone dwa ołtarze: św. Antoniego i św. Franciszka z Asyżu. Na chórze znajdują się, zamontowane w 1935 roku organy firmy Sauer, które w 1946 roku zostały powiększone do czternastu głosów, do dwóch manuałów i pedału. W 1930 roku w kościele zamontowano instalację elektryczną, a w 1950 roku nagłośnienie, natomiast w 1957 roku ogrzewanie węglowe, które w 1995 roku zostało zmodernizowane i zamienione na ogrzewanie gazowe[7].

Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego[edytuj | edytuj kod]

W pobliżu wejścia do kościoła znajduje się pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Parafia rzymskokatolicka p.w. Chrystusa Króla w Toruniu. chrystuskrol.diecezja.torun.pl. [dostęp 2022-07-18].
  2. http://www.icimss.edu.pl/wystawy/modernizm/pl/37/budynki-uytecznoci-publicznej
  3. Historia i opis kościoła [dostęp 2017-11-21].
  4. Kościół Chrystusa Króla na Mokrem w Toruniu, „niedziela.pl” [dostęp 2017-04-09] (pol.).
  5. Konserwator – Rejestr zabytków nieruchomych, www.torun.wkz.gov.pl [dostęp 2017-05-30] (ang.).
  6. GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINA MIASTA TORUŃ stan na I kwartał 2015 r. – PDF, docplayer.pl [dostęp 2018-05-05].
  7. Historia i opis kościoła. Parafia Chrystusa Króla w Toruniu. [dostęp 2013-03-18].
  8. Kardynał ma swój pomnik w Toruniu. ddtorun.pl, 2017-12-06. [dostęp 2022-07-18].