Przejdź do zawartości

Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Baniach

Dodaj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Baniach
Zabytek: nr rej. A-995 z dnia 2.07.1956 r.[1]
kościół parafialny
Ilustracja
widok ogólny
Państwo

 Polska

Miejscowość

Banie

Wyznanie

katolickie

Kościół

rzymskokatolicki

Parafia

Parafia Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Baniach

Wezwanie

Matki Bożej Wspomożenia Wiernych

Wspomnienie liturgiczne

24 maja

Położenie na mapie gminy Banie
Mapa konturowa gminy Banie, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Baniach”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko lewej krawiędzi nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Baniach”
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Baniach”
Położenie na mapie powiatu gryfińskiego
Mapa konturowa powiatu gryfińskiego, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Baniach”
Ziemia53°06′03″N 14°39′39″E/53,100833 14,660833
Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Baniach – rzymskokatolicki kościół parafialny w Baniach, w gminie Banie, w powiecie gryfińskim, w województwie zachodniopomorskim. Należy do dekanatu Banie archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Mieści się przy ulicy Bolesława Chrobrego.

Historia i architektura

[edytuj | edytuj kod]

Kościół został wzniesiony w połowie XIII wieku[2]. Jest to budowla w stylu romańskim, murowana z granitowej kostki[2]. Ma formę trójnawowej, trzyprzęsłowej bazyliki, sytuowanej na planie prostokąta o wymiarach 20 × 18,4 m[3]. Od strony wschodniej zakończony jest wydzielonym, obszernym prezbiterium o wymiarach 13,1 × 9,8 m, zamkniętym prostą ścianą[3]. W ścianach prezbiterium zachowały się po trzy pierwotne, wydłużone okna, zamknięte łukiem odcinkowym[2][3].

W 1690 roku kościół został zniszczony przez pożar, w trakcie którego spaliło się zdobione freskami pierwotne sklepienie[2]. W latach 1853–1854 miała miejsce przebudowa świątyni. W jej trakcie od strony zachodniej w miejsce starszej wieży postawiono nową, mniejszą, utrzymaną w stylu neogotyckim. Rozebrano również przylegającą do elewacji północnej zakrystię, wymurowano nowe szczyty, przemurowano i poszerzono okna w ścianach bocznych, a także wybito dwa nowe portale boczne[2][3].

Pierwotnie świątynia nosiła wezwanie św. Marii Magdaleny[2]. Od 2. połowy XVI wieku kościół należał do protestantów[2]. Po II wojnie światowej został konsekrowany jako kościół katolicki pod wezwaniem Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w dniu 29 czerwca 1946 roku przez ks. Jana Palicę[2].

Wnętrze i wyposażenie

[edytuj | edytuj kod]
Wnętrze świątyni – ołtarz główny

Wnętrze kościoła nakrywa drewniany, belkowany strop[2]. Prezbiterium oddzielone jest od nawy łukiem tęczowym[2]. Nawę główną i nawy boczne przedzielają wsparte na 4 granitowych filarach łuki arkadowe[2]. Na ścianie zachodniej znajduje się empora organowa z 1767 roku z tralkowym parapetem, na której umieszczone są 16-głosowe organy wykonane w połowie XIX wieku w warsztacie Friedricha Wilhelma Kaltschmidta[4]. Zachował się XIX-wieczny, klasycystyczny ołtarz boczny ze sceną Ukrzyżowania oraz sceną Ostatniej Wieczerzy w predelli[2][3][4], a także bogato zdobiona XVIII-wieczna ambona z postaciami czterech Ewangelistów oraz baldachimem z figurą anioła na szczycie[4].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo zachodniopomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 grudnia 2025 [dostęp 2025-11-20].
  2. ↑ a b c d e f g h i j k l Roman Kostynowicz: Kościoły Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. T. 1. Szczecin: Szczecińskie Wydawnictwo Archidiecezjalne „Ottonianum”, 2000, s. 20. ISBN 83-7041-202-5.
  3. ↑ a b c d e Dariusz Piasek: Średniowieczne kościoły granitowe Pomorza Szczecińskiego i Nowej Marchii. Gdynia: Wydawnictwo Region, 2023, s. 134. ISBN 978-83-7591-681-2.
  4. ↑ a b c Kościoły Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej: Nasze dziedzictwo. T. 4. Bydgoszcz: Ikona, 2015, s. 12. ISBN 978-83-938447-3-9.
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kościół_Matki_Bożej_Wspomożenia_Wiernych_w_Baniach&oldid=78099585”