Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Libuszy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Libuszy
Distinctive emblem for cultural property.svg A-93 z dnia 05.03.1931 (do 2019 roku[1])
kościół zabytkowy
Ilustracja
Kościół po odbudowie (stan 2014 rok)
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Libusza
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Narodzenia NMP w Libuszy
Wezwanie Narodzenia NMP
Położenie na mapie gminy Biecz
Mapa konturowa gminy Biecz, na dole znajduje się punkt z opisem „Libusza, kościół drewniany”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Libusza, kościół drewniany”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Libusza, kościół drewniany”
Położenie na mapie powiatu gorlickiego
Mapa konturowa powiatu gorlickiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Libusza, kościół drewniany”
Ziemia49°41′36,7″N 21°14′21,9″E/49,693528 21,239417

Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Libuszy – nieistniejący rzymskokatolicki, dawny kościół parafialny w Libuszy z 1513 roku. Cenny zabytkowy drewniany kościół został spalony w lutym 1986 roku po czym odbudowany i spalony ponowie w lutym 2016 roku. W roku 2019 rozebrany.

Obiekt leżał na szlaku architektury drewnianej w Województwie Małopolskim.

Historia obiektu[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy kościół istniał tu już w 1321 roku, następny został zbudowany ponad wiek później, w 1431 roku. Trzeci kościół, zbudowany krótko przed 1513 r., wieżę dobudowano w 1609 roku. Uznawany był za jeden z najlepiej zachowanych kościołów drewnianych na Podkarpaciu[2]. Świątynię odnawiano w 1681, 1873 roku i kilkakrotnie w drugiej połowie XX wieku. Spalił się 14 lutego 1986 roku. Na przełomie XX i XXI wieku został odbudowany w surowym stanie, z funduszy konserwatorskich. Spłonął ponownie po 30 latach w nocy z 1 na 2 lutego 2016 roku[3]. Z ewidencji zabytków wykreślony został w marcu 2019 roku. W tym samym czasie rozpoczęło się sprzątanie pogorzeliska[1].

Architektura i wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Budowla drewniana, konstrukcji zrębowej, jednonawowa, z wieżą dostawioną w osi do nawy, pierwotnie cała pobita gontem. Nakryta stromym dachem o łamanych połaciach, krytym gontem, jednolitym nad prezbiterium i nawą, przez co spływał niżej nad boki nawy. Na kalenicy dachu wieżyczka na sygnaturkę, kryta barokowym hełmem. Wieża konstrukcji słupowo-ramowej o pchyłych ścianach, z nieznacznie nadwieszoną izbicą, nakryta ośmiobocznym dachem namiotowym o nieco załamanych połaciach.

Strop w nawie i prezbiterium wsparty na kroksztynach, ozdobnie profilowanych. Polichromia stropu i jego zaskrzynień w nawie, późnogotycka, pochodziła z 1523 r., zaś ścian - z 1601. Malowidła te były później dwukrotnie restaurowane (w 1873 r. i w latach 1954–1956). Strop został podzielony na 12 pól, wypełnionych ornamentacją roślinną i scenami figuralnymi, przedstawiającymi (licząc od ołtarza głównego):

Malowidła na ścianach nawy i prezbiterium z 1601 r., zamalowane w 1873 r., zostały odkryte w latach pięćdziesiątych XX wieku. Późnobarokowy ołtarz główny pochodził z początku XVIII wieku. Ołtarze boczne: lewy późnorenesansowy z I poł. XVII wieku, prawy barokowy z poł. XVII wieku. Najcenniejszym elementem wyposażenia był tryptyk gotycko-renesansowy z ok. 1523 r., dzieło tego samego artysty co polichromia stropu[4].

Otoczenie kościoła[edytuj | edytuj kod]

Na terenie przykościelnym stała współczesna, murowana dzwonnica, zwieńczona dużym blaszanym dachem. Kościół otacza drewniane ogrodzenie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Gorlice. To już pewne, nasz zabytkowy kościół w Libuszy nigdy nie będzie odbudowany [ZDJĘCIA] | Gazeta Krakowska, gazetakrakowska.pl [dostęp 2019-03-17] (pol.).
  2. Brykowski R., Kornecki M.: op.cit., s. 79
  3. Gorlice24.pl...i wiesz wszystko - Po 30 latach historia zatoczyła koło, gorlice24.pl [dostęp 2016-02-02].
  4. Ślawski T.: Biecz i okolice, op. cit., s. 66-67

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Brykowski, Marian Kornecki, Drewniane kościoły w Małopolsce Południowej, wyd. Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław 1984, ​ISBN 8304-00909-9​;
  • Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Sebastian Wypych, Kościoły drewniane Karpat i Podkarpacia, Wydawnictwo Rewasz, Pruszków 2001, str. 154, ​ISBN 83-85557-88-1​, ​ISBN 83-85368-79-5
  • Szlak Architektury Drewnianej Małopolska, Bartłomiej Cisowski i inni, Kraków: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Departament Promocji i Turystyki. Zespół ds. Turystyki, 2010, s. 190–191, ISBN 978-83-60538-61-6, OCLC 995427727.
  • Ślawski Tadeusz, Biecz i okolice, Sport i Turystyka, Warszawa 1973

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]