Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i klasztor Klarysek we Lwowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Klarysek we Lwowie
Музей сакральної барокової скульптури Пінзеля
Kościół gimnazjalny (przed 1945)
Ilustracja
Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w 2009.
Państwo  Ukraina
Miejscowość Lwów
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie Niepokalanego Poczęcia NMP (przed 1945)
Położenie na mapie Lwowa
Mapa lokalizacyjna Lwowa
Kościół Klarysek we Lwowie
Kościół Klarysek we Lwowie
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Kościół Klarysek we Lwowie
Kościół Klarysek we Lwowie
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Kościół Klarysek we Lwowie
Kościół Klarysek we Lwowie
Ziemia49°50′22,42″N 24°02′11,16″E/49,839561 24,036433

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i klasztor Klarysek we Lwowie – jest położony przy pl. Mytnym 1 (ukr. Митна площа, 1; przed 1945 plac Celny).

Historia kościoła i klasztoru[edytuj]

Siostry bernardynki przybyły do Lwowa w 1482 z Krakowa i zamieszkały w drewnianych pomieszczeniach poza murami miasta, na Przedmieściu Halickim, niedaleko klasztoru bernardynów. W 1583 wzniesiono dla nich kaplicę św. Anny. Poświęcenia kaplicy dokonał arcybiskup Jan Dymitr Solikowski. Przełożoną domu, w którym żyło 20 sióstr, była siostra Zofia. Nie były to ścisłe biorąc zakonnice ale tzw. tercjanki, tj. kobiety żyjące wprawdzie według reguły św. Franciszka z Asyżu ale bez klauzury i ślubów.

Ojciec Benedykt Gąsiorek podjął reformę bernardynów oraz ich żeńskiej gałęzi. Luźne grupy zaczęto przekształcać w grupy klauzurowe. W r. 1605 zmiana dotknęła także lwowskie bernardynki-tercjarki, z których część nie przyjęła nowych, surowszych reguł. Te, które pozostały, zaczęły się odtąd zwać klaryskami. W 10 lat od zainicjowania reform zakon ich liczył ponad 50 sióstr i nowicjuszek. Równolegle z tymi zmianami rozpoczęto również wznoszenie klasztoru dla sióstr. Budową od 1607 roku kierował Paweł Rzymianin natomiast opiekę nad nią objął w 1608 prowizor zakonu, ojciec Bernard Avellides.

Nowo wzniesiony kościół był niewielki, jednonawowy, z wieżą. W jego wnętrzu umieszczono 11 ołtarzy. Otrzymał on wezwanie Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Siostry zajmowały się hafciarstwem oraz edukacja panien z domów szlacheckich.

Klasztor odczuł skutki zawieruch wojennych z lat 1648, 1656 i 1672. Około 1748 nastąpiła rozbudowa zespołu klasztornego w stylu barokowym a kościół został przebudowany na trzynawowy. Na sklepieniach znalazły się freski Stanisława Stroińskiego.

Костел кларисок Львов ГБ.jpg

W 1772, w chwili pierwszego rozbioru Polski w klasztorze mieszkały 34 zakonnice. W 1782 zakon objęła austriacka kasata. Znajdujący się w kościele cudowny obraz matki Boskiej Bolesnej został przekazany do kościoła bernardynów. W klasztorze na krótko zamieszkały siostry bazylianki. Wkrótce potem kościół został zamknięty a w klasztorze umieszczono urząd celny a potem skład tytoniu.

W 1898 Rada Miejska Lwowa wykupiła budynek byłego kościoła klarysek. Plan przebudowy wykonał Juliusz Golberger. Nowe ołtarze i ambonę wykonała firma braci Wczeliaków (ul. Łyczakowska 27), figury świętych – rzeźbiarz Antoni Popiel, obrazy ołtarzowe – malarze Stanisław Kaczor–Batowski, Juliusz Makarewicz, Marceli Harasymowycz. Organy wykonała firma Jana Śliwińskiego. Witraże zamówiono na fabryce wiedeńskiej Gajlinga. Malarz Tadeusz Popiel odrestaurował freski Stroińskiego i namalował trzy nowe ścienne kompozycje o tematyce historycznej: “Śluby Jana Kazimierza”, “Wjazd Jana III Sobieskiego do Wiednia” i “Obrona lwowskiego klasztoru bernardynów przed Tatarami i Kozakami”.

W dniu 1 grudnia 1898 powtórnej konsekracji świątyni dokonał biskup Józef Weber, poświęciwszy ją ponownie Niepokalanemu Poczęciu NMP. Odnowiony kościół uzyskał status kościoła gimnazjalnego – od 1900 roku został przeznaczony dla potrzeb uczniów Lwowa[1].

Po 1918 funkcję rektora kościoła objął jeden z ojców bernardynów.

W latach 1938-1939 przeprowadzono restaurację świątyni i dobudowano do niej modernistyczną, dwukondygnacyjną wieżę według projektu Jana Łobosa. Wieża została wzniesiona na planie kwadratu, a zwieńczyła ją smukła glorieta.

Po 1945 kościół i klasztor zostały zamknięte i przekazane w użytkowanie Lwowskiej Galerii Obrazów; obecnie w kościele mieści się tam filia tejże galerii – Muzeum Barokowej Rzeźby Sakralnej (Muzeum Jana Jerzego Pinzla). W zasobach Muzeum znajdują się 32 eksponaty reprezentujące najwyższy poziom sztuki europejskiej i światowej. W klasztorze natomiast mieści się szkoła poligraficzna.

Nieromontowany od czasu wysiedlenia Polaków ze Lwowa kościół Klarysek chyli się sukcesywnie ku upadkowi: przecieka dach świątyni, obsypują się jej tynki wraz z XVIII wiecznymi freskami Strońskiego i XIX wiecznymi Tadeusza Popiela, natomiast z ołtarza pozostały resztki dawnej świetności[2].

Przypisy

  1. Jurij Smirnow: Historia świątyń rzymskokatolickich Lwowa cz. II (pol.). [dostęp 2009-10-28].
  2. Rzeźby Pinzla

Bibliografia[edytuj]

  • Ryszard Chanas, Janusz Czerwiński, Lwów, Przewodnik turystyczny, wyd. Ossolineum 1992, Wrocław, ​ISBN 83-04-03913-3
  • Bartłomiej Kaczorowski, Zabytki starego Lwowa, wyd. Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1990, ​ISBN 83-85083-02-2
  • Aleksander Medyński, Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto, wyd. nakładem autora, Lwów 1938