Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża w Łodzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża
Distinctive emblem for cultural property.svg A/114 z dnia 20.01.1971[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Łódź
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Parafia Podwyższenia Świętego Krzyża w Łodzi
Wezwanie Podwyższenie Krzyża Świętego
Wspomnienie liturgiczne 14 września
Położenie na mapie Łodzi
Mapa konturowa Łodzi, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża”
Ziemia51°45′55″N 19°27′44″E/51,765278 19,462222

Kościół Podwyższenia Świętego Krzyżaneoromańska katolicka świątynia parafialna parafii Podwyższenia Świętego Krzyża, znajduje się przy ulicy Henryka Sienkiewicza 38 w Łodzi.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół wzniesiono w latach 1860–1875 według projektu Franciszka Tournelle’a. Pierwotnie został poświęcony 2 listopada 1875 roku przez ks. Ludwika Dąbrowskiego jako kościół pod wezwaniem św. Jakuba[2]. Konsekracja świątyni miała miejsce 19 maja 1888 roku, dokonał jej arcybiskup Wincenty Teofil Popiel–Chościak[3].

Podczas II wojny światowej świątynia była dostępna wyłącznie dla osób narodowości niemieckiej.

Proboszczowie[edytuj | edytuj kod]

  • Ludwik Dąbrowski (23 VIII 1834 – 18 XII 1917)[4] – promotor budowy kościoła i pierwszy proboszcz
  • Zygmunt Łubieński[5]
  • Karol Szmidel (12 VIII 1846 – 24 XII 1920)[6] – w latach 1902–1920
  • Jan Bączek (19 I 1881 – 4 V 1942)[7] – w latach 1921–1939 (lub 1942)
  • Adam Regulski – od 1 VIII 2018

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kościół w 1896 roku na fotografii Bronisława Wilkoszewskiego

Świątynia jest trzynawowa, zbudowana na planie krzyża. Na frontonie znajduje się wieża z trzema dzwonami i sygnaturką. Wewnątrz znajduje się sześć ołtarzy. Główny z nich to dar Karola Scheiblera. Jest on również fundatorem ołtarzy w kaplicy św. Anny i w kaplicy Matki Boskiej. Ołtarz boczny w lewej nawie został ufundowany przez Edwarda Herbsta.

Przy kościele znajduje się pomnik poświęcony ofiarom stanu wojennego, a w jego północną ścianę wmurowana jest tablica upamiętniająca poległych stoczniowców.


Dzwony[edytuj | edytuj kod]

Na frontonie znajduje się wieża z trzema dzwonami. Przedwojenny zestaw dzwonów, który nie przetrwał do dziś ufundowany został w latach 1920-30.

Obecne dzwony na dzwonnicy
Waga (kg) Ton uderzeniowy Rok odlania Odlewnia
Duży dzwon ~1200 kg d' lata 50. XX w. Metalut, Łódź
Średni dzwon ~580 kg gis'/as' 2 poł. XX w. Odlewnia Dzwonów Janusz Felczyński, Przemyśl
Mały dzwon ~500 kg c" lata 50. XX w. Metalut, Łódź

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie. 2020-09-30.
  2. Agnieszka Janik: Łódź – miasto wielu wyznań. Archiwum Państwowe w Łodzi. [dostęp 2010-08-15].
  3. Parafia Podwyższenia Świętego Krzyża w Łodzi. [dostęp 2010-08-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-18)].
  4. Według treści tablicy pamiątkowej w kruchcie kościelnej.
  5. „Łódź w Ilustracji”, 22 IX 1935, nr 38, s. 2: zdjęcie portretowe.
  6. Według treści tablicy pamiątkowej w kruchcie kościelnej.
  7. Spis duchowieństwa i parafij diecezji łódzkiej [na] 1939 r., s. 74–75.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]