Kościół Przemienienia Pańskiego w Pruszkowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Przemienienia Pańskiego
Distinctive emblem for cultural property.svg 1281 z 2.01.1987 (zespół urbanistyczno-architektoniczny szpitala)
kościół filialny
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość POL Pruszków COA.svg Pruszków (Tworki)
ul. Partyzantów
Wyznanie katolicyzm
Kościół Kościół łaciński
Diecezja Archidiecezja warszawska
Wezwanie Przemienienie Pańskie
Położenie na mapie Pruszkowa
Mapa lokalizacyjna Pruszkowa
Kościół Przemienienia Pańskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Przemienienia Pańskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Położenie na mapie powiatu pruszkowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu pruszkowskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Ziemia52°10′05,81″N 20°49′21,71″E/52,168281 20,822697
Kościół Przemienienia Pańskiego w Pruszkowie
Kościół Przemienienia Pańskiego w Pruszkowie wewnątrz
Kościół Przemienienia Pańskiego w Pruszkowie - widok od strony torów WKD
Przykościelna kapliczka
Widok kościoła od strony szpitala tworkowskiego
Krzyż przed kościołem od strony szpitala tworkowskiego
Wiata do odprawiania mszy na zewnątrz kościoła
Tabliczka informacyjna upamiętniająca księdza Romana Indrzejczyka, który był duszpasterzem w Kościele Przemienienia Pańskiego w Pruszkowie oraz proboszczem parafii św. Edwarda w Pruszkowie
Wnętrze świątyni

Kościół Przemienienia Pańskiego w Pruszkowierzymskokatolicki kościół w Pruszkowie, w Tworkach, w kompleksie zabudowań Szpitala Tworkowskiego. Wzniesiony w latach 1904-1906 jako cerkiew prawosławna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew przy szpitalu psychiatrycznym w Tworkach zbudowano z myślą o rosyjskich pracownikach placówki[1]. Plac pod budowę obiektu (wskazany osobiście przez biskupa warszawskiego Hieronima[2]) wyświęcono 4 sierpnia 1904, zaś gotowa cerkiew została konsekrowana w październiku tego samego roku. Jej patronem został św. metropolita kijowski Aleksy, który był również patronem urodzonego w tym samym roku następcy tronu; to też zdecydowało o wyborze wezwania[3]. Koszt wzniesienia i urządzenia cerkwi wyniósł 13,5 tys. rubli[4]. Funkcjonowała do 1915, gdy Rosjanie opuścili terytorium Królestwa Polskiego. Z budynku wywieziono całe wyposażenie[1]. W latach powojennych stała opuszczona[4].

W 1928 budowla została przejęta przez Kościół katolicki, a w 1930 odbyła się rekonsekracja odnowionej świątyni. W zaadaptowanej do potrzeb liturgii łacińskiej świątyni zachowano pierwotną posadzkę i freski. W prezbiterium znalazł się natomiast obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, którego autorem był pacjent szpitala[1] Bolesław Wisłocki[4]. Wyposażenie nowo utworzonego kościoła przeniesiono z kaplicy katolickiej, która istniała od początku funkcjonowania szpitala w budynku administracyjnym w centralnej części kompleksu jego zabudowań[4]. W ten sposób w obiekcie znalazły się kielich i organy z końca XIX w. oraz obraz Przemienienia Pańskiego[4].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew wzniesiono w stylu typowym dla średniowiecznego budownictwa sakralnego Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego, popularnym wśród rosyjskich architektów początku XX stulecia. Autorem planu cerkwi był Piotr Fedders, który w Warszawie zaprojektował również wojskową cerkiew św. Martyniana. Budowla jest bardzo zbliżona formą do cerkwi w Lisinie, którą projektował Nikołaj Benois - ojciec Leontija, architekta, dzięki któremu Piotr Fedders otrzymał zlecenie na wykonanie projektu świątyni prawosławnej w Tworkach[4]. Nietypowy i mniej kojarzący się z zaborcą styl (większość cerkwi wzniesionych przez Rosjan na ziemiach polskich reprezentowała styl bizantyjsko-rosyjski, tzw. urzędowy) sprawił, że po adaptacji na kościół budynek nie został gruntownie przebudowany i zachował pierwotny wygląd[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Tworki: kościół przyszpitalny Przemienienia Pańskiego
  2. Bertasz A.: Ijeronim (ros.). Prawosławnaja Encikłopiedija, 2 lipca 2014. [dostęp 2014-09-07].
  3. K. Sokoł, A. Sosna, Cerkwie w centralnej Polsce 1815-1915, Fundacja Sąsiedzi, Białystok 2011, s.103
  4. a b c d e f g J. Majewski, Dawna cerkiew w Tworkach. Mogłaby stać pod Erywaniem