Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Bytomiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Bytomiu
Distinctive emblem for cultural property.svg A/261/09 z dnia 21 grudnia 1970[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Bytomiu, od strony rynku (2019)
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Bytom
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Wniebowzięcia NMP w Bytomiu
Wezwanie Wniebowzięcia NMP
Położenie na mapie Bytomia
Mapa konturowa Bytomia, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Bytomiu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Bytomiu”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Bytomiu”
Ziemia50°20′52,17″N 18°55′22,53″E/50,347825 18,922925

Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Bytomiu – murowany kościół rzymskokatolicki z około 1231 roku[2] w Bytomiu, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół w obecnej lokalizacji został założony przez księcia wrocławskiego Henryka Brodatego w 1231 roku[2].

Od lat sześćdziesiątych XVI wieku do 1632 kościołem władali protestanci. Pożar w 1675 roku strawił prawie doszczętnie wyposażenie świątyni.

Większe przebudowy miały miejsce w latach 1851–1857 (w wystroju pojawiły się wtedy elementy neogotyckie, została też podwyższona wieża kościoła), w 1935–1938 oraz remont 1957–1967.

22 października 2006 obchodzono 775 rocznicę konsekracji kościoła i erygowania parafii. Uroczystą mszę koncelebrowali biskupi – Jan Kopiec i Jan Wieczorek.

W kościele od 1990 roku w każdą sobotę, odprawiana jest msza w j. niemieckim, jako języku mniejszości narodowych.

W roku 2009 rozpoczął się remont zewnętrza kościoła obejmujący także odnowienie witraży.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kościół został zbudowany pierwotnie w stylu gotyckim. Z tego okresu zachowała się część głównej nawy i prezbiterium. Rozbudowywany był w XIV wieku oraz po pożarze miasta w 1515 roku (do 1530 roku wybudowano wieżę, zachodnią część budowli i nawy boczne).

Wnętrze[edytuj | edytuj kod]

Najważniejsze elementy wyposażenia kościoła:

  • ołtarz główny z barokowym obrazem Wniebowzięcia NMP Francesco Curradiego(ang.) z XVII w.
  • kamienna chrzcielnica
  • krypta grobowa rodziny Donnersmarcków
  • epitafium Marianny z Gutmanów Hauck
  • krucyfiks z XVIII wieku autorstwa Jana Solskiego[3]
  • rzeźby świętych
  • obrazy, m.in.
    • Wniebowzięcia NMP Bonawentury Emlera z XIX w. (do lat trzydziestych XX w. znajdował się w ołtarzu głównym)
    • Matki Boskiej Bytomskiej z XV w.
      • namalowana farbami temperowymi na lipowej desce ikona Madonny Bytomskiej powstała około 1430 roku. Początkowo przedstawiała jedynie postacie Marii z Dzieciątkiem na gładkim złotym tle. Obraz znajdował się w głównym ołtarzu kościoła i był uznawany za cudowny. Po wielkim pożarze miasta w 1515 roku, w wyniku którego zniszczeniu uległa także część kościoła mariackiego, obraz został odnowiony. Domalowano wówczas postaci Katarzyny Aleksandryjskiej i św. Agnieszki, a także dodano ozdobne tło. Ikona pozostawała w parafii do roku 1863 kiedy została przez księdza Józefa Szafranka przekazana nowo wybudowanej kaplicy św. Józefa w Szombierkach. Do kościoła WNMP obraz powrócił w 1973 roku, po konserwacji, której został poddany w latach 1970–1973.

Postacie historyczne[edytuj | edytuj kod]

Ważniejsze postaci związane z historią kościoła pw. WNMP to m.in.:

  • Józef Szafranek, proboszcz w latach 1840–1874
  • Emanuel Buchwald, (1854–1921)
  • Norbert Bonczyk, administrował parafią w latach 1874–1893
  • Alfred Hrabowski, proboszcz w latach 1930–1945
  • Wacław Schenk, proboszcz w latach 1957–1982

Msze w rycie trydenckim[edytuj | edytuj kod]

W parafii regularnie, w każdą niedzielę, święta oraz kilka razy w ciągu tygodnia są odprawiane msze „trydenckie” (w formie nadzwyczajnej rytu rzymskiego). Msze trydenckie odprawiane są w kościele filialnym parafii – w kościele pw. Ducha Świętego.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2020-09-30. [dostęp 20.05.2010].
  2. a b Panic 1991 ↓.
  3. Klaudia Cwołek: Świętość na wyciągnięcie ręki. W: gosc.pl [on-line]. Instytut Gość Media, 2016-12-15. [dostęp 2021-01-19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Idzi Panic: Wczesnośredniowieczne osadnictwo w kasztelanii bytomskiej. W: Z dziejów dzielnic Bytomia. Jan Drabina (red.). Bytom: Towarzystwo Miłośników Bytomia, 1991, s. 12, seria: Magazyn Bytomski tom VIII.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]