Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pilźnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół karmelitów pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pilźnie
Distinctive emblem for cultural property.svg A-256 z dnia 07.08.1985 r.[1]
kościół klasztorny
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Miejscowość Pilzno
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny
Przedmioty szczególnego kultu
Cudowne wizerunki Obraz Matki Bożej Pocieszenia
Położenie na mapie Pilzna
Mapa konturowa Pilzna, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Kościół karmelitów pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pilźnie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Kościół karmelitów pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pilźnie”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Kościół karmelitów pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pilźnie”
Położenie na mapie powiatu dębickiego
Mapa konturowa powiatu dębickiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Kościół karmelitów pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pilźnie”
Położenie na mapie gminy Pilzno
Mapa konturowa gminy Pilzno, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół karmelitów pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pilźnie”
Ziemia49°58′42,16″N 21°17′35,33″E/49,978378 21,293147

Kościół karmelitów pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Pannykościół przy klasztorze karmelitów w Pilźnie, zbudowany w 1. połowie XV wieku dla augustianów.

Klasztor i kościół augustianów powstały w Pilźnie z fundacji króla Władysława Jagiełły z 1403 roku[2]. Gotycki kościół podlegał wielokrotnym przebudowom, był niszczony przez pożary miasta w 1811 roku (odbudowany przed 1826 rokiem) i 1865 roku. Rok później przy nawie świątyni dobudowano niewysoką wieżę nakrytą ostrosłupowym hełmem. W 1841 roku karmelici przejęli klasztor i kościół od zakonu augustianów.

Kościół jest orientowaną, jednonawową murowaną świątynią z zamkniętym trójbocznie prezbiterium i parą bocznych kaplic. Od strony północnej do prezbiterium przylega zakrystia. Nad prowadzącym do niej portalem znajduje się stiukowy kartusz z herbem zakonu karmelitów. Wielokrotne przebudowy spowodowały nadanie gotyckiej budowli cech neoromańskich z elementami neorenesansowymi. Wzmocniona przyporami fasada z gotyckim trójkątnym szczytem i przylegającą do niej również gotycką kruchtą ozdobiona jest neoromańskim fryzem arkadowym i neorenesansowym okulusem. Czterokondygnacyjna wieża, zbudowana na planie czworoboku, w górnej partii przechodzącego w ośmiobok, ma neoromańskie okienka. Zawieszone są w niej trzy dzwony: dwa mniejsze barokowe i większy, fundowany przez braci z klasztoru w 1930 roku. Całość budynku przykryta jest dwuspadowym dachem z wieżyczką na sygnaturkę.

Wnętrze kościoła

Wnętrze kościoła nakryte jest sklepieniami krzyżowymi i pokryte polichromią figuralną: w nawie i prezbiterium malowaną w 1866 roku, w kaplicy północnej w 1947 roku, zaś w południowej malowaną przez Stanisława Westwalewicza po 1950 roku. W późnorenesansowym ołtarzu głównym umieszczony jest rzeźbiony krucyfiks a przed nim, jako zasuwa obraz Matki Bożej Szkaplerznej. Po bokach ołtarza znajdują się rzeźby świętych Augustyna z Hippony i Tomasza z Akwinu a w zwieńczeniu obraz świętych Katarzyny i Barbary. Ołtarze boczne przy tęczy pochodzą z epoki późnego baroku.

W kaplicy południowej znajduje się barokowy ołtarz z obrazem św. Józefa. Późnorenesansowy ołtarz kaplicy północnej zawiera otoczony lokalną czcią obraz Matki Bożej Pocieszenia, namalowany przez lokalnego artystę w 1663 roku. Sukienki dla obrazu zaprojektował w 1883 roku Jan Matejko. W 2007 roku biskup tarnowski Wiktor Skworc ogłosił dekret oficjalnie potwierdzający status sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia dla kościoła karmelitów[3].

12-głosowe organy na chórze muzycznym zostały przeniesione z kościoła karmelitów na Piasku w Krakowie.

Obok kościoła znajduje się klasztor, zbudowany w 1848 roku. Jest to klasycystyczny piętrowy budynek o fasadzie rozczłonkowanej pilastrami[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie. 2020-09-30. [dostęp 11.06.2010].
  2. "(...)idąc za pobożnym uczuciem i pragnąc uprzedzić dzień sądu Bożego dobrymi uczynkami, w imię Chrystusa zakładamy klasztor braci Pustelników reguły św. Augustyna na cześć Wniebowzięcia N.M.P., Św. Katarzyny i Św. Barbary, dziewic - w mieście naszym Pilźnie, na placu koło wału, bezpośrednio po lewej stronie drogi, prowadzącej ze Lwowa i z Ropczyc do Korczyna. Do tej fundacji oznaczamy i wcielamy trzy place: jeden nasz, a dwa kupione przez zakonników klasztoru św. Katarzyny na Kazimierzu, przy pomocy pobożnych osób", cytat z aktu fundacyjnego za:Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Pilźnie [dostęp 30 sierpnia 2009]
  3. "Currenda. Pismo urzędowe Diecezji tarnowskiej" [dostęp 14 lutego 2011]
  4. Andrzej Matuszczyk, Pogórze Karpackie, Tarnów: Oddział PTTK [Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego] „Ziemi Tarnowskiej”, 1995, ISBN 83-903260-1-9, OCLC 891189204.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]