Kościół Wszystkich Świętych i klasztor Benedyktynek we Lwowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Wszystkich Świętych
i klasztor Benedyktynek
we Lwowie
Костел Усіх Святих і монастир бенедиктинок
kościół klasztorny (przed 1945),
kościół klasztorny (obecnie)
Ilustracja
Wieża kościoła Benedyktynek
Państwo  Ukraina
Miejscowość Lwów
Wyznanie katolickie
Kościół obrządku bizantyjsko-ukraińskiego
Wezwanie Wszystkich Świętych (przed 1945)
Wszystkich Świętych (ukr. Всіх Святих) obecnie
Położenie na mapie Lwowa
Mapa lokalizacyjna Lwowa
Kościół Wszystkich Świętychi klasztor Benedyktynekwe Lwowie
Kościół Wszystkich Świętych
i klasztor Benedyktynek
we Lwowie
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Kościół Wszystkich Świętychi klasztor Benedyktynekwe Lwowie
Kościół Wszystkich Świętych
i klasztor Benedyktynek
we Lwowie
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Kościół Wszystkich Świętychi klasztor Benedyktynekwe Lwowie
Kościół Wszystkich Świętych
i klasztor Benedyktynek
we Lwowie
Ziemia49°50′44,15″N 24°01′54,82″E/49,845597 24,031894

Kościół Wszystkich Świętych i klasztor Benedyktynek we Lwowie – jest położony przy pl. Wiczewa 2 (przed 1945 – plac Benedyktyński).

Historia kościoła i klasztoru[edytuj]

Zespół klasztorny sióstr benedyktynek obrządku łacińskiego powstał w latach 15931597 według planów Pawła Rzymianina. Budowę wsparli finansowo Adam i Katarzyna Saporowscy w 1595. Uposażenie klasztoru stanowiły cztery wsie: Chlebiczyn, Michałów (obecnie Michałków[1]), Kluczów i Saporowce w powiecie kołomyjskim (obecnie rejon kołomyjski), w okresie późniejszym doszły Dąbrowice. W marcu 1596 formalnej erekcji dokonał arcybiskup Jan Dymitr Solikowski. Fundacji pobłogosławił papież Klemens VIII. W 1598 do Lwowa przybyło dziesięć kolejnych zakonnic z pruskiego Chełmna, gdzie mieściła się siedziba odnowionej polskiej gałęzi benedyktynek. Przysłała je stamtąd ksieni i reformatorka zakonu benedyktynek Magdalena Mortęska.

Zespół kościelno-klasztorny został wniesiony u stóp Wysokiego Zamku. Ponieważ położony był na skraju ówczesnego Lwowa, otrzymał – podobnie jak klasztor bernardynów – obronny charakter, przypominając z zewnątrz twierdzę. Obronny charakter założenia podkreślały wysokie i grube mury obronne z przyporami i oknami-strzelnicami oraz masywna, surowa bryła jednonawowego kościoła pozbawionego fasady. Po pożarze w 1623 w ciągu kilku następnych lat przebudowano kościół, dobudowując jedno przęsło i łącząc go z klasztorem. We wnętrzu kościoła zbudowano chór muzyczny. Dobudowano też trzykondygnacyjną wieżę w kształcie baszty obronnej, która oparła się zawieruchom dziejowym i przetrwała do naszych czasów w niezmienionej postaci. Dolna kondygnacja wieży posiada niszę z posągiem Anioła Stróża, natomiast jej górną część zdobi gzyms i fryz, a zwieńczenie stanowi charakterystyczna attyka bogato dekorowana w stylu manieryzmu niderlandzkiego. Jedna z sal na pierwszym piętrze klasztoru miała sklepienie sieciowe, wsparte na jednym filarze, co było jedynym tego rodzaju rozwiązaniem architektonicznym we Lwowie.

Brama wejściowa do klasztoru

Nad portalem w wykuszu umieszczono rzeźbę; rzeźby umieszczono też pośrodku każdej ze ścian.

W 1676 król Jan III Sobieski, który szczególną opieką otaczał klasztor sióstr benedyktynek, zezwolił im na założenie własnej jurydyki, opartej na prawie magdeburskim.

W pierwszym stuleciu swego istnienia zakon dynamicznie się rozwijał i liczył około 60 sióstr. W XVIII wieku przy wejściu na dziedziniec klasztorny wybudowano okazałą, barokową bramę, ozdobioną malowidłami i rzeźbami. Wejście do klasztoru stanowiła wsparta na trzech kolumnach trójarkadowa loggia. Przy okazji przebudowy zmieniono tez dekoracje fasad budynków.

W 1772, w chwili pierwszego rozbioru Polski, w klasztorze mieszkało 25 zakonnic. Prowadzona przez nie szkoła uratowała klasztor przed austriacką kasatą.

W 1933 roku benedyktynki weszły w skład odrodzonej polskiej prowincji pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. W tym też okresie rozbudowały szkołę, dobudowując od strony południowej nowe skrzydło.

Po drugiej wojnie światowej klasztor i kościół zostały zamknięte, a siostry benedyktynki przeniosły się do pocysterskiego klasztoru w Krzeszowie na Dolnym Śląsku. W opuszczonym klasztorze umieszczono szkołę milicyjną.

Po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości w 1990 zespół kościelno-klasztorny był początkowo nieczynny, po czym przekazano go greckokatolickim siostrom studytkom. Nosi on obecnie nazwę – świątynia Wszystkich Świętych (ukr. храм Всіх Святих) i klasztor Pokrowski sióstr studytek (ukr. монастир Святої Покрови Сестер Студиток).

Przypisy

  1. Michałków 1.) wś. pow. kołomyjski w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VI: Malczyce – Netreba. Warszawa, 1885., s. 298.

Bibliografia[edytuj]

  • Ryszard Chanas, Janusz Czerwiński: Lwów, przewodnik turystyczny. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992. ISBN 83-04-03913-3.
  • Bartłomiej Kaczorowski: Zabytki starego Lwowa. Warszawa: Oficyna Wydawnicza INTERIM, 1990. ISBN 83-85083-02-2.
  • Aleksander Medyński, Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto, wyd. nakładem autora, Lwów 1937