Kościół Wszystkich Świętych w Ptaszkowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Wszystkich Świętych
Distinctive emblem for cultural property.svg 119 z dnia 25.03.1969[1]
kościół pomocniczy
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Ptaszkowa
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Imienia Najświętszej Maryi Panny w Ptaszkowej
Wezwanie Wszystkich Świętych
Położenie na mapie gminy wiejskiej Grybów
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Grybów
Ptaszkowa, kościół Wszystkich Świętych
Ptaszkowa, kościół Wszystkich Świętych
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ptaszkowa, kościół Wszystkich Świętych
Ptaszkowa, kościół Wszystkich Świętych
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Ptaszkowa, kościół Wszystkich Świętych
Ptaszkowa, kościół Wszystkich Świętych
Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowosądeckiego
Ptaszkowa, kościół Wszystkich Świętych
Ptaszkowa, kościół Wszystkich Świętych
Ziemia49°36′20,2″N 20°52′12,7″E/49,605611 20,870194

Kościół Wszystkich Świętych w Ptaszkowejrzymskokatolicki dawny kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych, wybudowany w 1555, znajdujący się w Ptaszkowej.

Do 2016 parafialny, obecnie pełni funkcję kościoła pomocniczego. Świątynia leży na szlaku architektury drewnianej w Województwie Małopolskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół powstał w 1555, a budowniczym był cieśla Jan Joachim Kukla z Grybowa. W XVII w. dostawiono wieżę. W latach 1880-83 podniesiono wieżę, rozebrano sobótki, ściany oszalowano, a kościół pokryto blachą. W 1929 do nawy dostawiono dwie kaplice, które utworzyły transept. Tą nietypową przebudowę zaprojektował architekt Zdzisław Mączeński.

Architektura i wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Jest to obiekt drewniany konstrukcji zrębowej, orientowany, z wieżą słupowo-ramową. Bryła kościoła składa się z trójbocznie zamkniętego prezbiterium z zakrystią od północy, dwóch kaplic bocznych o charakterze transeptu, nawy i wieży. Wieża z zabudowanymi podcieniami, z węższym pięterkiem dzwonowym, nakryta jest cebulastym hełmem z latarnią. Nad sanktuarium i nawą blaszany dach jednokalenicowy. Ściany oszalowane pionowo z listwowaniem.

Na zewnętrznej ścianie kościoła, w niszy prezbiterium znajdowała się przez wiele lat późnogotycka płaskorzeźba przedstawiająca modlitwę Jezusa w Ogrójcu (tzw. „Ogrojec”), datowana na koniec XV wieku autorstwa Wita Stwosza. Ze względu na cenną wartość przekazana została w depozyt i stanowiła część ekspozycji Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu. Obecnie znajduje się w sali muzealnej nowego kościoła w Ptaszkowej.

Wewnątrz stropy płaskie, w transepcie pozorne sklepienia kopulaste oparte na słupach. Polichromia ornamentalno-figuralna z lat 1929-32 oraz z lat 1940-stych wzorowana na szesnastowiecznej autorstwa Józefa Dutkiewicza. W kruchcie fragmenty malowideł patronowych z XVI w. oraz fragmenty polichromii z 1795. Najcenniejszym elementem wyposażenia jest gotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1420 znajdująca się w osiemnastowiecznym prawym ołtarzu bocznym. W ołtarzu głównym cudowny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1864 ufundowany przez Michała Stadnickiego. Pozostałe wyposażenie to: kamienna renesansowa chrzcielnica z 1506, rokokowa ambona i sześć ław z 1777.

Otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Przy ogrodzeniu kościoła w 1932 wybudowano kamienną dzwonnicę według projektu Zdzisława Mączeńskiego, na której w 1959 zawieszono nowe dzwony.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja, Wydawnictwo Rewasz, Pruszków, 2003, ss. 143, 144 ​ISBN 83-89188-08-2
  • Szlak Architektury Drewnianej Małopolska, Bartłomiej Cisowski i inni, Kraków: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Departament Promocji i Turystyki. Zespół ds. Turystyki, 2010, s. 254, ISBN 978-83-60538-61-6, OCLC 995427727.