Kościół Zbawiciela w Sopocie

Kościół Zbawiciela w Sopocie
	nr rej. 732 z dnia 12.08.1976
Państwo	Polska
Województwo	pomorskie
Miejscowość	Sopot
Adres	ul. Parkowa 5
Wyznanie	luteranizm
Kościół	Ewangelicko-Augsburski w RP
Diecezja	pomorsko-wielkopolska
Wezwanie	Zbawiciela
Historia
Data zakończenia budowy	1913-19
Dane świątyni
Styl	neobarok
Architekt	Adolf Bielefeldt
Organy; • liczba głosów; • liczba manuałów	; 19; 2+P
	Położenie na mapie Sopotu Kościół Zbawiciela w Sopocie
	Położenie na mapie Polski Kościół Zbawiciela w Sopocie
	Położenie na mapie województwa pomorskiego Kościół Zbawiciela w Sopocie
	54°26′39,00″N 18°34′16,25″E/54,444167 18,571181
	Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół Zbawiciela w Sopocie – kościół parafii ewangelicko-augsburskiej w Gdańsku z siedzibą w Sopocie i biskupa diecezji pomorsko-wielkopolskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej – lecz nie nosi tytułu katedry, którego pragmatyka służbowa KEA nie przewiduje.

Kościół mieści się nieopodal mola przy skwerze ks. Otto Bowiena, zaś biuro parafii przy ul. Kościuszki 51.

Historia

Pierwsi protestanci w Sopocie osiedlili się w latach 20. XIX wieku. Początkowo ci uczęszczali do parafii w Małym Kacku, obecnie dzielnica Gdyni. W miesiącach letnich liczba ewangelików wzrastała do około tysiąca, w związku z czym nabożeństwa odprawiano pod gołym niebem^[2].

W 1870 roku uzyskano zgodę na budowę kaplicy. Gotową budowlę konsekrowano 18 sierpnia 1871 i nadano jej imię kaplicy Pokoju. W 1890 erygowano sopocką parafię. Kurort rozrastał się, przez co rosła liczba protestantów. 22 października 1899 rozpoczęto budowę nowego kościoła (obecnie kościół św. Jerzego), którą ukończono w 1901. W 1910 roku liczba parafian wynosiła już ponad 8 tysięcy^[2]. W 1913 roku rozpoczęto budowę nowej świątyni na miejscu kaplicy Pokoju – zaprojektował ją Adolf Bielefeldt. Przez I wojnę światową obiekt konsekrowano dopiero w październiku 1919 roku^[3].

Po II wojnie światowej kościół przejął imię kościoła Zbawiciela po kościele św. Jerzego, który nosił je przed wojną^[3].

Organy

Organy zostały wybudowane w 1915 roku przez znaną firmę "Orgelbauanstalt A. Terletzki Inh. Ed. Wittek" z Elbląga. Instrument został ufundowany przez Eduarda Herbsta, przemysłowca z Łodzi, i poświęcony wraz z całym kościołem w 1919 roku. Posiada pneumatyczną trakturę gry^[4].

Dyspozycja instrumentu:

Manuał I	Manuał II	Pedał
Hauptwerk	Schwellwerk
1. Bordun 16'	1. Lieblich Gedackt 16'	1. Principalbass 16'
2. Principal 8'	2. Geigen-principal 8'	2. Subbass 16'
3. Konzertflöte 8'	3. Gemshorn 8'	3. Gedacktbass 16'
4. Gamba 8'	4. Cimbel 2rzęd. **	4. Cello 8'
5. Oktave 4'	5. Aeoline 8'	5. Posaune 16'
6. Mixtur 3-4fach	6. Vox coelestis 8'
7. Fl. leśny 2' *	7. Flaut travers 4'