Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Żelechowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Distinctive emblem for cultural property.svg 261 z dnia 18 lipca 1960[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość POL Żelechów COA.svg Żelechów
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Zwiastowania NMP w Żelechowie
Wezwanie Zwiastowania NMP
Położenie na mapie Żelechowa
Mapa lokalizacyjna Żelechowa
Kościół Zwiastowania NMP
Kościół Zwiastowania NMP
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Zwiastowania NMP
Kościół Zwiastowania NMP
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Kościół Zwiastowania NMP
Kościół Zwiastowania NMP
Położenie na mapie powiatu garwolińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu garwolińskiego
Kościół Zwiastowania NMP
Kościół Zwiastowania NMP
Położenie na mapie gminy Żelechów
Mapa lokalizacyjna gminy Żelechów
Kościół Zwiastowania NMP
Kościół Zwiastowania NMP
Ziemia51°48′37,6″N 21°53′45,0″E/51,810444 21,895833

Kościół pod wezwaniem Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Żelechowie – główna świątynia tutejszej parafii. Jest to neobarokowy budynek, usytuowany w rozwidleniu ulic Długiej i Krótkiej, na krawędzi wzniesienia na którym znajduje się miasto. Takie położenie daje wrażenie dodatkowej wysokości budynku. Wnętrze urządzone jest w stylu barokowym.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze świątyni

Budowa murowanego kościoła z fundacji Stanisława Linkhauza rozpoczęła się w 1682 roku, po spłonięciu 5 maja tegoż roku stojącego w tym samym miejscu drewnianego kościoła pod wezwaniem św. Stanisława i kaplicy pw. Zwiastowania Najświętszej Marii Panny fundacji rodziny Leżeńskich wybudowanej w 1644 roku[3]. Kościół drewniany pochodził prawdopodobnie z 1326 roku, wspominał o nim Jan Długosz: Zyelyechow jest miastem mającym kościół parafialny drewniany. Łany miejskie dają dziesięcinę wartości 20 grzywien biskupowi krakowskiemu. Folwark rycerski daje dziesięcinę plebanii, wartości 4 grzywien.

W 1692 roku powstała także tymczasowa, drewniana kaplica fundacji Stanisława Linkauza. Budowa trwała bardzo długo z powodu błędów w projekcie ks. J. Ciołkoszewicza, które doprowadziły do pęknięć w stropie budynku, jak również z powodu braku funduszy[4]. Rozmiary kościoła po ukończeniu wynosiły 26 metrów długości i 15 metrów szerokości. Także z powodów finansowych świątynia po ukończeniu nie miała jeszcze ołtarza głównego, a do nabożeństw wykorzystywano ołtarze boczne. W 1867 przebudowano wnętrze wykonując ołtarze boczne i główny, pracami kierował ks. Andrzej Krasuski. Znacząca przebudowa miała miejsce w latach 18891894, dobudowano wtedy nawy boczne i wieże, nadając budynkowi neobarokowy wygląd. Do kościoła sprowadzono wtedy organy z Warszawy i wykonano nową ambonę. Przebudowa miała miejsce gdy proboszczem był ks. Konstanty Bieńkowski. Autorem projektu nowej fasady był architekt Karol Kozłowski.

Oryginalne dzwony zostały wywiezione przez Rosjan podczas I wojny światowej.

W 1960 roku kościół wpisano do rejestru zabytków[1].

Otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Kościół otoczony jest murem, przy którym znajduje się grota Najświętszej Marii Panny, i zabytkowa kostnica. Z tyłu świątyni znajdują się pozostałości dawnego cmentarza, a pod budynkiem katakumby. W pobliżu mieści się także siedziba parafii, a zarazem dekanatu żelechowskiego. Przy ulicy Długiej znajduje się dom Sióstr Opatrzności Bożej i inne budynki parafialne.

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Przedmioty cenne i zabytkowe:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie. 2018-09-30. s. 14. [dostęp 2015-10-01].
  2. Organy - Polskie Wirtualne Centrum Organowe, www.organy.art.pl [dostęp 2017-11-24].
  3. (Grzegorz Szymczak: 1000 dat z historii Żelechowa i okolic. Rozdział 5. XVII wiek.)
  4. Koszt budowy ponosił Stanisław Mateusz Rzewuski, w 1728 cały ciężar budowy przejął wojewoda podolski i hetman wielki koronny Wacław Rzewuski.