Kościół i klasztor pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Warcie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Distinctive emblem for cultural property.svg 855, 856, 857 z dnia 28 grudnia 1967
kościół klasztorny bernardynów, miejsce kultu Sługi Bożego Rafała z Proszowic
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Warta
Adres ul. Klasztorna 9, 98-290 Warta
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Wniebowzięcia NMP
Wezwanie Wniebowzięcia NMP
Wspomnienie liturgiczne 15 sierpnia
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie Sługa Boży Rafał z Proszowic
Położenie na mapie miasta Warta
Mapa lokalizacyjna miasta Warta
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie gminy Warta
Mapa lokalizacyjna gminy Warta
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie powiatu sieradzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sieradzkiego
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Ziemia51°42′22″N 18°37′35″E/51,706111 18,626389
Strona internetowa

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Warcie to należąca do OO. Bernardynów świątynia, miejsce kultu Sługi Bożego Rafała z Proszowic.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Fundację klasztoru w Warcie zapoczątkowali zamożny mieszczanin tego miasta, Świętosław Darmopych i starosta warciański i kanonik kruszwicki Gerard z Brudzewa. Konwent został przejęty przez bernardynów w 1467 r. Wnet zaczęto wznosić drewniany kościół i budynek klasztorny. W kilka lat później pożar zniszczył do szczętu całe miasto. Odbudowane obiekty ogień strawił ponownie w 1479 r. Kolejny kościół i klasztor były już murowane. W 1497 r. odbyła się tu kapituła prowincjalna.

Wnętrze kościoła otrzymało z pocz. XVI w. gotyckie freski, pędzla br. Franciszka z Sieradza. Dobudowano wały i fosy, oraz most. W latach 1610–1612 powiększono kościół poprzez dobudowanie kaplicy św. Anny. Z czasem kościół stracił swój gotycki charakter, przekształcając się w renesansowy (okna, portale, ołtarze). Jednak decydujące piętno na budowli wycisnął wiek XVII i styl barokowy. Powstały nowe ołtarze, organy, ambona, stalle i konfesjonały. Powstała również druga wieża. W takiej postaci kościół przetrwał do naszych czasów. W latach 1756–1762 kościół i kaplica św. Anny zostały pokryte nową dekoracją ścienną przez br. Walentego Żebrowskiego.

Przez wieki w warckim klasztorze istniało sanktuarium maryjne. Przedmiotem kultu był tryptykowy obraz Wniebowzięcia NMP, pędzla br. Franciszka z Sieradza. Z czasem kult ten osłabł. Niegasnącym natomiast zainteresowaniem cieszy się nabożeństwo do Sługi Bożego, Rafała z Proszowic, zwanego w okolicy błogosławionym. Rafał, wielokrotny prowincjał, właśnie w Warcie odszedł do Pana w 1534 r., w czasie gdy wizytował wielkopolskie klasztory.

Gnieźnieński arcybiskup Jan Lipski dokonał podniesienia relikwii w 1640 r.; wystawił również dokument, w którym pozwolił odprawiać msze przy jego ołtarzu, fundacji Doroty Opalińskiej. Podobnym kultem cieszył się jeszcze inny świątobliwy zakonnik, Melchizedech z Warty, zmarły w 1480 r., jeden z towarzyszy podróży św. Jana Kapistrana.

Klasztor w Warcie odgrywał ważną rolę w prowincji zakonnej. Odbywały się tu kapituły. Tu też mieściło się studium zakonne: filozofii, teologii i retoryki. Miała też Warta jedną z lepszych obsad kaznodziejskich, co owocowało zwłaszcza w okresie Reformacji. Bracia prowadzili również, na przełomie XVII – XIX w. szkołę oraz seminarium nauczycielskie.

Wraz z upadkiem powstania styczniowego ograniczono do minimum działalność konwentu. Carskie władze uznały go za klasztor etatowy, do którego zwożono braci z innych miejsc. Ostateczna kasata nastąpiła w 1898 r.; klasztor zamieniono w szpital psychiatryczny, a kościół oddano w kuratelę księży świeckich.

Bernardyni wrócili w 1929 r. Otrzymali kościół oraz część budynku klasztornego i ogrodu. Ciężkie chwile nastąpiły w czasie okupacji hitlerowskiej. W klasztorze władze umieściły niemieckich kolonistów, a następnie Żydów. Bracia wrócili w 1945 r., podejmując się również opieki nad sąsiednim kościołem SS. Bernardynek. W 1985 r. została przy klasztorze erygowana parafia. Szpital psychiatryczny zajmował część pomieszczeń klasztoru aż do roku 2002, kiedy to został zwrócony zakonnikom.

Od 2013 r. w warckim klasztorze mieści się postulat bernardynów[1].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Klasztory bernardyńskie, pod red. H.E. Wyczawskiego, Kalwaria Zebrzydowska 1985.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]