Kościół w skansenie łódzkiej architektury drewnianej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół
w skansenie łódzkiej architektury drewnianej
Distinctive emblem for cultural property.svg A/311/1-3 z dnia 8 marca 1985[1]
kościół, obiekt zabytkowy
Ilustracja
widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość NowosolnaŁódź
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Muzeum (skansen) Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej
Wezwanie św. Andrzeja Boboli
Wspomnienie liturgiczne 16 maja
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
Kościółw skansenie łódzkiej architektury drewnianej
Kościół
w skansenie łódzkiej architektury drewnianej
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Kościółw skansenie łódzkiej architektury drewnianej
Kościół
w skansenie łódzkiej architektury drewnianej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościółw skansenie łódzkiej architektury drewnianej
Kościół
w skansenie łódzkiej architektury drewnianej
Ziemia51°44′44,99″N 19°27′51,94″E/51,745831 19,464428
Strona internetowa

Kościół w skansenie łódzkiej architektury drewnianej – budynek pełniący od powstania w XIX wieku funkcję świątyni ewangelickiej, a po II wojnie światowej parafialnego kościoła katolickiego. Położony od 2008 na obszarze skansenu łódzkiej architektury drewnianej[2].

Historia i architektura[edytuj | edytuj kod]

XIX w.[edytuj | edytuj kod]

Kościół został zbudowany przez kolonistów niemieckich na terenie, założonej przez nich około 1802, wsi Neusulzfeld (pol. Nowosolna). Osadnicy w większości byli luteranami. Początkowo należeli do parafii ewangelickiej w Zgierzu, później (od 1826) w Łodzi. W 1811 architekt Sylwester Szpilowski[3] zaprojektował dla nich budynek kościoła. W 1838 powstała samodzielna parafia w Nowosolnej[2].

Kościół powstał w latach 1846–1852[4]. Do projektu z 1811 wprowadzono zmianę polegającą na dobudowaniu do drewnianego budynku z modrzewiowego drzewa murowanej części frontowej. Kościół posiada trójspadowy dach[3]. Ścianę frontową zdobią dwie pary pilastrów i drewniana sygnaturka[5]. Wykańczanie kościoła trwało do lat 80. XIX wieku. W kościele stał ołtarz z obrazem ukazującym Ostatnią Wieczerzę, nad ołtarzem została zbudowana ambona, obok ołtarza postawiono chrzcielnicę. Na emporach otaczających wnętrze kościoła były umieszczone cytaty z Biblii oraz obrazy ukazujące Marcina Lutra. Chrzcielnica i obraz Ostatniej Wieczerzy nie przetrwały do współczesnych czasów[2].

W 1856 w pobliżu kościoła zbudowano plebanię[2].

XX w.[edytuj | edytuj kod]

W 1936 wybudowano przy kościele dzwonnicę. Podczas I wojny światowej uszkodzeniu uległ dach świątyni – przy jego remoncie zmieniono gont na blachę[2].

Po II wojnie światowej kościół był wykorzystywany przez katolików (parafia pw. św. Andrzeja Boboli)[3]. W czasie użytkowania kościoła przez parafię rzymskokatolicką skrócono emporę i postawiono ścianę, za którą stworzono zakrystię[3]. Ze starego ołtarza zachowano tylko mensę, którą ustawiono jako ołtarz boczny. Obecny biały ołtarz główny powstał w latach 50. XX wieku[2]. W latach 70. nad ołtarzem powstała polichromia autorstwa Józefa Wasiołka i Mieczysława Saara[3].

Od 1987[4], po wybudowaniu nowej świątyni katolickiej, budynek nie był użytkowany.

XXI w.[edytuj | edytuj kod]

Kościół przeniesiono w 2008 do skansenu położonego na terenie należącym do muzeum włókiennictwa. Obiekt rozebrano i odtworzono w całości w muzeum przy ul. Piotrkowskiej. Tylko przednia ceglana ściana została zrekonstruowana z nowego materiału[2]. Wewnątrz przywrócono pierwotną kolorystykę. Z czasów ewangelickich zachowała się polichromia, ukazująca Oko opatrzności, oraz prospekt organowy. Nad drzwiami na fasadzie znajduje się malowidło przedstawiające św. Andrzeja Bobolę[3]. Na przedniej ścianie jest również zamontowany zegar[5]. Wymiary budynku to 20,48 m długości i 11,60 m szerokości[3].

Planowane jest także przeniesienie z Nowosolnej starej dzwonnicy[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie. 2018-06-30. s. 34. [dostęp 2016-01-31].
  2. a b c d e f g Anna Gronczewska: Ozdoba łódzkiego skansenu: kościół z Nowosolnej. dzienniklodzki.pl, 2012-04-08. [dostęp 2012-12-22].
  3. a b c d e f g h Anna Nierychlewska: Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej. www.muzeumwlokiennictwa.pl archive.org. [dostęp 2018-02-22].
  4. a b Marek Budziarek: Świątynie Łodzi. Łódź: Piątek Trzynastego, 2005, s. 45-46. ISBN 83-7415-078-5.
  5. a b Kościół pw. św. Andrzeja Boboli. Regionalny katalog zabytków województwa łódzkiego. [dostęp 2012-12-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]