Kościelisko (wieś)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościelisko
Kościół św. Kazimierza
Kościół św. Kazimierza
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tatrzański
Gmina Kościelisko
Wysokość 950 m.n.p.m 1183 m.n.p.m m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 3900
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-511[1]
Tablice rejestracyjne KTT
SIMC 0468447
Położenie na mapie gminy Kościelisko
Mapa lokalizacyjna gminy Kościelisko
Kościelisko
Kościelisko
Położenie na mapie powiatu tatrzańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tatrzańskiego
Kościelisko
Kościelisko
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kościelisko
Kościelisko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościelisko
Kościelisko
Ziemia49°17′27″N 19°53′18″E/49,290833 19,888333

Kościeliskowieś podhalańska w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, siedziba gminy Kościelisko.

W latach 1973–1977 miejscowość była siedzibą gminy Kościelisko-Witów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

We wsi znajduje się drewniany kościół św. Kazimierza, zbudowany w latach 1910–1914 jako świątynię filialną parafii w Zakopanem[2].

Opis miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Kościelisko położone jest w Rowie Kościeliskim i na południowych stokach Pogórza Gubałowskiego. Jego zabudowania wkraczają także do dolnej części Doliny Kościeliskiej w Tatrach (Kiry). Jest to duża wieś o charakterze miejscowości wypoczynkowej, składająca się z 21 osiedli (dawnych osad pasterskich, tzw. polan – stąd bierze się potoczna nazwa miejscowości: Polany[3]).

Integralne części wsi Kościelisko: Blachówka, Budzówka, Butorów, Chotarz, Czajki, Górkówka, Gronik, Groń, Karpielówka, Kierpcówka, Kiry, Nędzówka, Pająkówka, Pitoniówka, Rysulówka, Sobiczkowa, Staszelówka, Sywarne, Szeligówka, Wojdyłówka[4][5] oraz nie ujęta w TERYT Antałówka[6]

Liczba ludności: 5369, powierzchnia: 54 km².

Historia[edytuj | edytuj kod]

Poszczególne osady pasterskie, które weszły później w skład Kościeliska, wzmiankowane były już od roku 1623[7].

Do roku 1867, kiedy to odbyły się pierwsze autonomiczne wybory rad gminnych, Kościelisko tworzyło jedną osadę z Zakopanem. W latach 70. XX w. Kościelisko połączyło się z Witowem, Dzianiszem i Chochołowem, tworząc gminę Kościelisko-Witów.

Po kilku latach gmina ta została włączona do Gminy Tatrzańskiej, a z początkiem roku 1994 reaktywowała się jako gmina Kościelisko. Obecnie w jej skład wchodzą trzy wsie podhalańskie: Kościelisko, Witów i Dzianisz.

Kościelisko i Pasmo Gubałowskie

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Kościelisko”[8].

Kościelisko i Tatry Zachodnie

Ludzie związani z Kościeliskiem[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]




Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Magdalena Michniewska, Artur Michniewski, Marta Duda, Sebastian Wypych. Kościoły drewniane Karpat - Polska i Słowacja: przewodnik. Pruszków, 2006, s. 92. ​ISBN 83-89188-43-9​.
  3. Jasiński, Mieczysław, Kościelisko : zarys rozwoju miejscowości do roku 1918, Zakopane 2012, ISBN 978-83-919809-2-7.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  6. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  7. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XV. Latchorzew: Trawers, 2007, s. 260. ISBN 978-83-60078-04-4.
  8. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 28. ISBN 83-87424-77-3.